Lögberg - 13.12.1923, Blaðsíða 1

Lögberg - 13.12.1923, Blaðsíða 1
 Það er til myndasmiður í borginni W. W. ROBSON ArhugiS nýja staðinn. KENNEDY 8LDG. 317 Portage Ave. Mót Eaton Þetta pláss í blaðinu fæst til kaups. 35. ARGANGUR WINNIPEG, MAN., FIMTUDAGINN 13. DESEMBER 1V23 NÚMER 50 Canada. Aukakosningunni til sambands- þingsins, sem fram fór í Halifax hinn 5. þ. m., lauk þannig, a5 William Black, þingmannsefni í- haldsflokksins sigraði meö 1,794 atkvæða meiri hluta, u'mfram Ge- orge A. Redmond er bauð sig fram undir merkjum Mackenzie King stjórnarinnar. Svo mikið blíðviðri hefir verið í Nova Scotia, það sem af er vetn, acN flötin framan við þinghús- bygginguna í Halifax, var slegin þann 5. þ. m. Dr. Farrand, forseti Cornell há- skólans, flutti nýverið ræðu í Monreal, þar sem hann lýsti yfir því, að svo hefðí Iæknavísindun- um orðið mikið ágengt í barátt- unni gegn lungnatæringu eða 'hvíta dauða' í Bandaríkjunum og Canada, að gera mætti sér von um að plágu þessari yrði útrý'mt þar að mestu, innan tiltölulega fárra ára. Frumvarp kvað vera komið fram í British Columbia þinginu, er þann hefir aðaltilgang, að heimila sölu áfengs öls á öllum veitingahúsum. Á siðastliðnum sjö 'mánuðum, hafa flust inn í Canada 102 per cent fleiri nýlbyggjar, en á til- svarandi tímabili í fyrra. íhaldsmenn í Mountain kjör- dæminu, hafa útnefnt George M. Frazer, sem þingmannsefni gegn hinu'm nýja mentamálaráðgjafa Bracken stjórnarinnar, Hon. C. Cannon. Aukakosning fer fram í því kjördæmi þann 24. þ. m. Mrs. S. K. Ramsland, er sæti á i Saskatchewan fylkisþinginu og veitir Dunningsljórninni að mál- um, var.nýlega stödd í Winnipeg. í sambandi við vínbanns'málið, fórust henni úannig orð: 'Persónu Iega /ysi eg áframhaldandi bar.n, en eg er samt sem áður hrædd um að kjósendum hafi ekki verið! nægilega ljóst um hvað þeú; greiddu atfcvæði, er vínbannslög-| in gengu í gildi. Y'mislegt hefir komið á daginn síðar, er styrkir á skoðun mína. Yfir höfuð að tala hefi eg aldrei haft mikla trú á því, að þorsti verði útilokaður með löggjöf." Hinn 5. þ. m., lézt að heímili sínu í Toronto, Sir 'William Mac- kenzie, víðfrægur byggingameist- ari járnbrauta. Var hann lengi í félagi við Sir Donald Mann. Var Canadian Northern brautin lögð undir umsjón þeirra. Sir William var maður hniginn að aldri. Hon. Duncan Marshall, hefir verið ráðinn ritari og útbreiðslu- stjóri frjálslyndu stjórnmála- stefnunnair í Ontario. Eldur kom upp í bænum Gleic- hen, Alberta, hinn 8. þ. 'm., er or- sakaði yfir hundrað þúsund dala tjón. Brunnu þar þrjá búðir. Einn maður hlaut nokkur meiðsl. Háskólanum í Alberta hefir hlotnast $500,000 gjöf frá Rocke- feller stofnuninni. Skal pen- ingunum einkum varið til full- komnunar læknadeildinni. Búist er við að 25 af hundraði fjár þess, er einstakir menn áttu inni í sparisjóði Hovne bankans, muni verða greitt þeim núna fyr- ir jólin. Nýlátinn er í Montreal, James Harkness 57 ára að aldri, prófess or við McGill háskólann, lærdóms- maður hinn mesti að sögn. Hinn 9. þ. m., lézt í Richmond á Englandi, Hon J. H. Turner, fyrr- um stjórnarformaður í British Columbia, 89 ára að aldri. Hann <var fæddur að Clayden á Eng- landi 7. dag maímánaðar, árið 1834. Fluttist til Canada 1857 og settist að í Halifax. Eftir tveggja ára dvöl þar flutti hann sig búferlum til Prince Edward Island, en 1862 hreif vestrið gullna til sín huga hans og flutt- ist hann þá til British Colu'mbia fylkifl og stofnaði verzlunarfélag, er nefndist Turner, Beaton og 'Co. Hafði það með höndum niffurauðu á laxi, skipatrygging og fleira. Mr. Turner var mik- ið við opinber mál riðinn, gegndi meðal annars borgarstjóra em- bætti ;í Victoria um þriggja ára skeið. Á þing var hann fyrst kosinn 1886 og tókst á hendur ár- ið eftir fjármálaráðgjafa embætti í ráðuneyti því er Hon A. E Davie veitti forystu. ' Árið 1895 tókst Mr. Turner á hendur stjórnar forystuna. Gegndi hann em- bætti þar til- í kosningum 1898 að hann beið lægra hlut og sagði af sór samstundis. Árið 1901 var hann skipaður stjórnar erindreki eða umboðsmaður British Colum- bia fylkis í Lundúnum og hafði þann starfa 'með höndum þar til 1915, er honum var veitt lausn með fullum eftirlaunum. Hann var kvæntur Elizabeth Eilbeck frá Whitehaven á Englandi. Eign- uðust þau einn son einn Arthur að nafni, er um margra ára skeið var einkaritari föður síns, eftir að hanntókst á hendur umboðs- manns starfið á Englandi. Mr. Turner hafði verið hið mesta glaesimenni og naut ávalt al- mennra vinsælda. Mánudagskvöldið hinn 10. þ. m., lézt að heimili sínu í Montre- al, lávarður Shaughnessy, fyrr- um forseti Canadian Pacific járn- brautarfélagsins, 70 ára að aldri. Banameinið var hjartabilun. Á fjölmennum fulltrúa fundi, er haldin var að Baldur, Man., hinn 10. þ. m., ákváðu stuðnings- menn frjálslynda flokksins, að út- nefna ekkert þingmannsefni við aukakosninguna, seni fram fer í Mountain kjördæminu, þann 24 þ. m. Fundurinn var alt annað en vingjarnlegur í garð Bracken- stjórnarnnar. Bretland. .342 144 118 7 4 Bandaríkin. Washingíon þingið kom saman, eins og til stóð þann 4. þ. m. Gerðist fátt sögulegt við setn- ingu þess annað en það, að þrisv- ar varð að fresta fundi sökum þess að' eigi reynidst unt að kjósa forseta í neðri málstofunni. AU- stór flokkur úr stjórnarliðinu, vildi með engu móti að Mr. Gillett yrði endurkosinn, en svo fór þó að lokum, að bráðabirgða vopna- hlé komst á og kom flokkurinn sér þá saman um endur kosningu Mr. Gilletts. — Að því Ioknu las Coo- lidge forseti upp boðskap sinn til þingsins, þar sem drepið var á flest þau meginmál, er stjórn- in óskaði að fengi framgang. Tjáði forseti sig hlyntan vera uppástungu fyrirrennara síns, Warren G. Hardings, að því er viðkæmi þátttöku hinnar amerísku þjóðar í alþjóðadómstólnum, er stofnaður var í samband við þjóðbandalagið — League of Nat- ions. Einníg tjáði hann sig fylgjandi tillögum Mellons fjár- •málaráðgjafa um lækkun skatta; en mótfallinn kvaðst hann vera því, að nokkur lög yrðu afgreidd, er i þá átt gengju, að veita her- mönnum þeim, er í stríðinu mikla tóku þátt, nýjan fjárstyrk. Enn fremur kvaðst forseti því andvíg- ur að nokkrar tilraunir yrðu til þess gerðar, að setja með Iögum fast ákvæðisverð á búnaðar afurð- ir. Slíkt riði í beinan bága við anda heilbrigðrar verzlunarsa'm- kepni. Tolllöggjöf þjóðarinnar kvaðst forseti heldur ekki vilja að yrði breytt að sinni. — Hinn 9. þ. m., var (því opinber- lega lýst yfir, að Calvin Coolidge hefði ákveðið að leita forseta út- nefningar af hálfu Republicana flokksins, við forsetakosningarn- ar 1924. Verið er um þessar mundir að byggja nýja hveitimylnu í Buff- alo N. Y„ er kostar um sjö hundr- uð og fimtíu þúsundir dala. Russ- ell Miller mylnufélagið í Minnea- polis, stendur að baki þessa nýja fyrirtækis. Af ýmsum merkustu dagblöðum Demókrata flokksins, er svo að sjá, sem Willia'm McAdoo, tengda- sonur Woodrow Wilsons muni vera nokkurn veginn viss um með að ná útnefningu til forsetatign- ar. — Henry Ford þverneitar enn að Iáfa nokkuð uppskátt um það> hvert hann ætli sér að leita for- seta útnefningar eða ekki. Kosningar til Ibrezka þingsins, fóru fram hinn 6. þ. m., og urðu Baldwin stjórninni alt annað en hagstæðar. Eins og kunnugt er snérust kosningarnar aðallega um verndartolla stefnu Baldwins yf- irráðgjafa. Með því að innleiða tollvernd, kvaðst hann geta ráðið mundu bót á atvinnuleysi því hinu mikla, er svo mjög þrengir að þjóðinni um þessar mundir. Frjálslyndi flokkurinn og flokkui verkamanna voru á nokkuð annavi skoðun. Töldu þjóðinni alt af hafa liðið og mundi eins í fram- tíðinni líða bezt undir fyrirkomu- lagi frjálsrar verzlunar. Kosn- inga rimman var hörð, 'þótt eigi stæði lengi yfir og lauk henni þannig að Baldwin stjórnin lenti í minni hluta. Afstaða flokkanna áður en tii kosninganna kom, var sem hér segir: íhaldsmenn ........... Verkamenn ............ Frjálslyndir menn .... Utanflokka ............ Auð sæti ............ Meiri hluti stjórnarinnar 73 Eins og sakir standa að kosn- ingunum loknum, er afstaða flokk- anna þessi, er þó ófrétt úr nokkr- um kjördæmum. íhaldsmenn ................ 252 Verkamenn ................ 193 Frjálslyndir ................ 142 Utaniflokka ................ ÍC' Af þessu er sýnt, að stjórnin er komin í ótvíræðan minni hluta} og má því vænta þess, að hún segi af sér hið bráðasta. Hvað þá muni taka við, er ráðgáta, sem tíminn einn fær leyst úr. Enginn flokkurinn út af fyrir sig, er nægilega lifisterkur til þess aS mynda ráðuneyti og verður því væntanlega ekki um annað að ræða en einhverja bráðabirgð- ar samsteypu eða þá nýjar kosn- ingar. BJöð verkamanna þver- taka fyrir að flokkur þeirra muni taka þátt í nokkurri samsteypu. Flokksforingjarnir allir, þeir Baldwin yfirráðgjafi, Lloyd Ge- orge. H. H. Asquith og Ramsay McDonald, náðu endurkosningu. Á meðal þjóðkunnra manna er biðu ósigur, má nefna þá Winston Ohurchill fyrrum hermálaráð- gjafa í Lloyd George stjórninni og Rt. Hon Arthur Henderson, rit-' ara verkmanna flokksins. Átta konur unnu sigur í kosn- ingunum, þar á meðal Lady Ast- or. Fylgja þrjár íhaldsflokkn- um að málum, þrjár verkamanna- flokknum, en tvær teljast til frjálslynda flokksins. Jarlinn af Lathom hefir nýlega selt hina frægu landeign sína að að Ormskirk, Lancashire, fyrir tvö hundruð og fimtíu þúsundir ster- lingspunda. Land þetta er 4,000 ekrur að stærð. Á því standa 57 smábýli og 140 stærri íbúðar- hús. Lávarðurinn hafði varið stórfé til þess að endurfegra bú- garð þenna. rýmkva all'mjög til um kosninga- réttinn og koma á :í landinu sannri fólkstjórn. Gríska þinguð hefir leyst land- ið undan herlögum þeim, er þjóðin hefir orðið að búa við frá því í uppreistinni síðustu. Fregnir frá Cologne láta þess getið, að framkvæmdarstjórar Krupps verksmiðjanna frægu, er setið hafa í varðhaldi síðan í vor, hafi nýiega verið látnir laus- ir. — Nokkur oi ð um upp- eldismál. Eftir Helga Guðmundsson. Hvaðanœfa. Maður einn var nýlega dæmdur til dauða írlandi, samkvæmt hegn- ingarlögum hins enska ríkis. Mað- urinn átti að hengjast En er tekið var til við undirbúning af- tökunnar, kom það i ljós, að eng- inn löglegur böðull var til, þvi stjórnarakráin gerir hvergi ráð yrir þeirri sýslan. Er nú full- yrt, að sakamaður þessi verði náðaður. — feresemann stjórnin á pýzka- 1: ndí, hiaut vnmt^austs vfirlýs- ingu í þinginu hinn 23. f. m., með 230 atkvæðum gegn 155. Sjö þingmenn greiddu ekki atkvæð*. Stjórnin baðst samstundis Iausn- ar. Ebert forseti bað Strese- mann að sitja -við stýrið, þar f!i nýtt ráðuneyti yrði stofnað, Hver taka muni við stjórnar taumun- u'm, er enn á huldu. Mexico logar í uppreist gegn Obregon stjórninni. Huerta sinn- ar valdir að óeirðunum og er mælt, að þeim hafi víða veitt bet- ur, en liði stjórnarinnar. Mussolini stjórnarformaður á ítalíu, er orðinn þreyttur á alræð- ismannsvaldinu og hefir lýst yf- ir því, að hann ætli sér að láta Allir framsýnir foreldrar, sem vilja börnum sínum vel, leggja 'mikla stund á uppeldi þeirra. 'Peir vita að þó þau séu, ef til vill gædd góðum hæfileikum af nátt- úrunnar hendi. þá er það ékki nóg. pessum náttúruhæfileik- um verður að hlynna að til þess að þeir geti þróast og einstakling- urinn haft þeirra full not í lífinu. Og þó að barnið sé ekki sérstak- lega vel gáfað, þá vilja þó ástríkir foreldrar að það fái þá þekkingu, sem það getur tékið á móti svo að það verði ekki miklu >ver að sér en aðrir, þegar það er komið til fullorðins ára. Með ástundun og alúð hefir líka oft tekist að veita fre'mur treggáfuðu barni svo mikla þekkingu, að það hefir get- að orðið sér og öðrum til gagns í lífinu. — Síðan saga hófst, hafa alt af verið til menn, sem hafa metið þekkingu mjög mikils; en fyrst nú á seinni tí'mum er al- menningur farinn að skilja, hve áríðandi það er, að hafa mikla og víðtæka þekkingu. Viðskifta- líf manna er orðið svo fjölbreytt, að það þarf töluverða mentun og þekk'ngu til þe?« pfs geta komið fram í þjóðfélaginu hneykslis- hiust og leyst þau störf vel af hendi, se'm koma svo oft fyrir í Hfinu. Vér kennúm í brjósti um gamalt fólk, sem lítið hefir verið kent á yngri árum, og kann ekki að skrifa. pað má telja það yíst, að þekking og' mentun 'muni aukast í framtíðinni, svo að þau börn sem lítil rækt er.'lögð við nú, muni verða eftirbátar annara, þegar þau eru komin á fullorðins ár. Hvaða faðir eða móðir get- ur með ánægju hugsað til þess, að börn þeirra verðl öðrum frem- ur að athlægi vegna vankunnáttu þeirra? Og þó er alls ekki ólík- legt, að einmitt þau börn, sem nú eru að alast upp, verði fyrir þessu, nema því að eins, að tölu- verð ástundun sé lðgð við kenslu þeirra, meðan þau eru á hinum Iögákveðna skólaaldri. Œsku- árir. eru undirbúningstími undir Iífið, og þenna dýrmæta tíma á að nota á þann hátt, að ibörnunum verði hann að notum i framtíð- inni. Ef þessi undir búnings- tími er van'ræktur, þá er ekki að búast við góðum árangri. pað er áreiðahlegt, að ef uppeldi barn- anna er vanrækt, þá vnunu þau aldrei bíða þess bætur í fram- tíðinni. Það er því ábyrgðar- mikil skylda, sem 'hvílir á öllum þeim, sem eiga að sjá um uppeldi barnanna og vonandi er, að þeir finni til hennar og kosti kapps u'm að framkivæma hana eftir bezta megni. Það er afar áríðandi fyrir þjóð- ina, að hver einstaklingur hennar sé vel mentaður. Mentaður maður hefir meira gildi fyrir þjóðfélagið heldur en sá, sem ó- mentaður er. Þessi skoðun hef- ir rutt sér til rúims víða utan- lands nú á seinni ;árum, og menn hafa leitast við a!ð auka gildi einstaklingsins meíi því að fræða hann og menta. Ef það er nauð- ^ynlegt fyrir stórþ.jóðirnar a"5 auka þannig gildi þegna sinna, þ& er það miklu fremur áríðandi fyr- ir hinar fámennu þjóðir að gjöra þat5. Vér Islendingar erum fá- 'mennir og þurfum á öllum vorum kröftum að halda' og ættum að auka þá krafta sem vér höfum á allan hátt. Véí megum ekki láta þá hæfileika,' sem búa í oaa, vera ónotaða vegna vanræktar og mentunarleysis. Það eru 'mörg vandamál, sem þurfa tirlausnar í framtíðinni hjá oss, og til þess að Ieysa úr þeim er ekki nóg að hafa fáeina hálærða menn. Nei, þa^ þarf vel mentaða alþýðu til þess oss svo í lagi fari, nema vér höf- um fróða og mentaða alþýðu. Ein- valdskonungur getur með fáein- um stjórnfróðum mönnuvn stjórn- að miklum fjölda af ómentuðum mönnu'in; en þar sem alþýða hefir fengið kosningarétt og þannig hluttöku í stjórninni, þá getur þessi hluttaka ek'ki farið í nokkru lagi, nema því að eins að hver meðlimur þjóðfélagsins hafi tölu- verða mentun og þekkingu. — Hverjar yrðu afleiðingarnar, ef alt stjórnarfar færi í ólestri bæði utan lands og innan. Eg tel það víst, að vér mundum þá týna sjálf- stæði yoru, eins og vér týndum því á Sturlungaöldinni, þegar það varð ljóst, að vér gátu'm eigi stjórnað oss svo í lagi væri. Ment- aðri þjóðirnar þykjast hafa rétt á því að stjórna þeim ómentaðri, einkum ef sú þjóð, sem hlut á að máli er lítilmagni. Þegar alt stjórnarfar vort væri komið í ó- lag, vegna þess að lítt mentuð og ófróð alþýða hefði beitt kosninga- rétti sínum á rangan hátt, þá mundi ekki standa á þvi að ein- hver stærri eða minni þjóð væri fús á að rétta út hjálparhönd sína THE THREE JEWELS • • / think there are three jewels in the diadem of God— Three jcicels, all symbolic of three attributes of Man, Three attributes that are as lamps unto his stumbling j And lights upon his paths to show the Father's sacred plan. A diamond for Reason stands, it glitters on the left, And mystic tracings weave it with the nobler gem abo\ While, on the right, a ruby burns a constant flame of FaitJi, Tri-angh'd with thc splendor of a living pearl of Love. OHRJSTOPHER JOHNSTON. þarf að endurskoða og bæta fræðslulögin þar, sem reynslan hefir sýnt að þeim sé ábótavant Að nema þau úr gildi eða fresta þeim, væri hættulegt heimskuspil, sem mundi hafa skaðleg áhrif á mentun þjóðarinnar. Stefnu- leysi í allri löggjöf er hættulegt, og ekki stíst þegar um slíkt vanda- mál er að ræða eins og mentun hinnar komandi kynslóðar. Þang- að til að fræðslulögin eru endur- vskoðuð, verður að sjá um, að fyr- irmælum þeirra sé fullnægt. Það se'm þau heimta í fræðslu, ætti að vera hið allra minsta, sem menn og Ieiðrétta það, sem aflaga færi! ?era si2 ánægða með. Til þess hjá oss. Reynslan hefir sýnt, að drotunargjörnu þjóðirnar eru fús- ar að hjálpa upp á sakirnar, þeg- ar svo stendur á. — Margir af að auka mentun alþýðunnar, verð- um vér að fjölga barnaskólunum og lengja kenslutímann. Því fleiri barnaskólar, því 'meiri alþýðu- beztu mönnum þjóðar vorrar hafa! mentun. En til þess að fram- svo tugum ára skiftir barist fyr-jkvæma þetta, þarf töluvert fé, og ir sjálfstæði íslands, og fengiðver ]'"rfum að halda sparlega á því fé, sem vér höfum. En hvað mikið sem vér spöru'm, þá megum við ekki spara um of, þegar um velferð barnanna er að ræða. Því fé er vel varið, sem fer til fræðslu Ekkert ætti að álít- það viðurkent um síðir. En hér á það við sem viðar, að "ekki er 'minna að gæta fengins fjár en afla". \ú verðum vér að búa svo um hnútana, með því að fræða og menta alþýðuna, að sjálfstæði i barnanna. voru sé engin hætta búin. — Eitt i ast of »ott fyrir börnin. pau af því sem vér ættum að setja á' verða 'menn framtíðarinnar og oss í þessu sambandi er það, að nú j stjórnendur þessa lands; og tíl sem stendur eru-m vér sem þjóð að| l'ess aC fra'mtíðar stjórnendunum dragast aftur úr mentun alþýð-| hepnist það vandasama starf, þeg- unnar. Fyrir 30 árum stóðumjar l,eir taka við (Því> af 'W^ að vér hinum bezt mentuðu þjóðum; t,eir- sem eldri voru- eru ekkí jafnfætis í þessu; en síðan hafaílenSUr við hendina, þá verðum sumar þjóðir Iagt svo 'mikla stundj ver að bua >a undir !'etta starf á mentamál sín, að þær hafa kom-! eftir beztu föngum. Það er ist fram úr og standa nú oss framar í mentun. pað er fljót- séð, af hverju svona hefir farið, þegar þess er gætt að íslenzku börnin eru að eins fjögur ár í skóla og og fá ékki nema 6 mánaða skólakenslu um árið, þau er mesta kenslu fá, sum 4 mánuði, sum 2 mánuði og sum fá alls enga kenslu se*m teljandi sé. En börnin í mentalöndunum «ru sum-j staðar 7 ár í skóla og jafnvel 9.1 Getur nokkrum dottið í hug, að m íslenzku bygoanna { Canada, vonandi að hver og einn íbúi þessa lands sjái skyldu siína í þessu efni, og leggi viljugur fram krafta sína til þess að efla ment- un barnanna, og á þann hátt hlynna að því máli, sem farsæld og framtíð þjóðarinnar er undir komin. —Lögrétta 23. okt. Capt. Sigtryggur Jónasson, frá Riverton, Man., hefir dvalið í borginni undanfarna daga. Rev. K. K. Ólafsson frá Moun- tain, N. D., forseti lútersika kirkju- félagsins, er staddur í borginni um þessar 'mundir. Gjafir til Betel: Miss Lína Sig- urðsson $5; Lena B. Johnson $5; Ónefnd kona $10. pakklæti fyrir gjafirnar J. Jóhannesson féhirðir? Laugardagskvöldið var? 8. des., gaf séra Björn B. Jónsson, D.D., saman í huónabandS að heimili sínu hér í borginni Guðbrand D. Guðbrandsson og Álfheiði John- son, bæði frá Selkirk. Óskar G. Jóhannsson, frá Popl- ar Park, og Kristín Magnússon, frá Selkirk, voru gefin saman » hjónaband 4. þ. m., af séra Birni B. Jónssyni, D.D., að heimili hans, 774 Victor St., hér í borg- inni. D. J. Líndal kaupmaður á Lundar biður þess getið, að hann hafi til sölu fyrir óvanalega lágt verð, byrgðir af jólakortum og bóku'm sem allir þurfa á að halda nú um þetta leyti árs. Gleymið ekki að lita á varnnginn hjá honum Líndal, þegar þið eruð rfi á Lundar, Mnn. Avarp 8. þ. m. voru þau Evaline Mat- hilda Elson og Freeman Magnus Henry, gefin saman í hjónaband af Rev. P. Bruce Thornton. Gift- ingin fór fram að heimili Mirs. S. Elson (Eyólfson) 510 Newman St., móðir brúðarinnar. Framtíð- ar heimili þeirra verður að 32 Metcalfe Place, Norwood. Lög- berg óskar til lukku. hægt sé að kenna íslenz'ku börn- um eins mikið á hinni stuttu skólaveru þeirra, eins og börnum Síðastliðið sirmar eftir fráfall míns elskaða föður tók eg að mér í mentalöndum er kent á svo miklu I að reyna eftir megni að sjá um lengri tíma, með beztu skólatækj- I útsölu þriðja þáttar af landnáms- um og af þaulæfðum kennurum. I sögu hans, sem verið var að Þegar það er athugað, sem að prenta þegar hann burtkallaðist. framan er sagt, þá mun fáum geta Eg ferðaðist í þeim tilgangi um blandast hugur um það, að naufí-i íslenzku bygðirnar í Dakota og synlegt sé fyrir oss að auka! Minneota og gekk mjög vel. Kring- fræðslu og mentun þjóðar vorra:". En hvernig á að gera það? pað eru til menn, sem halda því fram, að foreldrar eigi eingöngu að sjá 'i'm fræðslu barna sinna, eins og annað uppeldi þeirra. Það væri lika að mörgu leyti bezt, ef þa^ væri ávalt framkrvæmanlegt. For- eldrarnir eru skyldir að sjá fyri^ uppeldi afkvæma sinna. Það væri því ekkert óeSlilegt, að þeir önnuðust alla fræðslu .þeirra. En umstæða vegna gat eg ekki farið um bygðirnar fyrir norðan lín- una, og átti eg þar þó margar hlýjar endurminningar frá fyrir- lestra ferð minni fyrir ári síðan o. fl. Enn sem komið er hefir mjög lítið selst af þessari síuðstu bók föður míns í Canda; ekki hundrað eintök ennþá. Faðir minn seldi yfir fimm hundruð eintök af hin- um bókunum hverri fyrir sig fyr- ir sig fyrir norðan línuna. Eg Ens og auglýst var, þá hélt Mrs. Dr. Jón Stefánsson, söngsam- komu í St. Stephens kirkjunni á horninu á Portage Ave og Spence Str., á föstudagskveldið var, þ. 7. þ. m. og var hún allvel sótt, þó varla eins vel og skyldi, því bæði var samko'man ágæt og svo mál- efnið, ^em góðs naut af henni verðugt. pað er næstum óskljanlegt að fólk skuli fylla leikhúsin, til þess að horfa á lítilfjörlega leiki, en láta fram hjá sér fara, samkom- ur, þar sem menn eiga bæði kost á að skemta sér og göfga anda sinn. pað er engin þörf á, að fara að gjöra list Mrs. Dr. Jóns Stefáns- sonar að umtalsefni hér, því hún er nú orðin mörgum Vestur-ls- lendingum, þó einkum Winnipeg- íslendingum kunn, og þeir vita á hverju þeir eiga von, þegar frúin 'býður þeim að hlusta á söng sinn En þó vér höfu'm átt því láni að fagna að hlusta á söng hennar nokkrum sinnum, þá minnumst vér ekki að hafa heyrt hana leysa verkefni sitt betur af hendi, en hún gerði á föstudagskvöldið var. öll lögin sem hún söng, voru prýðisvel af hendi leyst, en þó einkum Twilight eftir Chareto, það lag fanst oss frún syngja með afbrigðum vel. Eitt er eftirtekta- vert í sambandi við söng Mrs. Dr. J. Stefánssonar, og það er að hún virðist aldrei reyna að reisa sér hurðarás um öxl þegar hún Fimtudaginn, 6. des., voru þau syngur, og er það af þeim stóru kostum sem frúnni er lánaður. — þeim að þekkja sjálfa sig og velja svo þau lög, sem bezt eru við hennar hæfi. En það lýsir 'meiru en sjálfsbekkngu, það lýsir líka heilbrigðri dómgtreind, sem er svo nauðsynleg, til þess að fyrirtæki mannanna hepnist á hvaða sviði sem er. Auk frú Stefánsson skemtu Sigrorina Leucadia Vaccari með fiðluspili, sem var yndi á að grími læknir Matthíassyni og" hlusta. Harry Nelson 'með því að Gunnari bróður hans veislu, er leika á flautu, en undirspil lék sumu ábótavant. þá hpfir það bó «etið hafi um hundrað mans og" doktors frú B. H. Olson á píano, nú hafa menn rekið sig á það hvað! befi fengið útsölu'menn í flestum eftir annað, bæði hér á landi og! bygðunum, og þar fyrir utan geta annarstaðar, að sumir foreldrari1>eir sem æsk3a, ávalt fengið bók- veita ekki börnum sínum þá'ina með Því að sn"a ser ^1 ^1" fræðslu sem þurfa þykir, þegarí umbia Press, Sargent Ave og Tor- þeir eru látnir vera afskiftalausir.! onto> Winnipeg, Canada. Verð Oft eru þeir fátækir, sem eiga' bókarinnar er $1,50. — Með vin- mörg börn, og hafa ekki efni ; I ¦ emd °f? vi'rðingu, að sjá börnum sínum fyrir þeirri! fræðslu, sem þeir vildu. Aðrir for-j eldrar vilja ekki kosta fræðslu • barna sinna, þó þeir gætu það vel' efnanna vegna. pessar tvær á-| ftæður samanlagðar, getuleysi og[ viljaleysi foreldranna, hafa vald-l ið því, að töluvert margir ein-; staklingar hafa komist til full- orðins ára án nokkurrar verulegr- ar 'mentunar. pess vegna hafa menn orðið að grípa til þeirra úr- ræða, að leiða í löjr skólaskyldu, Thórstína Jackson 45 no. Fullerton Ave. Mont Clair New Jersey, U.S.A. Úr bænum. Julíus Grámann Jónasson og Da- isy Emily Davídson, bæði frá Ri- verton, Man., gefin satnan í hjóra- band aö 493 Lipton St., af séra og kosta skólahaldið af almennu Rúnólfi iMarteinssyni. Heimili petta eru hin einu ráð, sem þeirra verður framvegs í Winni- fé. menn hafa getað notað hingað til, til þess að fá sæmilega mentaða alþýðu. — þetta fyrirkomulag, skólaskylda með kostnaðinn borirl aðann af al'mennu fé. hefir veriS hjá oss síðan fr-pðslulögin komu í gildi, 1908. pó að bví sé a8 peg. í bréfi nýkomnu frá Wynyard Sask., er þess getið að þjóðrækni?, deildin þar, hafi haldið Stein Vér getum ekki stjórnað sjálf'.'m stutt að mentun alþýðunnar. Nú farið hafi fram hið prýðilegasta. | af sinni alkunnu list.

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.