Lögberg - 26.05.1927, Blaðsíða 1

Lögberg - 26.05.1927, Blaðsíða 1
ö ö b c f 40. ARGANGUR WINNIPEG, MAN.. FIMTUDAGINN 26. MAl 1927 NÚMER 21 Thomas Hermann Johnson DÁINN ALLINN er frá sá maður, sem um langt skeið hefir verið forvígismaður Islendinga í Canada. Ber nú að minnast eiginleika hans og athafna. 1 stuttri blaðagrein, er semja verður í flýti, verð- ur það ekki gert til hlítar. Sagnritarar þjóðar- innar fá það hlutverk. Með pennadráttum þeim, sem héra fara á eftir, verður ekki meira færst í fang, en að teikna litla, en, ef verða mætti, ljósa mynd hins mæta manns. Ætt og ceska. Faðir Tómasar H. Johnson var Jón Björnsson frá Héðinshöfða í Þingeyjarsýslu, er lézt í Baldur, Manitoba, 27. ágúst 1918, gáfumaður mikill, glaðlyndur og guðhræddur. Foreldrar Jóns voru Björn bóndi Kristjánsson frá Illuga- stöðum Jónssonar og kona hans Álfheiður Einarsdóttir, föðursystir Helga lektors Hálfdanarsonar, föður Jóns bisk- ups. Þjóðkunnir bræður Björns voru þeir Kristján amt- maður á Akureyri, séra Jón á Yzta-Felli og séra Benedikt í Miíla. Hafa í föðurætt Tómasar verið margir vitrir menn og atorkusamir. Móðir Tómasar var Margrét Sigríður Bjarnadóttir frá Fellsseli í Köldukinn og Kristbjargar konu hans. Var Bjarni maður frábærlega listfengur og þjóðhaga smiður. Margréti, móður Tómasar, er á þá leið lýst af þeim, er hana þektu, að hún hafi verið hið mesta kvenval, — góð kona og fyrirhyggjusöm um alla hluti. Einkenni ættanna beggja voru augljós í eðlisfari ^T'y-v-rtTQ 0 0 T* Tómas var fæddur á Héðinshöfða 12. febrúar 1870, og ölst þar upp og í Tröllakoti í Þingeyjarsýslu, þar til hann var níu vetra. Þá er hann var á áttunda árinu misti hann móður sína, og á næsta ári, 1897, fluttist hann með föður sínum og systkinum til Vesturheims. Þótt ekki væri hann eldri en níu vetra, er hann yfirsraf ættjörð sína og liti hana aldrei framar, mundi hann vel átt- haga sína og geymdi jafnan skíra mynd af Héðinshöfða í lmga sínum. íslandi unni hann alla daga, og hvar sem hann kom, lét hann íslenzks uppruna síns getið og taldi sér það sæmd, að vera af íslenzku bergi brotinn. Tómas var yngstur sinna systkina, en önnur börn þeirra Jóns Björnssonar og Margrétar, systkini Tómasar, voru þessi: Kristján, einn af landnemum Nýja íslands, síðar bóndi í Arggyle og kaupmaður í Baldu'r, Manitoba, dáinn 1919. Jónína Þuríður, fyrri kona Sigurjóns Snædals og móðir dr. J. G. Snidals í Winnipeg; dó í Argýle-bygð árið 1887. Arngrímur, er lengi bjó í Victoria, B. C, en nú er bú- settur í Winnipeg. Jón, er dó í Smithers, B. C., 1917. Kristín Sigríður, dó í Winnipeg 1886. Björn, dó í Winnipeg 1885. Bjarni Benedikt, dó ársgamall á Islandi. Halldór Geir, lengi bóndi í Argyle-bygð, nú búsettur í Winnippc:. Þrjú hin elztu þessara systkina voru flutt til Ameríku á undan fðður sínum og yngri sysfkinum, er með honum komu vestur. Var Kristján þá búsettur að Lundi í Nýja Islandi, nálægt þar sem mí er Winnipeg Beach, og var Tómas þar hjá bróður sínum hálft annað ár. Var hann og löngum eftir það á vegum Kristjáns og vár það honum gæfa mikil, því Kristján var sem kunnugt er hinn bezti drengur, atorku- samur og framsækinn. Kendi Krist.ián hinum unga bróður sínum góða siði og fagurt dagfar. Kristján var maður guð- rækinn og heimili þeirra hjóna jafnan með kristilegum blæ. Var Tómas á heimili þeirra Kristjáns og Arnbjargar um tíma, eftir að þau fluttu til Argyle. Arið 1880 kvæntist Jón Björnsson, faðir Tómasar, í annað sinn og átti Helgu Gísladóttur. Var hún dóttir þeirra Ivjóna, Gísla Sigurðssonar og Guðbjargar Sigurðardóttur, er b.iugeru' í Skógum í Reyk.iahverfi í Suður-Þingeyjarsýslu. Hafði hún áður verið gift Benedikt Andréssyni á Bakka á Tjörnesi. Hann var stýrimaður á hákarlaskipi og druknaði vorið 1870. _ Attu þau Benedikt og Helga son þann, er Kristján heitir, os: nú er verzlunarstjóri í Baldur, Man. Með honum kom Helga til Ameríku 1879. Er hún enn á lífi og til heimilis hjá Kristjáni syni sínum. Helga er hin ágræt- asta kona og reyndist stjúpbörnum sínum bezta móðir. Var Tómasi einkar hlýtt til hennar og mintist hennar með þakk- læti fyrir ástríki það, e'r hann jafnan naut af hennar hálfu, þá er hann var í föðurgarði. Fyrstu spor sín í Vesturheimi steig Tómas í Nýja Islandi á landnámstíðinni öndverðri. Lærði hann þar, 9— 11 ára drengurinn, að þekkja og stríða við erfiðloika fi'um- búa-lífsins. Þar lærði hann^ fyrst að beita þeim kröftum, sem honum voru meðskapaðir og síðar reyndust svo miklir. Var það honum gagnlegur reynsluskóli. Það gagn hafði hann og af verunni að Lundi, að hann lærði þar þegar ensku af Kristjáni bróður sínum. Vorið 1881 fluttist f.iölskyldan til Winnipeg. Var Tómas þá ellefu vetra. Þau 46 ár, sem liðin eru síðan, átti hann oftast heima í Winnipeg. Alt var hér þá ungt og með miklu æskuf jöri. Borgin var ung. Bygð í.slendinga í borginni enn yngri. Aldrei hefir félagslíf íslendinga verið með meira f.iöri en þá var. Barnabrek félagslífsins voru mörg, en skcmtilegt var það. "Framfarafélagjið" hóf gongu sína; "Gróðafélagið" rann upp eins og vígahnöttur; "Leifur" fór að koma út; skólar voru haldnir rúmhelga daga og helga; fundahöld voru tíð og mál rædd með brennandi áhuga; The Occidental Society var stofnað og fundir þar haldnir á ensku, svo "landinn" fcngi »ft eig í að tala opinberlega á enskri tungu. Hcimili Jóns frá Héðinshöfða var annað tveggja aðal-bóla íslenzks mannfélags í Winnipeg. Höfðu þau hjón þar lí-rciðasölu og var þar jafnan margt manna, og þar til heimilis sumir ]>cir, er nicst létu til sín taka í félags- málum. Inn í þetta fjoruga iclagslíf kom Tómas ungi og hrifu straumarnir hann óðar með sér. Hann var allra ís- lenzkra drengia glæsilegastur. Söngrödd átti hann óveniu- lcga fagra, og leið ckki á lðngu áður hann var fenginn til að skonita með söng sínum á samkomum og í A'eizliim "land- anna." Hann var hrókur alls fagnaðar í hverri un.gmenna sveit. Unglingarnir létu ekki sitt eftir liggja og mynduðu félög sín á meðal og höfðu það alt eftir, er hinir eldri höfðu fyrir þeim. Tómns var ]>á ,-ivalt aðal-leiðtogi. Leiðtoga- liæfileikarnir komu snemma í ljós. Það er ckki ofsagt, að á þoim árum væri "Tumi Jónsson" augastoinn Islendinga í Winnipeg. Seinna hét hann ávalt "Tom". Ekki má ætla, að lífið hafi verið unglingnum leikur einn um þessar mundir. Hann varð að vinna og taldi það ekki eftir sér. Faðir hans hafði m.iólkursðlu með höndum. Tómas leitaði að kúnum og bar rajólkina út um bæinn, alt af kátur og syng.iandi. Þá lagði hann og fyrir sií? "blaða- mensku", er hann svo ncfndi síðar. Varð blaðadrengur og hl.ióp um bæinn kvölds og morguns að selia dagblöðin; .£?ræddi haim á því drjúgan skilding, að honum fanst þá. Margir, er þar voru viðstaddir, minnast þess gamanyrðis, cr fóll af vörum Tóma.sar í veizlu, or Einari H. Kvaran var haldin, þé cr hann kom hér í kynnisför síðast. Thomas H. Johnson rnælti þar fyrir minni licimirsirostsins. Vók hann að því, or E. H. Kv. var hór vostra fyrsta sinn. Sagði T. H. J. þá: "A þeim árum vorum við lir. E. H. Kvaran báðir við blaðamensku riðnir. Hann var ritstióri Tjögl>orgs, en eg bar Free Prcss út um bæinn. 10. maí 1885 var Tómas formdur í Fyrsta lúterska söfnuði í Winnipeg, af sóra Jóni B.iarnasyni, og var í hópi þeirra ungmenna, er voru fyrstu fermingarbörn þess safn- aðar, eftir er séra Jón tók þar við fastri prestsþiónustu. Var hann iafnan í sunnudasrsskóla safnaðarins, og þar sem annars staðar öðrum ávalt til fyrirmyndar. Menta-ferill. Þegar Tómas kom til Winnipeg 11 ára gamall, hóf hann skólagöngu sína í barnaskólum borffarinnar. Var hann með fyrstu drengium íslenzkum, or í það stórræði réðust. Það verður ekki sagt, að "lítlondu" börnin ættu um þær mundir s.iö dagana sæla í skólunum hér. Þau mættu þar mestu fyrirlitniníru annara baima og iafnvel sumra kcnnaranna J^inir fiórir eða fimm íslenzkir drengir héldu hóp saman í gamla Central-skölanum. Var Tómas sjálfkjörinn foringi ])eirra. Attu ])oir oft í vök að veriast. Tómas lét aldrei sækja gull í greipar sér. Bardagamaður vavð hann síðar, sem kunnugt er, á pólitiskum vígvelli ])essa lands. Þogar í æsku komu þau einkenni í ljós, er síðar auðkendu hann sem bardagamann. A þeim æskuárum, sem nú um ræðir, var hann (eins og ávalt síðar) einkar góðlyndur og aldrei bar hann heiftarhug til þeirra, sem hann lenti í ófriði við. Aldrei lagði hann til orustu fyrirhyggjulaust. Alt athug- aði hann jafnan nákvæmlega fyrir fram. Fyrir því var hann og ávalt sigursæll. Ekki leið heldur á löngu, áður en Tómas varð hugljúfi allra í skólanum, jafnt enskra sem ís- lenzkra. Hann var svo vel gefinn, skemtilegur, glæsilegur og að eðlisfari sve til foringia fallinn, að allir vildu hans vinir vera. Það átti að liggja fyrir þessum útlenda dreng, sem haustið 1881 innritaðist í barnaskólann og varð í bili fyrir atkasti annara, að sitja í skólastiórn Winnipegborgar og stýra mentamálum hennar. Tómas lauk barnaskólanámi. Þar á eftir gekk hann á gagnfræðaskólann (Central Collegiate) og lauk þar prófi. Fókk hann þá kennaraleyfi og gerðist barnakennari í fylkis- skólunum. Hann lét þó ekki þar við staðar numið, heldur braust í það að komast á æðri skóla. Um áramótin 1889-90 fór hann til St. Peter í Minnesota og innritaðist í Gustavus Adolphus College. Las hann þar almenn fræði í hálft sjðtta ár. A sumrum kendi hann í barnaskólum og aflaði sér á þann hátt f.iár til skólagöngu. Hann var ágætur námsmað- ur, iafn á flestar greinir, og stundaði nám sitt með þeirri ráðdeild, sem einkendi allar athafnir hans. Hann útskifað- ist úr Gustavus Adolphus College (B. A.) vorið 1895, með loflegum vitnisburði. 1 skóla átti Thomas H. Johnson frábærum vinsældum að fagna. t Gust. Ad. Coll. hefir enginn maður verið meir met- inn en hann, bæði af kennurum og nemendum. Siðprýði hans og glæsimenska ollu því. Hann var líf og sál í ðllu skemtana- og félagslífi skólans. Sönglist hans náði þar fyrst að njóta sín til fulls, fékk hann þar bæði tilsögn og æfingu í þeirri grein. Hann var tenor í karlakór þeim, er garðinn gerði þar frægan. Ferðaðist sá söngflokkur víða um Minnesota-ríki og víðar og var í miklu afhaldi. A því ferðalagi kyntist Thomas H. Johnson mörgum þeim, er síð- ar urðu moð boztu vinum lians. Sumir þeirra manna, er með honum voru í skóla, skipuðu síðar æðstu sæti bæði í ríki og kirk]'u þar syðra, og hélzt vinátta þeirra við Thomas H. Johnson óslitin til dauðadags. Sá af kennur.um hans, sem mest áhrif hafði á hann, var göfugmennið dr. phil. J. P. Uhler. Honum unni Tómas til dauðans og dr. Uhler Tómasi engu síðiir. Gustavus Adolphus College skoðar Thomas H. Johnson sem einhvern sinn ágætasta son. Um haustið 1895 byr.iaði Thomas H. Johnson laganám sitt. Kom hann sér fyrir hjá lögfræðingunum Richards & Bradshaw og lærði hjá l>oim. Báðir þossir menn, Mr. Rich- ards og ^\rr. Bradshaw, reyndust honum góðir vinir. Mr. Richards varð síðar dómari. Hafði liann sórstaklcffa mikið álit á Tómasi og spáði vol fyrir honum. Arið 1900 lauk Thomas H. Johnson fullnaðar]>rófi í lögum og voru honum voitt það sama ár málaflutningsmanns réttindi í ríkinu (Called to tho bar). Opinber störf. Þegar er Thoraas H. Johnson hafði lokið námi, o;ekk hann í félag með ððrum ungum lögfræðingi, Mr. Edwin Loftus, og nofndist félagið Loftns & Johnson. Eftir fá ár gckk Mr. Loftus að öðru starfi, on ^ir. Johnson gorði félag við Mr. G. R. Howard, merkan lögfræðing, o<>- Voru sam- an nokkur ár, og hét fóla.ffið Hoirard & Johnson, Þar næst gorðu ]>cir félag moð sér Mr. Johnson og Mr. S. J. Rothwell. Hét það RothneU & Jóhnson. Voru þeir lcníji í fclaíri sam- an. Arið 1908 gekk H.iálmar A. Bergman í félag moð ]>oim og nefndist það þá Rohtwell, Johnson & Bergman. í febrú- ar 1924 andaðist Mr. Rotlvwell. Eftir það voru þeir tveir einir íslendingarnir, Thomas H. Johnson og H.iálmar A. Bergman. Hót fclagið Johnson & Berqman. Hafa þeir tvoir saman getið sér góðan orðstír, því báðir voru yfir- burðamonn, hvor á sínu starfssviði. M.iög bráðlega eftir or hann tók að gcema málaflutnings- manns ombætti, fór Thomas H. Johnson að láta til sín taka um opinber mál. Hann var einn í tðlu ]>eirra, er stofnuðu Friálslynt fólag ungra manna (Young Mon's Liberal Club). Var hann frá upphafi eindreginn fvlgismaður stjórnmála- flokks þess, er sig nefndi Friálslvnda flokkinn' (Liberal Party) og þeim flokk fylgdi hann trúloga til æfiloka. Arið 1904 var hann kosinn í skólastiórn borsrarinnar. Varð hann svo vol kyntur af því starfi, að árið 1907, er kiósa átti nvtt þmgí Manitoba, þá var T. H. J. valinn af fr.iálslynda flokkn- um til þess að sæk.ia um þingmensku í Winnipeg* Sótti hann ]>á á móti þeim manni, er verið hafði borgarstióri o<? talinn var hinn mcsti garpur í andstæðin.ora-flokknum. Hót hann Thomas Sharpe. En svo fóru loikar, að Thomas H. Johnson vann frægan sigur. t kosningabardaga þoim kom það fvrst opinberlega í ljós, hver hæfileikamaður T. H. J. var, 'hve fimur hann var í orðasennum og einbeittur. Þegar á þing kom, var flokkur T, H. Johnsons í miklum minni hluta, o'g hélzt það um átta ára skeið. Fékk hann á þoim árum ágæta æfingu á þingi. Leið ekki á löngu áður en hann var viður- kendur með lang-raerkustu þingmðnnum; aflaði hann sór svo mikillar þekkingar á landsmálum o<r stjórnarfarslcgri söani landsins, að þar stóð honum helzt onsrinn á s)>orði. 1 kappræðum hrnkku flcstir undan honum. Alr. T. C. Norris var foringi flokksins frá 1910, en morkið bar raunar Thomas Framhald á bls. 5 I

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.