Lýður - 11.03.1889, Blaðsíða 1

Lýður - 11.03.1889, Blaðsíða 1
25 nrkir ai 'bl&ðhVu kos'ta '2 kr., erléfidis 2,rH)lfr.Borgist fyrirfrara til útsölumann*. Skunlysingar toknar fyrir 2 aura hvert orð 15 stafir Irekast, affeitu letri3au., •u itóru letri 5 au.; borgist fjrirfram. L YÐTJR Bitgjörðir, Frjettir og auglýsingar *endist ritstjórauum. Ailalútsölumenn: Halldór Pétursson Akureyri og Björn Jónsson á Oddeyri 13. blað. Akureyri II. marz 1889. 1. ár. Rasmus Bjöm Anderson. ---0—0--- . I samat eí kentur eigum vér íslendingar, að sögn, von á merkum og góðum ge>ti. pað er fyr prófessor R. B. Anderson. sendiherra hinna voldugu Bandarikja við hina dSnsku birð. |>að er pví með gleði að vér notum tæki- færið til að skýra vinum blaðs vors og lesendum með lám orðuna frá þessum nafnfræga manni, er vér teljum einn liinna fremstu vina og frömuða íslenxks pjóðernis og bók- mennta, sem nú eru uppi. Anderson er fæddur 12. jan. 1846 í Albion, Dane Co, Wisconsin. Foreldrar hans voru norskir innflytjendur, og faðir hans, óðalsbóndi af forngðfugri bændaætt, en kvong- aður danskri hershöfðingjadóttur, var foriagi hinna fyrstu emigranta Noregs, og stofnari hinna fyrstu nýbyggða peirra i Vesturheimi. A 14. árinu fór pessi sonur frá foreldvum sinuni, og hefir siðan sjálfur barizt fram An frændastyrks með pví preki og skörungskap, sem jafnvel i Amerikupyk- ir framúrskar&ndi. Hann starfaði, hann barðist, hann lærði í ýrasum stöðum og við ýmsa skóla, og nægir hér að geta pess, að tvitugur var hann orðinn Bkólakennari við há- skólann (academii i Albion, í grisku og nýrri tungumál- um. JFám árum siðar varð hann prófessor við háskóla rík- isins í Madison, i sömu vísindum. 1875 gjörðist hann fyrir eigin framkvæmd sérstakur kennari í norðurlandatungum og bókfræði. |>etta embætti rak hann siðan með miklum skör- ungskap pangað til að Cleveland varð ríkisforseti 1885. f-á varð Anderson sendiherra hans i Khöfn. Nú er iwUi Clevelands og Demokrata lokið í hin næstu 4. ar, og kvíða menn pví nú mjög að Anderson verði að sleppa embætti sinu, pvi, eins og kunnugt er, er pað regla Bandarikjafor- seta að kjósa nálega alla embættismenn nýja úr sinum íiokki, en nú hafa Republikanar völdin. Er pví mjög hreyft í blöðum og annarstaðar, að pað pykir hið mestaó- happ, ef herra A. parf að breyta stöðu sinni og hverfa heim restur. pvi pótt Anderson sé eflaust góður sendiherra, hvilir aðal-frægð hans og álit bæði annarstaðar, og pó einkum hér & Nor'urlöndum, á starfsemi haus hinni miklu sem frömuður og túlkur norrænna bókmennta og pjóðernis í hinum ameríkansk-enska heimi. Ritstörf pessa manns, sem er lítið yfir fertugt, eru ótrúlega mörg, stór og fróðleg, og skulu hér talin einungis hin allra helzta: Eitt af hans fyrstu og alkunnustu ritum gaf hann út á 1000 ára hátið íslands: „Ameríka ekki fundin af Kolumbusi" (Am. aot discovered by Col.) Segir hann par og sýnir, af forn- fræðumvorum, fund Vinlands hins góða, o. fl.' Nokkru áð- ur hafði hann pýtt og útgefið, „úrval af norrænum sögum", (Julegave). Arið 1875 gaf hann út hinastóru bók sína „Norræna Goðafræði" (Norse mythology, pá „Norrænar víkingasögur' (Vicing Tales of the north), 1877, og ,.Eddu Snorra Sturlusonar", (Theyounger Edda) 1880. Arið 1884 pýddi hann og gat út dr. F. E. Holms frægu bók „Bókmenntasögu Norðurland a." í vetur koma út eptir hann pýðingar tvær, stórar og dýr- ar, á dr. Victor Rydbergs: Germönsku goðafræði og Heimskringlu Sn. Sturlus. Auk pess eru ýmsar stóibækur á leiðinni frá- hans hendi: ,.Eldri Eddan", ,.Handbók i norrænni pjóðfræði" og „Norrænar pjóðsögur". ir dr. Georg Brandes, pýðing hins fræga méistaraverks um merkishöfunda 19. aldar, er hann kallar Eminent Anthors ofthe Nineteenth Century Litéíraíy Portraits.paðer pvi ekki kynlegt, pó vinirnorrænnamennta vildi fyrir hvern raun að Anderson haldi framvegis stöðu sinni sem sendiiierra. Staða pessi er eigi einungis honum sam- boðin, og leifir honum bæði tíma og tækifæri til bóklegrar starfsemi, en pað er pó mest um vert, að pessi hetja bók- menntanna, sem er jafnvígur á báðar hendur, hina norrænu og hina ensku, megi dvelja og starfa á miðpunkti sjálfra Norðurlanda, Raupm.höfn. Ritstjóri pessa blaðs hefir pá æru að pekkja persónu- lega herra Anderson. og veit að hann hefir lengi práð að heimsækja oss og heilsa voru sögufræga landi. Er oss einsætt að fagna honunr ef hann kemur, sem vér best kunn- um, en pað er raeð peirri einföldu en drengilegu gestrisni, sem vér höfum lengi haft orð á oss fyrrir að sýna, pó minni háttar gestir séu en hann. Herra Anderson er allra manna auðveldastur og skemtilegastur i viðmóti, og kann litt að gjora stettamun ef hann á annað borð er moð góðum mönnum. Waldemar kaupniaður Fischer. -o— 22. riÓT. f. á. andaðist i Khöin binn valinkunni kaup- maður Waldemar Fisch »r.„„Hann>iko,mlJulf5,^VciaÍrnÍ Keílavik, en siðan, frá 1857, verzlunarstjóri í Reykjavik fyrir Knudtzon stórkaupmann. Árið 1859 keypti hann verzlunarhús Svb, Jakobsens, g,j6rðist sjálfur kaupmaður og rak sömu verzlun til dauðadags. Hann var uppfnl pvi sjálfur búsettur i Khöfn, en verzlun hans stýrði fyrst lengi hinn duglegi verzlunarstjóri, Jón sál. Stefensen (Stefánsson frá Sraumi), en eptir hans lát, mágur F. Guðbrandur Finn- bogason, konsúll. 1865 kvongaðist hann ungfrú Arndisi Teltsdóttur Finnbogasonar, ágætri konu. prjú börn peirra lifa: Friðrik, er tekið hefir við verzlun föður sins, og dætur tvær, er báðar eru giptar i Khöfn. Fischers sáluga er skylt að geta rækilega. Hann var bæði mikilraenni og valmenni, að dömi allra manna, sem honum kynntust, og pó sumir kunni að misskilja pað, efum ver ekki, að hann hefir meira framið og eflt verzlun á suð- urlandi en aðrir kaupmenn um hans daga. Teljum vér par fyrst til traust pxð og alit. er hon*m fylgdi og fór vax- andi með aldri haus og framkvæmd, utanlands og innan. Fischer var kaupmaður i orðsins fulla og góða skilningi, duglegur, hygginn, hófsamur en umfram allt samvizkusam- ur maður. Hann seldi og keypti vörur fyrir fjölda smærri verzlunarmanna, og mun almæli, að viðskipti við hann hafi öllum peim gefist vel eða orðið að lani, sem hans ráðum fvlgdu pjöna kunni hann manna bezt að velja sí-r, wxða- hefir aldrei heyrzt annað, en að peir ynnu honura a.^íöa- flestir peirra urðu síðar, sem sjálfstæðir, vinir hans Fischer stóð hin siðustu ár efstur á sicattalista islenzkra kaupmanna i Khöfn, en íremur munu pó raannkostir hans en auðvæld hafa komið ho»um fremst i peirra röð. Hann var mjög hægur og fordildar- laus maður, eu aldrei dró hann sig i hlfe, er felagsskap og Enn verður að nefna fjölda pyðinga eptir hann úr ritum samtök skyldi stofna. Gömlum skiptavinum var hann hinn Björnstjerne Björnsons, bæði kvæða og skáldsagna, og ept-J raðhollasti, en pó hann væri hjálpsamur (í harðærmu af ur, en og viðskiptamenn. ;'.-.

x

Lýður

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lýður
https://timarit.is/publication/133

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.