Lögberg - 04.11.1943, Blaðsíða 1

Lögberg - 04.11.1943, Blaðsíða 1
PHONES 86 311 Seven Lines t*« L«lint Coí- 0VV£ 4 v;Síf* atv' For Better Dry Cleaning and Laundry iöftefð PHONES 86 311 Seven Lines Cot \^, ndcre níS^ Service and Satisfactior. 56 ÁRGANGUR LÖGBERG. FIMTUDAGINN 4. NÓVEMBER 1943. NÚMER 44 Fjórveldafundurinn í Moskva íelur í sér fögur fyrirheit HLÝTUR NÁMSVERDLAUN. Fundur sá, sem staðið hefir yfir í Moskva milli utanríkisráð- herra Breta, Bandaríkjanna, Rúss lands og Kína, bar skýlausan vott um einingu þessara fjögurra stórvelda, eigi aðeins á vettvangi stríðssóknarinnar, heldur og engu síður með hliðsjón af framtíðar- öryggi mannkynsins að lokinni yfirstandandi heimsstyrjöld. Niðurstöður fundarins eru í sjö megin liðum; 1. Að samstilltum átökum linni eigi gagnvart sameiginlegum óvinum fyr en þeim sé skilyrðis- laust komið á kné, og að sam- starf sameinuðu þjóðanna haldi áfram til tryggingar alþjóðaör- yggi og varanlegum friði. 2. Að þeir, sem í stríði eiga við sameiginlega óvini, standi saman hlið við hlið, unz slíkir óvinir hafa lagt niður vopn. 3. Að gerðar verði ailar hugs- anlegar ráðstafanir til þess, að fyrirbyggja að hinum sigruðu þjóðum reynist kieift, að ganga á gerða samninga, og stofna með því á ný heimsfriðnum í hættu. 4. Að viðurkend verði nauð- syn á því, að stofna beri til al- þjóða samtaka eins fljótt og því verði við komið, er grundvölluð séu á fullveldislegu jafnrétti allra friðelskandi þjóða, stórra sem smárra, er þær eigi aðgang að, með það fyrir augum að tryggja alþjóða öryggi og frið. 5. Að í þeim tilgangi, að við- halda alþjóðafriði meðan verið i er að koma á fót keríisbundnu skipulagi um framtíðaröryggi þjóða heims, skulu þessi fjögur stórveldi bera ráð sín saman við aðra meðlimi sameinuðu þjóð- anna, og taka þær ráðstafanir, er þurfa þykir. 6. Að eftir að stríðinu lýkur, skuli þessi fjögur stórveldi ekki, beita herafla innan landamæra annara ríkja, nema í þeim til- gangi, sem þessi yfirlýsing felur í sér, er að ráðstafanir í samræmi við hana hafa farið fram. 7. Að þjóðir þessar beri ráð sín saman, og vinni að því í samræmi við hina meðlimi sameinuðu þjóð anna, að koma á hagkvæmum samningum viðvíkjandi akvæð- um um takmörkun vopna eftir að bundinn hefir verið endir á stríðið. HELZTU FRÉTTIR RITHÖFUNDUR KVÆNIST. Einn af helztu rithöfundum og skáldum canadisku þjóðarinnar, Sir Charles G. D. Roberts, tók upp á því í vikunni sem leið, að ganga í heilagt hjónaband; hann er 83 ára að aldri, en brúðurin 33 ára; hún er af skozkum ætt- um, útskrifuð af háskólanum í Toronto. ? ? ? VODASKOT VELDUR DAUÐASLYSI. Á sunnudaginn var beið ung- ur Reykvíkingur, Gunnar Haf- ber að nafni, sonur Engilberts Hafbergs, kaupmanns og bónda í- Viðey, bana af skoti, er hann var að fuglaveiðum í Viðey. Voru þeir saman tveir piltar og hljóp skotið úr rifli föru- nauts Gunnars. Var hann ör- endur eftir skamma stund. Gunnar var seytján ára gam- all. Hann vair í sumarleyfi í Viðey, er þetta sorglaga slys varð. ?íminn, 20. ág.. + + ¦*¦ VEGNA FRELSISINS. Þó því verði engan veginn neitað, að sæmilega hafi fram að þessu tekist til um útboð fimta sigurlánsins og sölu sigur- láns verðbréfa, þá er hinu setta marki enn eigi náð, og vantar þó nokkuð til, að svo verði; það er því sýnt, að við svo búið má ekki lengur standa, heldur verða þegnar þessa lands, hver og einn, að herða í þessu átök sín unz yfir lýkur. Mannréttindin verða aldrei of dýru verði keypt, og hvað eru fjármálafórnir, borið saman við fórnir hinna vösku sona canadisku þjóðarinnar á vettvangi stríðssóknarinnar, hand an við hin breiðu höf? Þeirra barátta er vor barátta. Látum þá ekkert skorta, er vér megnum að láta af hendi. Samstillum átök vor og kaupum sigurlánsveið- bréf, allir sem einn. ! ! ÓHINDRUÐ VIÐSKIPTI LÍFSNAUÐSYN. A fundi, sem n'lega var hald- inn í New York, til þess að ræða um viðskipti þjóða á milli, hét Mr. King forsætisráðherra þvi fyrir hönd Canada, að gera alt, sem í valdi stjórnarinnar stæði í þá átt, að stuola að greið- um og hagvænlegum viðskiptum mílli hinna ýmsu þjóða heims að lokinni yfirstandandi styrjöld, með það fyrir augum, að tryggja stöðuga atvinnu og vellíðan með al almennings; voru uppástung- ur Mr. Kings þessu viðvíkjandi í fjórum liðum: 1. Að stofna til viðskiptasam- banda við sem flestar þjóðir á hliðstæðum grundvelli, sem nú á sér stað milli Canada og Banda ríkjanna, og innan þeirra þjóða, sem mynda brezka heimsveldið. 2. Alþjóðasamningar um lækk- un tollmúra, þannig að til alþjóða trausts leiði á sviði viðskipta- lífsins. 3. Haganlegt fyrirkomulag um ákvæði þjóða á milli varðandi peningagengi og lánstraust. 4. Að teknar verði slíkar ráð- stafanir heima fyrir, sem skapi trygga atvinnu, og útiloki verð- þenslu. ? -f ? NÝ BÓKABÚÐ. Lárus Blöndal, áður verzlun- arstjóri í Bókaverzlun ísafoldar, opnaði síðastliðinn laugardag bóka- og ritfangaverzlun í nýju húsi á Skólavörðustíg 2. Bókaverzlun þessi er í mjög vistlegu og rúmgóðu húsnæði og afgreiðsluskilyrði öll hin beztu. Á súlu við afgreiðsluborðið er fyrirhugað að setja upp margar hillur, sem snúast fyrir raf- magni umhverfis súluna. Verð- ur það mjög smekklegt og þægi- legt fyrirkomulag til þess að vekja athygli á nýjustu bókun- um, auk veglegs rýmingar- glugga. Húsgagnavinnustofan Björk hefir smíðað borð og hill- ur úr svartvið, alt mjög vand- að. Tíminn, 20. ág. Miss Margret Christianson. Þessi unga stúlka, sem mynd- in er af, er dóttir þeirra Mr. og Mrs. Guðni Christianson, 245 Burren Avenue. West Kildonan; hún varð nýlega þeirrar sæmdar aðnjótandi, að hljóta hljómlistar verðlaun Jóns Sigurðssonar fél- agsins, að upphæð $50.00. Miss Christianson hefir á öllum svið- um skarað fram úr við nám; hún lauk ellefta bekkjar prófi í vor, sem leið. Kennari hennar er Jean D. Broadfoot. ÍSLENZKT BÓKASAFN. Hr. Nikulás Ottenson, fyrrum yfirumsjónarmaður í River Park, fræðaþulur vanur rúnaristum, átti bókasafn mikið, er hann fyr- ir rúmu ári seldi Johns Hopkins háskólanum í Baltimore, þar sem, Dr. Stefán Einarsson hinn aust- firski gegnir prófessors embætti. Myndin hér að neðan er af miða, sem límdur er á hverja bók í Ottenson-safninu þar syðra. ? ? ? LIBRARY of THE JOHNS HOPKINS UNIVERSITY THE FRIENDS OF THE LIBRARY The OTTENSON COLLECTION of ICELANDIC LITERATURE Gathered by Mr.'N. Ottenson of Winnipeg, Manitoba. and ac- quired from him in 1942 by the friends of the library. + + + REPUBLIANAR VINNA A. Við nýafstaðnar kosningar í Bandaríkjunum, hafa Republ- icanar unnið athyglisverða sigra, bæði hvað snertir val ríkisstjóra og borgarstjóra; gengu þeir með- al annars sigrandi af hólmi í New York, New Jersey, og Ken- tucky. Wendell L. Willky, lé1 þannig um mælt á miðvikudags- morguninn, að kosningaúrslitin bæru það augljóslega með sér, að fólk væri almennt orðið sár- óánægt með núverandi stjórnar- forustu í Washington. Ríkisstjórinn í Norður Dakota les Njálu í tómstundum Nýlega barst mér skemmtileg sönnun þess, hverjar mætur er- lendir merkismenn hafa á ís- landi og íslenzkum bókmennt- um. Svo er mál með vexti, að i nafni vararæðismannsskrifstoiu íslands í Norður Dakota sendi eg John Moses ríkisstjóra eintak af hinum fróðlega fyrirlestri dr. Guðmundar Finnbogasonar um íslendinga, "The Icelanders", er mér hafði borist frá Utanríkis- ráðuneytis íslands til útbýtingar. Þakkaði ríkisstjóri sendinguna með einkar vinsamlegu bréfi, þar sem honum féllu orð á þessa leið: "ísland og íslenzk efni hafa jafnan hrifið mig stórkostle^a. Þykir yður, ekki ólíklega, fróð- legt að vita í því sambandi, að hefi esnmi'tt lokið við að endurlesa Njáls sögu, eg veit ekki í hvaða skipti. Þó að hana beri vafalaust eigi að skoða sem leiðarljós fyrir þann, er vill afla ~cr aukinnar þekkingar um Is- lendinga nútímans, hrífur hún mig eigi að síður ennþá eins stór- kostlega og hún gerði, er eg las hana í fyrsta skifti, í útdrætti í lesbók minni í fimmta bekk •barnaskólans heima í Noregi". Moses ríkisstjóri er, eins og bréfið gefur í skyn, fæddur og uppalinn í Noregi og hlaut undir búningsmenntun sína þar í landi, en vestur um haf fluttist hann á tvítugsaldri. Er hann af mjög merkum ættum kominn, og átti einn af forfeðrum hans sæti á hinu söfufræga löggjafarþingi Norðmanna á Eiðsvelli árið 1814. En því þótti mér sæma að skýra íslenzkum almenningi írá því, hversu Njáls saga hefir hrifið huga þessa mikilsvirta son- ar frændþjóðar vorrar og ríkis- stjóra Norður Dakota, að dæmi hans mætti vera oss, er teljum oss mestan sóma að fornbók- menntum vorum, áminning um að notfæra oss þær og aðrar menningarerfðir vorar sem best, og varðveita þær sem lengst hér- lendis. Ríchard Beck. ? -f •?• SENDA LIÐ FRÁ ÍTALÍU - TIL RÚSSLANDS. Að því er sænsk blöð skýra frá um síðustu helgi, hafa Þjoð- verjar nú daglega verið að flytja herlið frá italíu til austurvíg- stöðvanna tíl þess að reyna að hnekkja framgangi Rússa, þó litl ar líkur séu á að það breyti miklu um, því undan sigursókn rauðu hersveitanna sýnist alt verða að láta, eins og nú horfir við. ? ? ? VERKFALL í KOLANÁMUM. Um 9 þúsund nóma'menn í kolanámum í Alberta og British Columbia, ganga auðum höndum um þessar mundir vegna þess, að þeir hafa enn eigi fengið sann- gjarna kauphækkun, sem þeir fóru fram á; þeir hafa einnig krafist þess að fá tveggja vikna hvíldartíma frá daglegum störf- um á ári, með fullu kaupi. Samn- ingstilraunir standa yfir í Ot tawa þessa dagana til þess að reyna að jafna ágreiningsmálin ? -? ? NÁMUVERKFALL í BANDARÍKJUNUM. Alvarlegt verkfall í kolanám- um Bandaríkjanna stendur yfir um þessar mundir; námumenn krefjast $1.50 kauphækkun á dag. Roosevelt forseti hefir tekist á hendur forustu um lausn þessa máls, og er líklegt talið, að stjórn in taki að sér rekstur námanna til stríðsloka. EIGA GULLBRÚÐKAUPSAFMÆLI. Mr. og Mrs. J. J. Vopni. Föstudaginn þann 29. október síðastliðinn, áttu þau Mr. John J. Vopni og frú Sigurborg Vopni, 597 Bannatyne Avenue, hér í borginni, gullbrúðkaupsafmæli; þau komu bæði frá tslandi 1887, en voru gefin saman í hjónaband í Winnipeg 29. október, 1893. Var gestkvæmt á heimili þeirra á gullbrúðkaupsafmælisdaginn, þar sem viðstödd voru börn þeirra, barnabörn, og margt annað skyld- menna og vina. Mr. Vopni er 80 ára, en frú hans 74 ára að aldri; öll eru börn þeirra hjóna hin mannvænlegustu, og kunn að atorku t ins og foreldrar þeirra. Mr. Vopni hefir verið við margt riðinn um dagana; hann átti sæti í bæjarstjórn, framkvæmdarstjórn Almenna spítalans í Winni- peg, rak um langt skeið fasteignasölu, og hafði með höndum lagn- ingu járnbrauta og bryggjusmíði; hann var um eitt skeið forstjori Columbia Press Ltd., en hefir í félagi við sonu sína starfrækt síðan 1920, prentsmiðjuna Art Press Ltd. Þau hjón hafa bæði tekið mikinn þátt í kirkjumálum sem meðlimir Fyrsta lúterska safnaðar. NORRÆN SAMVINNA EFTIR STRÍÐ Tveir sænskir ráðherrar, Gunther utanríkisráðherra og Sköld landvarnaráðherra, héldu i æður í gær um samvinnu Norð- urianda eftir stríðið. Guther talaði í Granna. Hann sagði meðal annars, að enn væri ekki kominn tími til þess að un•> irbúa endanlega norræna sam- vinnu eftir stríðið. Sköld hélt sína ræðu í Arvika Ilann kvaðst hafa mikla trú h samvinnu og bandalagi nor- rænna þjóða. Taldi hann kosti slíkrar samvinnu og bandalags mjög marga og mikla, ekki sízt á hernaðarsviðinu.—Vísir 28. ág. HVALREKI í VESTMANNAEYJUM Nýlega sá Magnús Guðmunds- son í Vesturhúsum rekald á floti skamt vestan Heimaeyjar, sem honum virtist vera hvalur. Brá hann skjótt við og fékk m.b. Emmu, skipstjóri Eyjólfur Gísla- son, til að athuga þetta. Þetta reyndist vera búrhvalur, illa útleikinn mjög, sennilega eftir djúpsprengju eða tundur- dufl. Var hann dreginn til hafn- ar og síðan upp í fjöru norðfui við Eiðið. Verðmæti búrhvalsins er að- allega í hausnum (lýsi og tann- ir) og ambra í görnunum. En hversu mikið af því verðmæti finst í þessu hvalræksni, hefir enn ekki unnist tími til að rann- uaka.—Vísir 28. ág. ÞJÓÐVERJAR NAUÐULEGA STADDIR Á KRÍMSKAGA. Vegna síharðnand' sóknar af hálfu Rússa, eru herskarar Þjóð- verja á Krímskaga nú svo nauðu lega staddir, að litlar líkur þykja t:l. að þeim verði undankomu auðið; mælt er að á vígstöðvum þessum nemi liðsafli Þjóðverja fullum hundrað þúsundum, sem horfi fram á fullnaðartortíming. Á öðrum vígstöðvum halda Rúss- ar einnig uppi óslitinni sigur- för. BÝÐUR SIG FRAM TIL BÆJARSTJÓRNAR í 2 KJÖRDEILD. LEITAR ENDURKOSNINGAR í 2 KJÖRDEILD. Victor B. Anderson, bæjaríulltrúi Jack St. John. Þetta er í fyrsta skipti sem Mr. Jack St. John, lyfsali, býður sig fram til bæjarstjórnar í Winni- peg; umsögn um hann og stefnu- skrá hans, verður birt seinna. ? ? ? BÝÐUR SIG FRAM í SKÓLARÁÐ Á NÝ. B::# M % m-1 IH i-HBHSI Séra Philip M. Péiursson.

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.