Lögberg - 16.09.1943, Blaðsíða 1

Lögberg - 16.09.1943, Blaðsíða 1
PHONES 86 311 Seven Lines fi« Aot< Co«- l0V^ aíi° For Better Dry Cleaning and Laundry- iðbefn PHONES 86 311 Seven Lines W3 Co*- •35?«-* Service and Satisfaction 56 ÁRGANGUR LÖGBERG, FIMTUDAGINN 16. SEPTEMBER, 1943. NÚMER 37 Stórorustur á Italíu; Róm og Milan í höndum Þjóð- verja. Mussolini genginn aftur. Síðastliðinn föstudag náðu Þjóðverjar haldi á Róm og litlu síðar Mílan; hafa borgir þessar verið settar í herkví. og er svo látið í veðri vaka sem alt sé þar með kyrrum kjörum; þó róstusamt muni vera innan vébanda þeirra annað veifið. Svo þokukendar eru fréttirnar frá ítalíu um þessar mandir" að örðugt er að lesa á milli línanna; einn daginn er til dæmis fvá því skýrt, að ítalska konungsfjölskyldan sé flúin til Sikil- eyjar, en næsta dag er þetta borið til baka; þó mun nokkurn veginn mega víst telja, að' konungur, ásamt hirð sinni, hafi hypjað sig á brott. Badoglio forsætisráðherra, sá, er við tók af Mussolini, heyrist nú naumast nefndur á nafn. Um Mussolini hafa gengið margskonar kviksögur undan- farna daga; hann hefir átt að vera lokaður í svartholi hjá hernaðarvöldum sameinuðu þjóðanna, og hann hefir líka átt að vera gestur Hitlers; en hvað sem er um það, þá gorta Þióð- verjar af því, að hafa með furðulegum hætti, fyrir atbeina tallhlífarhermanna sinna, bjargað Mussolini úr heljarklóm; og -svo er smiðshöggið rekið á með því, að á miðvikudagiun lýsir Mussolini afturgenginn því persónuiega yfir, að hann á ný hafi 1ekið að sér frelsun hinnar ítölsku þjóðar. Afar harðar og mannskæðar orustur standa yfir umhverfis Neapel og Salerno, þar sem Bretar, Bandaríkjamenn og Canada- menn að sögn líka, takast á fangbrögðum við fylkingar þýzkra Mazista, sem eiga að ýmsu leyti betri aðstöðu vegna ramm- byggilegra hernaðaraðgerða í fjöllum uppi og langvarandi und- rbúnings; en á hinn bóginn er það víst, að bandamenn auka daglega liðsafla sinn á þessum vettvangi stríðssókn&rinnar, eínkum í loftinu, og er þess því ekki ólíklega til getið, að slíkt ríði baggamuninn, auk þess sem meginið af ítalska flot- anum er komið í hendur sameinuðu þjóðanna. LIBERALAR FUNDAR. BOÐA TIL HELZTU FRÉTTIR ÞINGKOSNINGAR Á PRINCE EDWARD ISLAND. Fylkisþingið á Prince Edward Island hefir verið rofið, og nýjar kosningar fyrirskipaðar þann 15. þ. m. Þingmenn eru þrjátíu að tölu. Flokkaskiftingin var þann- ig áður en þing var leyst upp: Liberalar 22, Conservativar 4 og utanflokka 4. ? ? ? KOSIN í FRAMKVÆMDA- NEFND CANADISKA RITHÖFUNDAFÉLAGSINS. Islenzki rithöfundurinn, Laura Goodman Salverson, var á ný- afstöðnum ársfundi rithöfunda- félagsins canadiska, kosin í fram kvæmdanefnd þessara fjölmennu samtaka. Frú Salverson er rit- stjóri ársfjórðungsritsins ''The Icelandic Canadian". ? ? ? FJöRUTÍU OG NÍU ÍToLSK HERSKIP SLEPPA ÚR KLÓM NASISTA. Að því er nýjustu fregnir herma, hafa fjörutíu og níu ítölsk herskip af ýmissum stærð- um, sloppið úr klóm hinna þýzku Nazista, og eru komin í öruggar hafnir við Malta og Gíbraltar. Þrjú eða fjögur af herskipum Itala, eru sögð að hafa komist til spænskra hafna og verið tekin þar í gæzlu vegna þess að Spánn er enn að nafni til hlutlaus í styr/Öldinni. Það var eitt af skilyrðum Eisen- hovers yfirherforingja fyrir vopnahléinu við ítali, að þeir gerðu alt, sem í þeirra valdi stæði til þess að fyrirbyggja að 'tolsk skip, jafnt herskip sem verzlunarskip, kæmust í hendur í^jóðverja. DÝR UNDIRTYLLA. Nýlega gerðist sá atburður, að Þýzk undirtylla í ræningja- flokki Hitlers í Kaupmannahöfn var drepin, og Danir sakaðir um tilverknaðinn. Manngjöld þau, er þýzku hernaðaryfirvöld- in kröfðust fyrir líf þessa légáta síns, námu $1,000,000, og bæjar stjórn Kaupmannahafnar gert að skyldu að greiða þetta lítil ræði refjalaust. ? ? ? CANADISKT MANNTJÓN Á SIKILEY. Hernaðarvöldin í Ottawa hafa tilkynnt, að canadiskt manntjón í Sikileyjarleiðangrinum hafi, að því er bezt sé vitað, numið 2,387. Slysalistinn ber með sér, að 38 foringjar voru drepnir í orustu eða dáið af sárum, 123 særðir og 10 ókomnir fram; úr flokki óbreyttra liðsmanna féllu eða dóu af sárum 438; 1,641 særðust, en 137 voru týnd- ir, eða höfðu verið teknir til fanga. ? ? ? LENGI A LEIÐINNI. Mr. C. H. Harness,' bifhjóla- kaupmaður, 715 Banning. hér í borginni, fékk þann 10 þ.m. bréf spjald frá bróður sínum á Eng- landi, sem dagsett var 20. júlí, 1912. Bréfspjaldið kom frá fæð- ingarbæ Gladstone, hins víð- kunna stjórnmálamanns biezku þjóðarinnar. Það þyk;r eins dæmum sæta að bréfspjald þetta skyldi komast til skila eftir freklega þrjátíu og eitt ár. ? ? ? SAMEINAST C.C.F. Samtök verkamanna, sem vinna við stáliðnaðarverksmiðj- urnar í Austur-Canada, hafa í einu hljóði fallist á það, að ganga í pólitískt bandalag við C.G.F.-flokkinn. Að boði forsætisráðherra, hafa Liberalþingmenn á sambands- þingí verið kvaddir á fund í Ottawa, til skrafs og ráðagerða þann 27. þ. m., en landssamtök- um Liberala hefir jafnframt ver- ið stefnt til fundar í höfuðborg- inni þremur dögum seinna; hvort þetta hvorutveggju getur skoðast sem fyrirboði sambands kosninga á næstunni. er enn eigi vitað. RÚSSAR TAKA BRYANSK. Samkvæmt tilkynningu frá Berlín síðastliðinn þnðjudag, hafa Rússar endurheimt Bry- ansk, hina miklu iðnaðai- og járnbrautarmiðstöð á mið-víg- stöðvunum. Þjóðverjar höfðu haldið borg þessari í því nær tvö ár; næsta stórborgin, sem víst má telja, að falli Rússum hendur, verður Smole'isk, og fer þá heldur en ekki að sax- ast á limina hans Björns míns austan Dnieper-fljóts. JAPANIR í KLÍPU. Eftir harða sókn af hálfu Bandaríkjamanna, sem staðið hefir yfir nokkuð á aðra viku; hafa Japanir hröklast á ílótta frá Salamaua á New Guineu, og skilið þar eftir kynstrin öll af vopnabirgðum; mannfdli af hálfu Japana á stöðvum þessum varð gífurlegt, auk stórkostlegs flugvélatjóns. þessari bók inn á sem allra flest heimili. Gleðilegt væri að sjá svo mikinn áhuga fyrir þessu mali að einn eða tveir í hverri bygð gæfu sig fram sem sjáliboða við þetta starf og gerðu það sem allra fyrst. Þessar línur eru ritaðar til þess að láta fólk vita hvernig gengur. — Meira síðar. Sig Júl. Jóhannson. ENDURKOSINN í FORSETAEMBÆTTI. "Eins og í sögu" "Þetta gengur alveg eins og í sögu", segir fólk þegar ein- hverju miðar sérstaklega vel áfram. Á það sannarlega við um "Sögumálið" síðan nýja nefnd in tók það að sér. Nýlega hefir það verið ákveð ið að þetta annað bindi verði um hundrað blaðsíðum stærra en fyrsta bindið. Auk þess verð- ur þetta bindi enn þá eigulegra sókum þess að í því verða sex eða sjö fræðandi landabréf Verða þar sýnd öll helztu héruð og allir merkustu staðir, sem koma við sögu vesturflutning- anna, og einnig sýnd iega og afstaða flestra bygða Vestur- íslendinga. Meira en helmingur aJlrar bókarinnar er nú stílsettur. Verður hún fullprentuð og kom in á markaðinn í tæka tíð fyrir jólin. Betri eða eigulegii jóia- gjöf verður ekki hægt að velja í þetta skifti. Heima á íslandi er sala bókar- innar tryggð; Jónas Jónsson al- þingismaður frá Hriflu, sem á ýmsan hátt hefir sýnt frá- bæra velvild og vináttu í garð Vestur-Islendinga skrifaði ný- lega Soffaníasi Thorkels^yni og lofaði fylgi sínu við útbreiðslu bókarinnar heima; og fyrir fá- um dögum kom símskeyti frá Mentamálaráði íslands til próf. Richards Beck forseta Þjóð- ræknisfélagsins þar sem það lofar að gangast fyrir sölu bók- arinnar. Er þetta trygging fyrir sölu hennar heima og ætti að mega vænta þess að Vestur- íslendingar láti ekki síður til sín taka við kaup og sölu þess- arar bókar. Nú líður að þeim tíma þegar leitað verður sérstakra liðs- manna í hverri einustu ísienzkri bygð, sem taki að sér að koma í herþjónustu Serg. Sigurður G. Kjartanson, 25 ára, innritaðist í herinn i nóvember 1941, en fór til Eng- lands í vor, sem leið. Jón G. Kjartanson, 23 ára, gekk í canadiska herinn í febrúar 1941. Hann hefir dvalið á Englandi í 18 mánuði og starfar þar fyrir eina af flutn- ingadeildum hersins. Gunnar R. Kjartanson innrit- aðist í flugherinn í ágústmán- uði 1942; hann er 28 ára að aldri og er enn við æfingar í Canada. Foreldrar þessara bræðia, voru Björn Kjartanson, sem látinn er fyrir nokkrum árum við Amaranth, og Margrét Kjartanson, sem þar býr. Kjartan Stadfeld innritaðist í herinh þann 31. ágúst s. 1., hann er 36 ára að aldri og hefir stund- að fiskiveiðar á Winnipegvatni; hann er fæddur í Riverton; for- eldrar hans eru: Guðrún, fyrir nokkru látin, en faðir hans Jóhann Stadfeld, er búsettur á Gimli. ? ? ? Baldwin Sigurðson gekk í her- þjónustu þann 6. ágúst síðastl.; hann er fæddur í Glenboro, og þar er faðir hans, Herbert Sig- urðson búsettur. FORSETI FJÁRSÖFNUNAR. Prófessor Watson Kirkconnell Á nýafstöðnum ársfundi rit- höfundafélagsins í Canada, sem haldinn var í Toronto, var próf. Watson Kirkconnell endurkos- inn í forsetaembætti. Mr. Kirk- connell er vinmargur meðal Is- lendinga vegna margítrekaðra vinsemda hans í þeirra garð og þýðingastarfsemi hans a ís- lenzkum ljóðum á enska tungu. EIN ÁRÁSIN Á SPITZBERGEN ENN. I fyrri viku var frá þvi skýrt, að Þjóðverjar hefðu náð ha!di á Spitzbergen, og rekið á brott alt setulið sameinuðu þjóðanna, sem þar var fyrir. En á þriðjudags- morguninn flutti brezka útvarp- ið þá fregn, og bar fyrir sig Berlín, að fimm brezkir tund- urspillar frá stöðvum Breta við Island, hefðu þá nýverið komið til Spitzbergen og sett þar á land nokkuð af stórskotabyss- um til uppbótar fyrir þær vopna birgðir, sem Þjóðverjar höfðu átt að eyðileggja í áminstri á- rás þeirra á landið. J. N. Connacher Mr. Connacher forseti nefndar mnar, sem gengst fyrir fjár- söfnun í sjóð Líknarsarnlags Winnipegborgar. Ákveðið er, að upphæð sú, sem safna skal, nemi $325.000. í framkvæmdarstjórn líknar- samlagsins í Winnipeg Frank Denne Þríburar fæddir á Fljótsdalshéraði Siúlkur, 8, 10 og 12 merkur. Þann 18. júlí síðastliðinn fædd ust þríburar að Fossvöllum á Héraði. Voru það þrjár stulkur, Stúlkurnar eru allar hraustar og matlystugar og dafna vel. Þær eru allar dökkar á brún og brá. Fæðingin gekk ágætlega. Móðir þríburanna heitir Anna Björg Einarsdóttir, en fað^rinn Ragnar Gunnarsson. Sagt er, að áður en- þrí- burarnir fæddust, hafi tveir menn veðjað um það hvort móðirin gengi með einu barni eða tveim. Veslings mennirnir töpuðu báðir. Næst á undan þessum ný- fæddu þríburum munu þríburar hafa fæðst hér á landi siðast 7. júní 1936. Þeir fæddust að Skál- holti á Hellissandi. Börnin voru sveinbarn 14 merkur, meybarn 11 merkur og sveinbarn 12 merkur. Foreldrar þeirra voru Sigurást Friðgeirsdóttir og Þor- kell Sigurgeirsson. Þríburafæðihgar eru sjaldgæf ar. A. Guzzoni, kunnur 'talna- fræðingur og sérfræðingur í barnsfæðingarmálum, heíir kom ist að þeirri niðurstöðu, að af hverjum 7,103 fæðingum, sé 1 þríburafæðing. Tvíburafæðingar eru algengar ein af hverjum 87 fæðingum. Fjórburafæðingar eru mjög sjald gæfar, 1 af hverjum 757,000 fæðingum. Mbl., 30. julí. Kveðja til Noregs 17. maí 1943. Eg man þann bjarta morgun við þín yztu, auðu sker, í árdagsljóma, gamla land, þá heilsaðirðu mér. — Það lýsti yfir Dofra, — með ljós á hverjum tindi og lagði ilm af skógi með hægum morgunvindi. Já, — þetta var þá Noregur, — hið forna feðraland. Með fjöll af sólargulli, líkt og óendanlegt band! — Og hrein og fögur gleði um hugann ungan streymdi, — eg hallaðist að söxum. — Eg starði fram. — Mig dreymdi. Mér fannst eg hefði áður siglt um þessi þröngu sund, eg þekkti fjöll og víkur og ilm af birkilund. — Hér var eg ekki útlendur, — átti enn hér heima: Um Islendings hjarta fann eg Norðmanns blóðið streyma. Því moldin sjálf og grjótið og fjörðurinn og fjöll mér frið og ástúð bauð, svo að deilumálin öll sem hýði duttu' af fræjum: Þau frjógast gátu' í næði. — í framtíð var eg ríkur, — eg átti löndin bæði. Við þekkjum ykkar dáðir og drengilega vörn, er dvergur varðist risa — og rjúpa flaug á örn. — Þá svall oss stoltur harmur, er hrammur Noregs barði. og hrammurinn var særður, — því fólkið landið varði. Við hyllum ykkur, drengir, sem þolduð þessa raun og þáðuð aðeins dauðann í hetjusigurlaun. Nei, dauði sá er lífið, þótt legstaðir sé' faldir. — Og ljóma slær á Noreg og syni hans um aldir! Þú bugast aldrei, Noregur, þótt verjist nú í vök. Þú vannst þinn stóra sigur: Að liggja ei undir sök. Á knjánum verstu enn, meðan svíða sér og blæða. — I sigri munt þú rísa, sem Dofrafjöll, til hæða! Þórir Bergsson. Eimreiðin.

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.