Lögberg - 07.04.1927, Blaðsíða 1

Lögberg - 07.04.1927, Blaðsíða 1
40. ARGANGUR II WINNIPEG, MAN., FIMTUDAGINN 7. APRÍL 1927 Helztu heims-fréttir Canada. Mjög mögnuS taugaveiki gengur í borginni Montreal síðan með byrj- un þessa mánaðar og beldur enn áfram að útbreiðast. Á þriðjudag- inn í þessari viku höfðu 1.438 manns veikst þar af þessari veiki. Er mjólk sem seld er í borginni um kent. * • Sambandsstjórnin ætlar að hækka laun allra þeirra sem í hennar þjón- ustu eru um $120.00 á ári, ef árs- laun þeirra eru nú lægri en $5.100. * * « Hinn 29. f. rn. voru HSin 60 ár síð- an lögin sem nefnd eru British North America Act, voru samþykt En þaS eru lögin, sem tengja öll fylkin í Canada saman i eina heild og mætti því telja þenna dag af- mælisdag Canada þjóðarinnar. Nefnd sú í Manitoba þinginu. er til þess var komin að semja spurn- ingar þær. viðvíkjandi bjórsölurmi, sem ætlast er til að lagðar verði fyrir kjósendur, hefir lokið sínu verki, og eru spurningarnar á þessa leið: 1. Eruð þér með því að rýmkað sé um þá takmörkun. sem núgild- andi lög setja fyrir sölu og flutn- ingi á bjpr? 2. EruS þér meS því, að bjór sé seldur í glasatali undir stjórnarregl- um og eftirliti, á stöðum sem veitt er leyfi til þess, sem þó séu ekki langborS fbsxs) ? 3. Eruð þér meS því að ölgerSar- félögin hafi áfram rétt til að selja bjór beint til þeirra, sem leyfi hafa til vínfangakaupa? R. W. Craig dómsrnálaráðherra. skýrði þinginu frá því að öll þing- nefndin hefSi komið sér saman um að orða spurningarnar þannig: ekki aðeins' stjórnar sinnar, heldur einnig verkamenn og óháðir þing- menn. Hinir flokkarnir hafa engan þátt tekið í þessu. Spurningar þess- ar þvkja nokkuð óljósar, en gera má ráð fyrir aS bjór verði því aðeins seldur í glasatali, aS fyrsta og önn- •ur spurningin verði báðar sam- þyktar af meiri hluta kjósenda. * * * Joseph Medard Emard erki- biskup i Ottawa dó þar í borginni hinn 29. f. m. 73 ára af> aldri. * ' # » Fylkisstjórnin í Manitoba ætlar að eySa hér um bil $2,000,000 til vegabóta í fylkinu á þessu ári sam- kvæmt því sem W, R. Clubb ráð- herra skýrði þinginu frá í vikunni sem leið. Samkvæmt fvrirætlunum stjórnarinnar verða þessar vega- bætur gerðar á vmsum stöðum í fylkinu, en mest af þeim í vestur- hluta fylkisins. * * * Dr. E. D. R. Bissett sambands- þingmaSur frá Springfield, Man. hefir fario fram á þaS við sam- bandsstjórnina að hún setti til síðu 900 fermílur af landi í austanverSu Manitoba-fylki, sem ætlaðnr séu fyrir almennan skemtistað fnation- al parkh Hefir stjórnin, að sagt er, fallist á þessa uppástungu o? jafnframt að sjreiða allan kostnað sem þar af leiðir, þó þarf samþykki fylkisstjórnarinnar í Manitoba, áð- ur en þetta getur orSið fastákvcðið Landsvæði þaS, sem hér er um aS ræða takmarkast að austan af landamerkjalinunni milli Ontario og Manitoba fylkja. Norður-tak- mörkin eru við Winnipe? ána og suður takmörkin eru rctt sunnan viS Hawk' Lake. Að vestan á merkjalínan að vera hér um bil 25 miltir vestur frá Hnunni, sem aS- skilur fylkin. Keyrsluvegur sá, sem verið er að byggja þvert yfir landið frá austri til vestur liggtir um siið- ur hluta þessa landsvæSis. Eins og þegar er sa?t er þetta ekki fast ráð- ið og enn óvist hvað úr því verður. * » » Sambandsstjórnin netlar að hafa sex flugvélar norður viS TTudson flóann í sumar, sem þar eiga aí5 hafa stöSugar gætur á ísreki o^ öllu því, sem áhrif getur haft á siídinsr- ar iim flóann. Sérstaklegfa út o£ innsiglinear þann tíma ársins, sem flóinn sjálfur og innsiglingin er opin. Þar sem nú stendur til að siglingar hef jist um Hudsonflóa inn an skamms, eSa þegar járnhratttin 'þangað er fullírerð, þykir ekkert of vandlega athugaS, sem þar að lýtur. F. M. lilack, fyrverandi fjár- málaráðherra í Bracken stjórninni flutti nýlega langa ræ'ðu í Mani- toba þinginu og hafði þar ýmsar aSfinningar fram aS bera viðvíkj- andi gerðtim Norris stjórnarinnar, sérstaklega viðvíkjandi bændalán- unum. Fór hann hörðum orðum um stjórnina og gerSir hennar í þessu sambandi. En ekki leiS á löngu þangað til Mr. Nörris svaraði þess- um ákærum mjög ákveðið og skor- inort og sá Mr. Black þá þann kost vænstan að lýsa yfir því, að hann hefSi alls okki ætlafj sér að segja eða gefa í skyn, að Mr. Norris, eða nnkkur matSur af meSIimttm þeirr- ar stjórnar. sem við hann er kend, hafi farið 'óráðvandlega að, eða væri sekur um nokkuð af þvi tægi og þætti sér fyrir ef orð sín hefSu ven'S þannig skilin. Síðan samveldis-fundurinn breski var hadinn í London í haust hefir mikiS veriS rætt og ritað um réttar- stöðu Canada í breska ríkinu. Hinn 31. f. m. flutti J. T. Thorson M.P. frá Winnipeg merkilega ræðu um þetta efni í sambandsþinginu í Ottawa. Er Mr. Thorson talinn einn þeirra þingmanna er mesta þekkingu hafa í þesnm efnum og þvi eðlilega mikið tillit til þess tek- ið, sem hann hefir um þetta mál aS segja. Heldtir hann því fram að í tveimur atriSum standi þingið i Canada breska þinginu ckki jafn- fætis. Fyrst og fremst sú eðlilega tilfinning, sem fylgi ]>eirri stað- reynd að breska þingiS hefir stofn- aS þetta þjnðfélag og i öðru lagi sé Canada háð breska þinginu þannig, að lögum samkvæmt hafi þaS eitt vald.til að breyta stjnrnarskipun þessa lands. Mr. Thorson segir að það jafn- rétti, sem gert er ráS fyrir í skýrslu samveldisfundarins, eigi sér ekki fullkomlega stað, fyr en þær breyt- ingar séu gerðar er hér segir: 1. Canada verSur að vcra laust við öll yfirráð og umsjón breska þingsins. 2. Canada þingiS verður aS hafa rétt til að semja lög. sem snerti önnur lönd eða landshluta án í- hlutunar breska þingsins. 3. Canada þjóðin verður aS hafa fullan rétt til að framfylgja sínum eigin longum og hanna að málum sínum sé skntiS til leyndarráðs Breta, frekar en hún sjálf vill. 4. Canada verður aS fá rétt til aS breyta sinni eigin stjórnarskipun án tilhlutunar breska þingsins. Taugaveikin, sem gengið hefir í Montreal, er í rénun, eftir því sem seinustu fréttir segja. Hafa fáir veikst síðustu dagana. Er tala þeirra, sem veikst hafa, alls 1,750. Læknar ráðleggja enn inn- sprautun til að verjast eikinni. og er hún notuð af fjölda fólks í Montreal. Segja læknar, að þeir hafi áreiðanlega komist fyrir or- sök veikinnar og stafi hún frá ó- hollri mjólk, sem seld hafi verið í borginni. * * * Hon. Ernest Lapointe, dóms- málaráðherra, er á leið til Can- berra í Ástralíu. Mætir hann sem fulltrúi Canada, þegar þar verð- ur opnað nýtt þinghús, sem nú er fullgert. M. Lapointe kom til Winnipeg á sunnudagskveldið. Verkfall hófu nú um mánaða- mótin síðustu, um 150,000 manna, sem vinna að linkolatekju í Banda- ríkjunum og sem allir tilheyra alls- herjarfélagskap þeirra manna þar í landi, sem þá atvinnu stunda. Á- greiningurinn, sem verkfallinu veld- ur er, eins og oftast, út af kaup- gjaldinu. Það hefir aS undanförnu verið $7.50 á dag samkvæmt samn- ingi við námaeigendur. Þykjast þeir nú ekki lengur geta borgaC svo hátt kaup, vegna samkepni við ]>á náma- eigendur, sem hafi vinnu- menn er ekki tilheyri verka- mannafélogum og neita þvi að end- urnýja vinnusamninga. sem út runnu hinn 1. þ. m. Verkamenn vilja hins vegar ekki vinna fyrir lægra kaup. Sagt er aS mög mikið af kolnm sé nú til viS námurnar og muni því ekki verða kolaekla *fyrst um sinn. Halda margir að þetta kolaverkfal! muni standa len^i yfir, en afleifJingarnar verða sjálfsagt hinar sömu eins og vant er: hærra verð á kolunum. Bandaríkin. 1 linn i. þ. m. dó í Monstee, Mich. Richard G. Peters, 95 ára aS aldri. Um hann má segja eins og ýmsa fleiri, að hann mátti muna tvenna timana, því tvisvar sinnum á æf- inni græddi hann auð fjár, en dó fátækur maður. Hann lagSi aðal- lega fyrir sig viðarverzlun og hafSi um eitt skcið yfir meiri skóglend- um aS ráða heldur en nokkur ann- ar maður í Michigan ríkinu. Þegar hann fyrst tapaði eig'um sínum og fór á höfuSið. skuldaði hann $2,500, 000 en borgaði þær skuldir að fullu á næstu s-e\- árum og varS aftur ríkur maður. En honum reyndist eins og mörgum riSrum, auðurinn valtastur vinur, og áður en hann dó, var hann aftur búinn að tapa öllum eignum sínum. Þeim Mr. og Mrs'. Donald G. T.cnson að 472 Lipton St. Winnipeg fæddist dóttir hinn 29. marz, Dona Lillian. Jón Þórðarson frá Langruth, Man. hefir verið í borginni nokkra undanfarna daga. Kom hann til að leita sér lækninga og er nú á bata- vegi. Agúst Eyjólfsson bóndi viS Lang- ruth, Man, var í borginni síðari hluta vikunnar sem leið. Kom með konu sína til lækninga. Mrs. A. P. Jóhannson, sem fyr- ir skömmu gekk undir stóran uppskurð á almenna spítalanum, er nú aftur komin heim til sín og er á góðum batavegi. Stefán Helgason, frá Elfros, Sask., kom til borgarinnar í síð- ustu viku. Bretland. Frjálslyndi flokkurinn hefir unn- ið tvær aukakosningar nýlega, aðra í Leith, hina i North Sottthwark og þykir honum það góðs viti og benda i |iá átt að fólkiS sé að hnegjast að sinni stefnu. HiS siðarnefnda ]iing- sæti losnaði þannig, að þingmaSur- inn TTadcn Guest, sem tilheyríSi verkamannafl., sagði af sér út af ágrciningi við flokk sinn út af ítefnu hans í Kína málunum. Bauð hann sig svo fram við aukaknsn- ingarnar í þvi kjördæmi sem óháð- ur. En kosningarnar fóru þannig: í'inji'mannsefni frjálslynda flokks- 'ns 7334 atkv.; þingmannsefni verkanianna 6167 atkv. en Mr. Guest aðeins 3,216 atkvæíSi. • » • Fjárhagur bresku stjórnarinnar sýnist ekki vera í góðu lagi. A sið- astliSnum ellefu mánuSum nemur tekjuhallinn $183.468,970 og er kolaverkfallinu og almenna verk- fallnu, sem <átti sér stað í fyrra að- ] allega kent um. ViS enda næsta; fjárhagsárs á undan, eða 31. marz 1926, var tekjuhallinn ekki nema $70,190,600. * • » Fréttir frá Bretlandi segja að töluverður stefnumunur sé nú orð- inn hjá leiðtoqxim vcrkamanna- flokksins. F.r það meSal annars fært til að Mr. Wheatley, sem var einn af ráðherrunum í náSuneyti Mac Dnnalds og einn þeirra manna, seni hclst hafa haldiS svörum uppi fyrir þann flokk, hefir nú dre?ið sig í hlé og þykir MacDonald ekki halda fram kröfum verkamanna ' eins djarflega, eða ákveðið eins og hon- um likar. Ef til vill kemur þessi ágreiningur ekki fram viS næstu koningar, <-n ekki þykir það vafa- samt aS hann eigi sér stað innan flokksins og meira að segja milli leiStoganna sjálfra. Á þriðjudaginn hinn 29. marz siðastl. andaðist að Lundar, Man, Eiríkur Guðbrandsson, eftir stutta legu í lungnabólgu. Hann mun hafa verið á sjötugsaldri. Ætt- aður af Austurlandi. Einn af frumbyggjum Álftavatnsbygðar. í bréfi til ritstjóra Lögbergs, frá 1 farald J. Stephenson, B.A., er nám srundar um ]iessar mundir við Columbia háskólann í New York, er minst að nokkru íslenzku hockey lcikaranna, Franks Fredericksonar larry's Oliver, er leikið hafa í !!(iston nú i vetur. Segir Mr Steph- enson að mikið sé um menn þessa talaíS ng atgervi þeirra mjög dáð í hinum ýmsu blöðum. Allstaðar seg- ir hann að I'rank sé nefndur íslend- ingur eSa hinn br.áSfrækni íslend- ingur og hlýtur slíkt aS vera fagn- aðarefni sérhverjum þcim, er hinni fögru hockey-iþrótt ann, og heil- brigt xæktarþel jafnframt ber til íslenzks þjóðernis. Um hinn mann- inn, Mr. Oliver, er minna talað, þótt lokið sé lofsorði á list hans. Telur Afr. v^tcphenson almtaningi senni- síður kunugt um ]jjóðerni hans. P.áíSir eru menn þessir harðsnúnir mjóg og sverja sig í víkingakynið nnrræna. , ' menn úr landi. Skipsmenn á 'Óðni' vissu því ekki hvernig skipverjar úr togaranum björguðust á land og ekki hvort allir hefðu bjargast, eða hvort nokkurt slyshefði orSiö. Nán- ari fregnir af þessu öllu geta fyrst komiS hingað í dag. HzKir cr strandið'^ í simskeytinu fra skipstjóranum á 'Eiríki rauða,' segir. aS hann haldi að ]>eir hafi strandað á Mýratanga, vestan við Kúðaós. En eftir þeim upplýsingum, sem Mbl. fékk í gær frá Vík í Mýrdal, er sennilegra afi strandið sé austan við KúSaós. MaSur hafði komið til Yikur i gær austan úr Álftaveri. og sagði hann frá þvi, aS þeir Álftveringar hefðu séð merki þess í fyrrakvöld. að eitthvað var að hjá skipi við sandana, en þeir álitu þaS vera fyr- ir austan KúSaós, <á ^Teðallands- fjörum. Enda er ])etta sennilegra, þar eS í gærkvöldi hafði enginn sendimaður komið til \Tikur til þess aS tilkynna sýslumanni strandið. TTafi strandið orðið fyrir vestan Kúðaós, þá hefði sendimaSur átt að vera kominn til Yíkur seinnipart- inn í gær, en sé strandiS fyrir aust- an ósinn. þá var ekki hægt að búast viS sendimanni fyrri en seint i gærkvöldi eða fyrripartinn í da?. "Eirikur rauði" var nýtt skio. smíðaSur 1925 í Selby i Englandi. TTann var með stærstu togurum hér, 44.84 fet á lengd og-var 412 smál' brúttó, 174 smál. nettó. — Skipið var vátrygt hjá "Samtrvgsingu is- lenzkra botnvörpuskipa," var Guð- mundttr Sveinsson. — Skipstjóri iS var að koma frá Englandi, full- fermt kolum. NÚMER 14 Á Hornafirði er aflatregt vegna 'beituleysis, annars göngulegt úti fyrir. Strandmennirnir af "Firiki rauSa" komu hingað til bæjarins kl. 11 i gærkvöldi. Er þetta fljót ferð: þeir fóru í fvrradag frá Mk, voru í iyrrinótt i Holti undir Eyjafjöllum, komu kl. 5 í gær vestur <á Rangar- <árvf lli og stigu þar upp í bilana og óku til Rvikur. Skipsmennirnir voru t8 að töltt og auk þeirra var einn farþegi er kom með togaranum frá Englandi. Þorkell Steinsson sjó- maður úr Hafnarfirði. Tx'ftskeyta- maður af "Eiriki rauða" hafSi orS- ið eftir austur í Yik, var Iasinn. —Mbl. Landsspítalinn. hún Hvaðanœfa. Hertoginn af York, sem er ann- ar somir Bretakonungs, hefir í vet- ur vcrið aS fcr'ðast um Ástralíu. Ilann kom á þessu ferðalagi sínu su'Sur í heimi. við í Nelson, New Zcaland og vildi þá svo til að frú hans, sem ^r vitanlega meS honum, var dálítið lasin, ilt í hlásinttm, og varð aS halda kyrru fyrir i gistihús- intt í nokkra daga. Borgarstjórnin vildi atiðvitaS sýna hinttm gofugu gestum alla gestrisni og umhyggju- semi. og til þess að frúin gæti haft sem best næði meðan hún var las- in var sett upp auglýsing á f jolfarn- asta strætinu í nánd við gis-tihúsið, þar sem öllum var stranglega boSi'ð aS fara 9em hlióðlesast og forðast allan hávaða og fólk sérstaklega var- aS viS að láta Iúðrana í bílum sín- um gjalla. A föstudaginn í siðttstu viku komu þau Mr. og Mrs. John GilltS frá Glenboro, ATan. tU borgarinnar. \'nru þatt á heimleiS ífrá California og höfSu farið þa'ðjin til Minne- apolis og komu þaðan hincfað. Þau lötrðtt af staS í þcssa ferð 23. nóv- ember í haust og fóru fyrst til Van- couver og svo ])aðan sjóleiðis til Scattle og svo me'ð járnbraut suður stxondina. Mr. o<* Mrs'. Gillis eiga tvær dætur sem báSar eru sriftar og búscttar ]iar suður frá. Fóru þau a'ðalU-?a til aS siá þær. Mr. Gillis lætrur ágætlega af ferðinni og seffir að hún hafi orðiS þeim hjónum hin ánæsjjulegasta. Hér í borginni dvöldu þau fram yfir helgina. Keflavik, 4. marz. Agætur afli undanfarið. A mið- vikudag var tregari afli. eti 5 gær var ekki róið. Þar til i gær var róið 8 daga samfleytt og var afli tæp 15 og upp t 20 skpd. <á bát. Sumir bát- anna fengtt 1100 potta af lifur, en tiúna reikna menn 50 pt. úr skpd. vcgna þess hve fiskurinn er lifrar- mikill. Tvö kikhóstatilfelh. Or bœnum. Látinn á Betel, að Gimli, Sig- valdi Gíslason, Vopnfirðingur að ætt, 98 og hálfs árs gamall. Samkvæmt auglýsingu hér í blaðinu, hefir Jón tónskáld Frið- finnsson, 624 Agnes St., umboð fyrir hljóðfæraverzlunina nafn- kunnu, ,T. J. H. McLean. Getur það verið þægilegt fyrir landa í hinum ýmsu bygðarlögum vorum, að snúa sér til hans, ef þeir þarfn- ast hljóðfæra, af hvaða tegund sem er. Fyrirspurnum svarað um hsel. Frá Islandi. "Eiríkur raufii" strandar hjá Kúðaósi. Rvík. 4. marz. Seint í fyrra kviild fékk Geir Thorsteinsson, útger'ðarmaður, loft- skeyti frá skpstjóranum á togaran- um "Eiriki rauSa". þar sem skip- stjórinn skýrSi frá því, aS skipið væri strandaS, en vissi ekki glögt hvar, sennilega á Mýratanga, vestan við Kúðaós. Yarðskipið "(')ðinn," scm var staddur vio" \"estmannaeyjar, náði einnig loftskeyti frá 'Eiríki rau'ða' og fór strax austur á strandstaðinn. "ÓSinn" kom á strandstaðinn kl. 3 í fyrrinótt. Hann var í stöSit2;u skeytasambandi viS togarann. Þog- ar birti i gærmorgun s<áu skipverjar á 'ÓSni' menn í fjörunni og ]>eir sáu cinníg menn um borð í togar- anum. \"egna brims gat "Óðinn" ekkert samband haft við togarann, nema gegn um loftskeytin meðan þau voru í lagi. Þegar leið fram á morgun /'gærmorgun) sáu skips- menn á "Öðni" menn á togaranum ln'ipast fram á "hvalbakinn" og um sama leyti voru dregin ttpp flögg á togaranttm, sem gáfu til kynna að nú yfirgæftt mennirnir skipið. Nokkru s-íðar sáu skipverjar á 'Óðni' marga menn uppi í fjöru, einnig hesta, og mennirnir dreifðu sér um fjöruna. Þetta eru einu fregnirnar er bor- ist höfStt af strandinu í gærkvöldi. F.ins og sést á fregnunum, höfStt skipsmenn á 'Óðni ekki getað n.á'ð tali af skipsmönnum á togaranum: og þcir höfðu ekkert samband við Kristófcr Ólafsson frá Kahnans- tungu cctlar aS flytja inn tamin lircindýr. Eitt af erindum þeim, sem Al- ])ingi hafa nú borist, er umsókn fr<á Kristófer Ólafs'syni í Kalmans- tungu um 10000 kr. styrk til aS koma <á fót hreindýrarækt i átthög- um hans. ITann gerir r<áð fyrir því, að kaupa 50 dýr ^45 kýr og 5 hrcinaj og a'ð verð hvers þeirra, hingaS kominna verði 150 kr., en ýmisl. kotnaður 2500 kr. eða sam- tals 10 þús. kr. Hann hefir gert áætlun ttm fölg- un dýranna á io árum og telst hon- um svo til. að að þeim tima liðnum mttni hjörðin orSin 330 fullorSnar kvr, um 250 kálfar og nokkrir full- orðnir hreinar, e'ða alls 600. A þess- um tíma gerir hann þó ráð fyrir, að slátrað hafi verið 400 hreink<álfum og veturgömlum hreimím. — P»ygg- ir hann ])essa áætlun sína á skýrsT- um og reynslu manna á NorSur- londum, í Alaska og viðar. En ]-ió býst hann við, að fjölgunin verði meiri hér fvegna minni vanhalda>, eSa 25—30% meiri. Kristófer hefir aflað sér upplýs- inga um hreindýrarækt viða, og býst hann við að kaupa dýrin frá Noregi undir umsjá og handleiðslu yfirmanns hreindýraræktarinnar i Moregi, Kristian Nissen, sem hefir heitið honum aSstoð sinni í þessu efni. Kristófer segir svo i greinargerð fyrir umsókn sinni: "Er hér eigin- lega um nýtt landnám að ræða. þar 'sem notuð verða aSallega lond. er hærra liggja en venjuleffir búfjár- hagar, og sttmpart ýmislegttr gróS- ur. sem búpcningur vor litur alls eigi við." Stofninn, a'ð 10 árum liðnum reiknar hann 30 þÚS. kr. virði ^50 1 og 20 þús. kr. telur hann aS fcngist muni hafa fyrir slátur- dýr á þeim tíma. Ekkert er getið um þaS hvernig þessu fyrirtæki á að haga. hvort landið á aS gefa umsækjanda þessi 50 dýr. e'ða hvort hann ætlast til að landiS eigi þatt. Seyðisfirði 7. mar<r. Ilundrað ára afmælis P'tls Ólafs- sotiar var minst á ^amkomum hér og á EskifirSi og kannskc víSar á Attsturlandi. Kaupsamningar vortt undirs'krif- aðir hér <á laugardag. Tímakaup karla, dagvinna: 95 aurar, kvenna 66 attrar. í gær blöktu f<ánar við hinni reisulegu bvggingu. í blíðviSrinu í gær varð mörgum litið suður að I^andsspítala. T'ar voru fánastengur reistar á risi og 7 íslenzkir fánar blöktu í sólskininu. Þessi dagtir verSur að teljast mcrkisdagur, í starfsemi þeirri. er konur þessa lands tóku sér fyrir hendur, er þær ákváðu að beita sér fyrir Landsspitalabygg'ingu. Tí fiindamaSur ^Torgnnblaðsins h:tti húsameistara ríkisins i gær og fór með hnnum sttðttr að Lands- sr>íta1a. Sýndi húsameistari alla byíjsTÍnguna hátt og lá^t. Þegar maður stendttr <á vellinum framan við spítalann, stingur það eigi eins mikið í augttn. og vænta mætti. hve byggingin í raun og veru er stór, þessi stærsta foygging sejn hér hefir verið reist — meS 164 herbergjum. fyrir utan stigarúm og ganga. Stærð hússins leynir sér nokkuð vegna þess, hve byggingih samsvar- ar sér vel. Standi maður aftur á móti suSur viS ÖskiuhliS, þá nýrur spítalinn sín vel yfirflatann að sjá upo að Skólavörðuholtinu. Heyrst hefir, að mönnum þvki sem spitalanum hafi verið valinn staður, helst til nálægt bænum, aS bygð færðist utan um hann á næstu árum. En til þess er því að svara aS hin fyrirhugaða hringbraut kem- ur sem kunnugt er skamt sunnan viS spítalann, en sunnan viS hana, gegnt spítalanum, taka við mýrar, sem eigi verður bygt á nema með ærn- um kostnaði. Tilvaldir flugvellir! Þar eiga sjúkravélar að setjast, er koma meS veika menn af öllum landshornum, og færa þá til Landsspítala. F.g spurði Gtiðjón, hvað ætti að vera til skrauts á þröhyrningi ]>eim, sem er framan á burstinni ofan við aSaldyr. Er þaö óráSið enn — óráð- in gáta, sem listamenn vorir ættu að leysa úr. Þar þarf að vera eitt- hvert fagurt og norrænt tcákn, sem ætti vel viS Landsspitalann. Er steypan ekki falleg? segir Gttðjón. og bendir á ljós. þétt og fín. Tú, víst — en hvað um hina marg umtöluðu steypttíralla ? L'm þá hefir Guðmundur Hann- esson ritað. og enn er von á skýrslu um rannsóknirnar. er af þeim spunnust. En aðalatriðið er þó þaS, aS hvergi er neinn steypugalli til nú. Og má því einu gilda. hvort stafaSi af sandi eða sementi. Það tók ó- venjulega langan tíma. aS steypan harðnaði á nokkrum köflum í kiall- araveggjunum. Til varúðar var sú steypa brotin niður — þó ekki öll. Tveir veggpartar af steypu þessari voru látnir óhreyfðir. Og nú eru þeir jafnharSir og aðrir veggir húss- ins'. Það er aðalatriSiS. Óttinn við það að steypan var lengi að harCna reyndist ástæðulaus — sem betur fer. Yið hefjum göngU um þetta mesta stórhýsi íslands, sem enn er ókarað í smíðum frá kjallara til 'm-enis. f kjallaranum fær Cunnlauírur Claesscn langli röS herbergja fyrir ljóslækningar. Kjallarinn er allur ofanjarðar. Þar ertt baðherbergi mörg og miSstoSvarherbergi (ú\ vara ef varmi lauganna revnist ó- nógur eða leiðslan kynni að bilaV Og í öðrttm endanum er herbergja- klasi fyrir eldamensku, suSuhús, brauðhús. Þá er t hæð: þar á að vera "tnedisinska" deild spítalans, mót- tökuherbergi sjúklinga, læknaher- bergi, herbergi til kenslu og áhalda- klefar og margt fleira. Um alla þá herbergjaskipun myndi mega halda heilan fyrirlestur. A 2. hæð á aö vera skurðlækninga dcild. Sjúkrastofur eru alt frá 1 manns stofum upp í 6 manna stof- ur. Þegar þarna kemur upp, fer út- sýni að vera ljómandi fagurt suSur yfir Skerjafjörð, yfir Alftanes og suður svo langt sem augað eygir. A 3. hæð á að vera berkladeild. Svalir eru þar meS suðurhliðinni, svo aka má sjúklingum beina leið úr stofunum út undir bert loft. "Hér er skjól í öllum áttttm," segir Gttðjón um leið og við göngum út á svalirnar. Mig grunaSi a'ð hann væri búinn aS gleyma útsynningunum. En svo er ekki. t útsynningsroki er líka skýó! á svölunum. Þá datt mér í hug, hvernig veður hagar sér i Drangey. Þó eyjan sé flöt að mestu þégar upp er komið, cr logn nyrst á eynni. þegar norðan.átt er hvöss. Seg.ia fróðir menn að þetta komi til af því, aS stormttrinn skelli á berginu neðan við, en síSan komi stroka upp af bergbrúninni, svo lygnt sé á eynni spölkorn frá brún- inni. Eins getur hér verið i hvass- viðri, sem skellur beint á hinn háa húsvegg ttndir svölunum. Strokan stendur upp mcii brikinni framan við svalirnar, en logn er innan við bríkina. Fæðingardeild spitalans er og á 3 hæð. Th'm er í álmtt þeirri hinni breiðu, sem by?ð er norður úr aSal bvsrgingunni miSri. A4. hæð, uppi undir þaki, er lítið rúm. Þar verðtir þó herbergi, sem nota á til að halda fyrirlestra, og bókaherbenri. verkstæSi fyrir við- gerSir á húsgögnum, rúmfatnaði o. fl. Alls hafa farið 370 þús. kr. t húsiS eins og það er nú. —Mbl. 27. febr. Mme. Belmont Gobert. Bi-etakonungur hefir sæmt þessa öklruðu konu titlinum: "Dame of the Order of the British Empire." Samkvæmt lögum og venjum gat konungttrinn ekki veitt konu þess- ari meiri eða hærri viðurkenningu. Þessi kona hefir lcngi búið í Bertry \"illage á Frakklandi. og þar var hún 15. janúar 1915. I^á kom þýski herinn ]>angað og um tíma héldu til 16 þýskir hermenn í húsi hennar og sjálf hafði hún aðeins eitt herbergi til afnota. MeSan þeir enn höfðu þar viðdvöl kom breskur hermaSur, sem sloppið hafSi úr fangelsi frá Þjóðverjum og baS Mme Belmont Gobert að skjóta yfir sig skjólshúsi. Hún gerði það þó hún hefði ekkcrt pláss í húsinu, þar sem hún gæti falið hann, nema klæðaskápinn sinn, en bann var í tvennu lagi og meS tveimur hurð- um. Nítt mánuðum siSar kom það fvrir að Miss Edith Louisa Cavell var skotin fyrir þaS a'ð hafa hjálp- að all-mörgum hermönnum sam- hve hún er I bandsþjóðanna, sem ]iá voru her- foringjar þýska hersins. Gerðu T>jóðverjar ]>á mikla gangskor að því að leita að saml»andshermönn- ttm, sem strokið höfðtt fra þeim og koma einn daginn til Mme. Behnont Gobert í þeim erindum. Foringinn lét menn sina rannaka húsiS ná-' kvæmlega og gömlu konunni fór ekki að lítast á blikuna þegar for- inginn sjálfur gekk aS fataskápnunt og opna-ði þá hurSina. sem til hægri var o^ leit inn. En til allrar lttkktt opnaði bann ekki hina hurðina og fann því ekki Patrick Fowler, skjól- stæðing Mme. Belmont GoI>ert Ekki gat hún dulið þa'ð með öllu fyrir nábúttm sínum að hcima hj4 sér hefði hún herfanga o^ rcyndust ]icir svo góðir drengir aS s-egja ekki til hans. þrátt fyrir það aS ÞjóSverjar l^orgttðu vcl fyrir allar slikar upplýsinffar á þcim tíma. T'arna hafðist Patrick Fowler við i þrjú <ár og níu mánuði. Auðvitað var hann ekki altaf í skápnum. en þangað fór hann alt af ]vgar hann htMt a'ð Pjóðverjar værtt nálægir og aldrei sá hann sér fært aS komast hurttt fvr en PJóBverjarnir loks vfirgáfu þessar stöSvar 10. októ- ber iotS. TTerdcild sú scm Patrick Fowler tilhevrði' komst að því fyrir skömmu siSan að Mme. Bermont Gobert v.-eri i f járþröng og sendt henni hundrað sterlingspund ^$466,) Þegar fjármálaráðherra Frakka, Pattl Painlcvé frétti ]->ctta heimtaði hann a'ð franska ])inp;ið samyþkti að vcita konu þessari sæmilegaíi líf- cyri, þvi það væri ckki sónia TM-akk- lands samboSiS, aS hún þyrfti að lifa <á etisku

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.