Lögberg - 06.08.1936, Blaðsíða 1

Lögberg - 06.08.1936, Blaðsíða 1
'"PHONE 86 311 Sevén" Lines lÍO' Rtl^;^ ^ «-~ *« >*s3#>tf **£&* Service and Satisfaction PHONE 86 311 Sevíri Lines B*S ioflf d 1 < í>* e*£ó** ** >o For Better Dry Cleaning and Laundry 49. ABGANGUR WTNNIPEG, MAN., FIMTUDAGINN 6. AGÚST, 1936 I NOMER 32 Frá lslandi 32 nK'Jin holdsveikir á landinu Á aðalfundi Læknafélags Islands á dögunum flutti Maggi Júl. Magnús, yfirlæknir á Laugarnes- spítala erindi uni holdsveikina hér á landi. í árslok 1935 var tala holdsveikra, sem hér segir: 1 spitalanum á Laugarnesi voru 19 sjúklingar og 13 í héruðunum. Þessir 13, sem dvöldu utan spít- alans voru i þessum héruðum: 1 Reykjavík 4, Stykkishólmshéraði 1, Bolungarvík 1, 'Óiafsf jarðarhéraði 1, Eyjafirði 2, Húsavíkurhéraði 2, Grímsneshéraði 1 og einn í Vest- mannaeyjum. Alt voru þetta gömul tilfelli. Af þessum 13, voru 7, sem út- skrifaðir höfðu verið af spitalanum, en hinir 6 höfðu aldrei þangað kom- ið. Fækkun holdsveikra sjúklinga á landinu hefir verið nokkurnveginn jöfn öll árin, frá því að Laugarnes- spítali var reistur 1898 og þangað til árið 1934, en þá f jölgar þeim um 3 að tölunni til. Það ár komu 5 ný tilfelli, en 2 sjúklingar dóu. Ný tilfelli hafa komið fyrir öll árin til 1918. Árin 1919 og 1920 finnast engin ný tilfelli, heldur ekki 1922, 1923 og 1925. Eitt tilfelli kemur 1926, en úr þvi ekkert, þar til 1933. Siðustu mánuði ársins T933 °S fystu mánuði ársins 1934 koma þau 5 nýju tilfelli, sem áður greinir.—Mbl. 11. júlí. * # # Th. Stau/ning skýrir nánar erindi sin til íslands Danska blaðið "Politiken" frá 30. júní, sem birti viðtalið við Staun- ing forsætisráðherra Dana, um för hans hingað til íslands, kom hingað með síðustu póstferð. Þetta viðtal við Stauning er að ýmsu leyti merkilegra en skeytin, sem hingað bárust, gáfu tilefni til að álykta. "Politiken" hafði tal af forsætis- ráðherranunl vegna þess, að "Dag- ens Nyheder" höfðu birt ákúrur á ráðherrann fyrir ferð þessa, þar sem blaðið segir, að Stauning hafi svo miklum og merkilegum störfum að sinna heima fyrir, að þessi "skemti- ferð" hans sé ekki réttmæt. En ráðherrann heldur því f ram að hér sé ekki um skemtiferð að ræða, hann hafi mikil og merk erindi. Fyrst talar Stauning um förina til Færeyja og þar ætlar hann að gera margt og mikið. Síðan segir hann frá erindum sin- um til íslands. 1 lann skýrir fyrst frá því, að með förinni hingað sé hann að efna loforð, er hftnn gaf forsætisráð- herra Islands s.l. ár, að koma til íslands og ræða þar ýms sameigin- leg hagsmunamál íslands og Dan- merkur, einkum viðvikjandi við- skiftum landanna og gagnkvæmum réttindum þjóðanna. Svo segir Stauning: "Island hefir, eins og Færeyjar, við mikla erfiðleika að etja í sölu fisksins og Danmörk hefir þess- vegna í mörgum tilfellum orðið að hlaupa undir bagga og aðstoða við efndir verzlunarsamninga." Og Stauning bætir vio': "Með tilliti til okkar þjóðernis- legu hagsmuna á íslandi ætti að mega telja að þessi heimsókn mín væri sérstaklega hagkvæm og tíma- bær." Enn heldur Stauning áfram. Hann segir: "Hu ]>ar við bætast hinar miklu fyrirætlanir, um l)reytingar á land- helgisgæslunni. Það eru fyrirætl- ^J ÍSLAND ^J Flutt að Iðavelli við Hnausa 1. ágúst 1936 Fagurt er ísland í anda oss ýmsum, sem hér vorum bornir, Fegra' en í minninga mistri svo margra, sem gerst hafa fornir— þeirra, sem ekki' eru angar at' íslenzka stofninum skornir. Munar því helzt, þegar horfa menn heim, þó sé loftið án skýja: Aldnir sjá ísland hið kalda, en ungir hið sólríka hlýja; Aldnir sjá Island hið gamla, en ungir hið vaxandi nýja. Ekki' er það hnjúkarnir, holtin og hraunin, sem framast vér þráum, það er ekki' ísland hið ytra, sem einkum í huga vér sjáum, Heldur hið andlega Island, sem elskum vér, tignum og dáum. Gutt. J. Guttormsson. anir uni breytingar á tækjum og um möguleika fyrir notkun flugvéla. Var byrjað að íhuga alt þetta þegar eg var landvarnarráðherra og við höfiim einnig nokkra reynslu frá Grænlandi. Það er þessvegna ofur eðlilegt, að landvarnarráðherrann og embættis- menn frá ráðuneyti hans ræði og at- hugi allar ástæður á staðnum. —" —Það eru þannig fullkomin ný- mæli, sem hér er um að ræða? spyr blaðamaðurinn. Og Stauning svar- ar: —Ja, óneitanlega, en þetta hefir hann sýnilega ekki vitað um höfund- ur hinnar einkennilegu greinar í "Oagens Nyheder." ()g Stauning heldur áf ram :¦ "Það eru miklir fjárhags- og þjóðernislegir hagsmunir, sem hér um ræðir og ekki eins og "Dagens Xvheder" heldur fram, smámunir, sem enga þýðingu hafa. Og sú skoðun, sem fram kemur í greininni (i Dag. Nyh.), getur a. m. k. ekki samrýmst þeim áhugamálum, sem hinir nýju útgefendur blaðsins hafa." "Loks get eg bætt við," segir Stauning að lokum, "að í vetur, þeg- ar forsætisráðherra Islands var hér, fékk eg endurnýjað heimboð til ís- lands, og aðeins kurteisin býður mér, svo framarlega sem mér er það mögulegt, að fara þessa ferð, en eg hygg einnig, að f erðin muni haf a þýðingu í framtíðinni. Hingað til hefir það ekki verið álitið ónauðsynlegt að ráða ráðum sinum og finna aðferðir til gagn- kvæms styrks." — Mbl. 8. júl). * # # óhemju síldveiði á Skjálfandaflóa Mest allur síldveiðiflotinn er nú á Flateyjarsundi á Skjálfandaflóa og hafa borist fregnir um, að þar sé óhemjumikil síldveiði, enda er veð- ur ágætt til veiða. I gær veiddist mikil síld á Skaga- firði, bæði hjá Kitubjörgum og á 11 aganesvík. Nokkur skip, sem komu með síld í gær og ætluðu til Siglufjarðar, voru send til Raufarhafnar verk- smiðjunnar með aflann. Eftirtöld skip komu með sild í gasr, sem þau höfðu aflað við Kitu- björg og á Haganesvík: Sæfari frá Reykjavík með 700 mál (til Raufarhafnar), Snorri 450 mál, Síldin 1100 mál; fór til Krossa- íicss með aflann, Gunnbjörn 600 mál. BæÖi þessi skip voru send til Raufarfhafnar. Geir goði kom með 500 mál, ísbjörn með 600, Ágústa með 500, Kristján X. með 150 og Þorgeir goði með 500 mál. Þorgeir goði bilaði nýlega. en er nú kominn í lag aftur. Ennþá bíða 20 skip eftir af- greiðslu á Siglufirði. Er búist við, að verksmiðjurnar hafi lokið við að vinna úr því, sem búið er að losa í land, klukkan 6 í fyrramálið, og verður byrjað þá þegar að afgreiða þau 20 skip, sem bíða. Eftir hinum miklu aflafréttum, sem bárust í kvöld frá Flateyjar- sundi, má búast við f jölda skipa með fullfermi strax í fyrramálið. Ekkert hefir enn heyrst um, hve- nær byrjað verður á söltun síldar. En fréttaritari Mbl. sagði, að dag- lega væru ráðtsefnur og fundahöld um söltunina og að menn byggjust við að söltun síldar mundí bráðlega hefjast. 1 gær var komið á land í Djúpa- vík 43,000 hektólítrar af síld. Afli skipa er sem hér segir: Tryggvi gamli 5,680 mál, Surprise 5,445, Ólafur 5,400, Garðar 3,850, Kári 2,955, Hannes ráðherra 2,313, Málmey 1,140, Freyja 655, Svalan 423, Huginn III. 620 mál. — Mbl. 8 júlí. # # # /'/>/>f i/nding seni varðar íslendinga Uppfynding hefir verið fullkomn- uð, sem orðið getur til gjörbreyt- ingar á sviði fiskiútflutnings. Upp- fyndinguna gerði Norðmaður. Með þessari uppfyndingu verður kleift að geyma, ala og flytja lif- andi fiska um hvaða vegalengdir sem er. Uppfyndingin er ekki dýr. Hún verður sýnd í Kaupmanna- höfn einhvern næstu daga. í Noregi hefir hún verið reynd Fyrsta s'ddin sólttfð á Siglufirði í gœr Þokusúld var fyrir Norðurlandi í ,y;er og hamlaði það síldveiði. Aðeins fá skip komu til Siglu- fjarðar með smáslatta. Mestan afla hafði örnin, 400 mál. Már kom með 90 tn. af nýsíld, veiddri við Tjörnes. Var síldin söltuð hjá Ingvari Guðjónssyni. Er það fyrsta síld, &em söltuð er til út- flutnings að þessu sinni. Þó að ekki veiddist neitt að ráði af síld í gær, sakir óhagstæðs veð- urs, töldu sjómenn mjög síldarlcgt með ágætum árangri.—Mbl. 15. júlí. úti fyrir. Hafði síld sést í gær- morgun bæði á Húnaf lóa og Skaga- firði. Var búist við, að lokið yrði að afgreiða í nótt öll þau skip, sem beð- beðið hafa eftir afgreiðslu. Mun því allur síldarflotinn geta verið að veiðum, hvenær setn veður leyfir,, , ' —Mbl. 15. júli. ORÐSENDING til vina minna í Giiníi kjördæmi. Fylkiskosningarnar eru um garð gengnar, og úrslit þeirra að mestu leyti almenningi kunn; og þó þær félli á annan veg en eg, og margir aðrir töldu æskilegt, tjáir ekki að sakast um orðinn hlut. Eg var frambjóðandi í Gimli kjördæmi vegna vissra umbóta, er mér voru hugstæðar, og eg vildi að í fram- kvæmd kæmist; eg beið lægra hlut við atkvæðagreiðsluna; keppinautur minn, sá, er að komst, er engan veginn öfundsverður, er tekið er tillit til flokkslegrar afstöðu á næsta þingi. Mér hefði persónulega fall- ið illa, ef eg hefði verið kosinn, og aðstaða mín orðið slík að eg hefði ekki getað komið þeim á'hugamálum kjördæmisins, er mér láu þyngst á hjarta í framkvæmd, vegna óhægr- ar aðstöðu. Mér er það ljóst, að eins og til hagar, sé þess ekki mikil von að þingmaður Gimli kjördæmis fái miklu áorkað í þágu kjördæmis- ins; eg ann honum samt alls góðs; hann er engu síður fulltrúi minn en annara kjósenda í Gimli kjör- dæmi. Stuðningsmönnum mínum öllum þakka eg af einlægu hjarta; eg er líka þakklátur þeim, er ávalt létu hlývriSi falla i minn garð, þó þeir sérskoðana vegna eigi styddi mig með atkvæði sínu. Skoðanir, sem grundvallaðar eru á einlægri sann- færingu eru séreign hvers einasta manns: þær hef i eg virt og mun ávalt virða. Með óskum alls góðs, yðar einl. B. J. Lifman. MÆTUR MAÐUR LATINN Eggert Briem, fyrrum dómari i hæ?tarétti íslands, lézt þann 7. júlí siðastliðinn eftir langa og strangs sjúkdómslegu. Eggert heitinn var fæddur þann 25. júlí 1867. Var hann lærdómsmaður mikill og hvers manns hugljúfi. llann gegndi um eitt skeið sýslumannsembætti í Xorourmúlasýslu. Eggert lætur eft- ir sig ekkju, frú Guðrúnu Jóns dóttur frá Aukúlu, ásamt tveimur börnum, Sigríði kenslukonu í ^Reykjavík og Gunnlaugi stjórnar- ráðsfulltrúa. Andlátsfregn þessi er birt í Morgunblaðinu, og skrifar Dr. Jón Helgason biskup þar itarlega rit- gerð um hinn merka mann þann 14. júlí. Ur borg og bygð Eftirfylgjandi upphæðir eru gjaf- ir til Ólafssons barnanna í Brown, Man.: Jóns Sigurðssonar fél. I.O. D.E.. Winnipeg, $10.00 og Hjörtur Guðmundsson, Árnes, Man., $2.00. Með þakklæti, S. S. GiUis. Úr íslandsför komu sio'astliðinn laugardag þær systurnar, Mrs. HalL dór Jóhannsson og Mrs. Guðmund- ur Christie. Létu þær hið bezta af förinni og höfðu notið ósegjanlegs yndis heima á ætjtörðinni. Á leið- inni til baka dvöldu þær í vrkutíma í T.undúnum. MEN'S SPORTS RESULTS at Gimli Celebration 100 Yrd. Dash— 1. E. Stefanson, Lundar, Man. 2. G. Stefanson, Lundar, Man. 3. II. llolm, Gitnli, Man. Running High Jump— 1. H. Holm, Gimli, Man. 2. Steini Eyjólfson, Geysir, Man. 3. S. Sigfússon, Lundar, Man. 22oYrd. Race— 1. H. Holm, Gimli, Man. 2. G. Stefanson, Lundar, Man. MISS ELIN SALOME HALLDÓRSON Hún er f yrsta íslenzka konan, sem kosin hefir verið á löggjafarþing í Vesturheimi. Hún er útskrifuð af háskóla Manitoba-fylkis, hefir stundað framhaldsnám í frönsku við Middlebury College í Vermont- ríki og einnig í París. Miss Hall- dórson hefir verið skólastjóri mið- skóla í lioissevain og á Lundar. Hún hefir verið mö'rg ár kennari við Jóns Bjarnassonar skóla, eitt ár skólastjóri og siðan 1927 yfirkenn- ari. Hún var kosin þingkona fyrir St. George kjördæmi í Manitoba 27. júlí, undir merkjum "Social Credit" flokksins. Miss Halldórson var sæmd medalíu i tilefni af fjórðungs aldar ríkisstjórnar afmæli Georgs Bretakonungs hins fimta. 3. E. -Stefanson, Lundar. Man. Running High Jump— 1. S. Eyjolfson, Geysir, Man. 2. (). Olson, Gimli, Man. 3. S. Sigfússon, Lundar, Man. 440 Yrd. Race— 1. Paul Nelson, Winnipeg 2. L. B. Stefanson, Winnipeg 3. H. Holm, Gimli, Man. 1 lo]), Step and Jump— 1. S. Sigfusson, Lundar, Man. 2. L. Breckman, Lundar, Man. 3. J. Johnson, Lundar, Man. Pole Vault— 1. S. Eyjolfson, Geysir, Man. 2. J. Howardson, Gimli 3. S. Sigfusson, Lundar, Man. Stranding P>road Jump— 1. S. Sigfusson. Lundar, Man. 2. E. Stefanson, Lundar, Man. 3. L. Johnsom, Lundar, Masn 880 Yrd. Race— 1. Paul Nelson, Winnipeg 2. L. B. Stefansson, Winnipeg 3. E. Valgardson, Gimli, Man. íslenzk Glíma— 1. Óskar Thorgeirson 2. S. Eyjolfson 3. F. F: Jonsson. Lundar Atheletic Association won the Shield (Oddson). S. Sigfusson, Lundar, Man. won the Cup (S. Hanson). Snorri goði aflar vel hjá Grœnlandi I gær kom símskeyti frá vélbátn- um Snorra goða, sem er að veiðum hjá Grænlandi. Segir í skeytinu, að frá 20. júní og bangað til á laugardaginn var, hafi hann aflað 100 skippund af saltfiski og 3,000 kg. af lúðu. Er það talinn góður afli á svo stuttum tíma. Illa láta skipverjar yfir því að koma fiskinum í land í Færeyjahöfn. Þar er engin bryggja og verður að 'eggjast við klappir, og bera af bátn. um. En mismunur flóðs og f jöru er þar mikill, svo að munar 15—18 fet- uni. og eýkur það stórum á erfið- leikana.—Mbl. 8. júlí. TvÍ9ýnar átjórnmála- horfur í Manitoba I.iberal-Progressive flokkurinn verður fjölmennasti stjórnmála. flokkurinn, og jafnvel þó hann tapi kosningum í The Pas og Ruperts l.and, vertSur hann það samt. Það er því i sjálfu sér ofureðlilegt, að hann rá(^i mestu um það hvernig til skipast um stjórnarfar fylkisins næsta kjörtímabil; hann telur sem stendur 23 þingmenn. Af eigin ramleik getur flokkurinn þó ekki myndað stjórn, er njóti meirihluta fylgis á þingi: hann verður að leita sér stuðnings annarsstaðar frá. Dagblöðin hafa flutt margvislegar og marglitar fregnir um væntanlega samsteypustjórn undir forustu Mr. Ilracken, en lítið hefir verið á þeim að byggja. Nú er þó vist, að því er Winnipeg Free Press á miðviku- dagsmorguninn skýrir frá, að aftur- haldsflokkurinn hefir hafnað með öllu samvinnutilraunum við Mr. Bracken, hvort heldur það nú er af einskærri ást og umhyggju fyrir vel- ferð fylkisbúa eða ekki. Fremur þykir líklegt, að einhver tegund samvinnu samband,s milli Liberal-Progressive og C.C.F. flokkanna kunni að nást, þó flest sé enn á huldu um það, eða þau skilyrði. sem til grundvallar kunna að verða lögð.— Minni Islands Gimli 3. ágúst 1936 Þangað sem úr hafi hefjast himni móti f jöllin blá, eg hef margar fegins ferðir flogið yfir kaldan sjá," þar á æsku minnar morgni, mér 'inn fyrsti geisli hló. Þar hef eg á grund og grjóti, gengið sundur margan skó. Eg hef heilsað hólnum mínum, hlíð og hvammi, grund og teig, livílt mín bein á mjúkum mosa mynst við tæra lindar veig, setið veizlu í berja brekku blæinn látið strjúka kinn, Fundið bæði sögn og sögu, sækja fram í huga minn. Hér á sérhver mýri og melur mór og kelda sögu og nafn, hér er alt sem augað lítur örnefna og minja safn. Atvik hálfu máð úr minni muninn rif jar up á ný líkt og gult og gamalt handrit grígir ]>ú og skygnist í. Oft eg hef að hamrakirkju huldufólksins messu sótt, vakað yfir velli grænum, vorsins lygnu björtu nótt, horft á landio laugað fegurð litabrigÖi hafs og fjalls, ána bláa, langa liðast. líkt og orm á botni dals. Slíkt er ísland oss er nutum æskudaga vorra þar; alt, sem gladdi geymt í huga, gleymt það flest sem mótdrægt var. Fegurð hver með förnum vegi l'yrir hnga slendur glegst eins og miskun meinin yfir móða tíma og gleymsku legst. Djúpt í lvðsins( lyndi speglast landio eins og liolt í tjörn, átthaganna erfðir geyma útlandanna tökubörn. Aldasambúo" sifjum bindur sínu landi hverja þjóð kan-st erm amii móðurjörðin, moldin þar sem vaggan stóð. Páll Guðmundsson.

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.