Lýður - 20.08.1889, Blaðsíða 1

Lýður - 20.08.1889, Blaðsíða 1
25 nrkir af blaðimi kosta 2 kr., erlendi 2,K>kr.Borgist fyrirframtil utsölumanna. ai.Ejvshigar toknar l'yrir 2 aura hvert ©rð 15 stafir frekast, "af feitu letri 3 au., cn storu letri 5 au.; Dorgist fyrirfram. BUE ftitgjoroif, frjcttir og auglýsingaf Bendist ritstjóftlnum. Aoalútsölumenn: Halldór Petursson Akureyri og Björn Jónsson 4 Oddeyri m blaft. Akureyri 20. ágúst 1889. 1. ár Opið foref til íslendinga, frá Mr Eríki Magnússyni er nýlega komið hingað til Norð- urlandsins. Fyrstu dagana varð pað að umtalsefni meðal m.inna, en fékk mjög misjafna dóma, sutttir sögðu að pað væri hringlandi vitlaust, aðrir sögðu pað væri gott og stjórn- inni margsinnis mátulegt. en nokkrir álitu. að hann hefði talsvert til sins máls. — Eigum ver ekki að verja dálitilli stundu til að skoða hver af pessum mönnura hafði réttast mál að verja. ? Hr. E. M. segir: „Jeg hefi sagt, bankalögin miða í eina átt, að eins, að eyðileggingu lands og lyðs, jeg hefi beðið uppfyllingnr pessara orða, og nú er hún kom- in" . . . „Allar ávísanir og landsjóðsborganir verða að hætta og bankanum verður lokað". Hvað nýtt er framkomið? þegar landsjóður á .'nálægt 900 þús. kr., pá er engin hœtta ú ferðum fyrir gjaldproti, pó hann skuldi rikissjóð D.ina 300 pús. kr. Spádómurinn um að skil landsjóðs hætti og bankanum *erði lokað, er ryk kastað í augu alpýðu, sem timinn blæs í burt og gjörir ao falsspá, sem betur for. Hr. E. M. „ Jeg hef sagt yður að póstávlsanirgegn landsjóðsseðlu m, sem rikissjóður Dana útborgar, sé hrein og bein svikaskuld, er yður beri ekki að borga e i n n ey r i r i". Rikissjóður Dana hefir talíð út í gulli og silfri 2 eða 300 pús. kr. og lánað petta póststjóminni eða landsjóði, getur nokkur álitið að hann eigi ekki að fá petta borgað aptur? Mikil eru vanskilin á íslandi, en ekki held ég að pað sé einn skinberandi maður á pessu landi, sem er svo óráðvandur eða skammsýnn, að honum kotni slikt til hugar, eða hann ímyndi sér. að slikt mál gœti unnist fyrir nokkrum dómstóli. Hr. E. M. „Maður, köllum hann Jón, kemur með lOOOkr. í landsjóðs seðlum til póstmeistar.i, að fá pessu ávisað tíl Hafnar. Póstmeistari gefur út ávisanina, og tekur fyrir hana 1000 kr. í landsjóðs seðlum. Jón sendir hana til Hafnar, og póstsjóður Dana borgar hnna út í ríkismynt, og nú er Jón óafvitandi kominn t 1000 kr. skuld við pann sjóð; pví seðlar Jóns gilda ekkert i Danmörku'. þetta er misskilningur. |>að er póstmeistarinn en ekki Jón sem er í skuld við rikissjóðinn. Eins og ef ég skuldaði Jóni 100 kr. og gæfi honum ávísan til að taka pær hjá Páli. pá á Páll ekki 100 kr. hjá Jóni pó hann borgi honum þær, heldur á Páll pær hjá mér, sem bað hann að borga petta fyr- ir mig. Hr. E. M. „Ráðgjórum að einhver Jón leigi hest 100 kr. virði tólfsinnum af ómyndugum dreng og setji, eptir skipun fjárhaldsmanns, hrossið í veð fyrir 100 kr. í pen- ingum. Drengurinn á pá eptir pessu að færa sér til inu- tektar 12 hesta. pó ekki sé nema einn I hesthúsinu og ti.l útgjalda 1200 kr o: fjárhaidsmaður svíkur pannig fé út úr munaðarley8ingjanum fyrir e k k i n e i 1t'. Hér er hlaupið yfir aðalatriðið. Hvernig eignaðist Jón hestinn 12 sinnum? purfti hann ekki að leggja út verð eða veð í hvert skipti? og hefir pá drengurinn ekki eptir í sínum vörzlum verð eða veð fyrir hestinn tólfsinnum? Annadlivort ölýtur Jón að hafa stolið hesttnum 11 siunum, eða hanti hetir orðið að borga hann í hvert skipti; að öðrum kosti á petta dæmi ekki við hankann, pví Jón geturekki fengið tvo 50 kr. seðlaí bankanum 12 sittnum, nema hann i hvort skipti skilji eptir fullt verð eða veð. Hr. E. M. ..Undir eins og seðlunum verður ekki komiðí peninga íHöfn, sem ómögulegt er, ef peitn verður eigi á- vísað, eru peir einkisvirð i". þetta eru öfgar. þeir seðlar sem Slimon tekur gilda með fullu verði í vesturfarakaup eru vesturförum jafngóðir gulli. Allir peir seðlar er landsmenn láta \ opinber gjöld, og >að er ekkisvo lítið pegar tollar aukast, eru peim jafngóðirsem gull. Allir peir seðlar sera ganga kaupum og sðlum milli, landsmanna, eru peim jafngóðir og gull það er ekki fimm- tugasti hver af landsmönnum, sem parf að senda peninga til Danmerkur og pó pessir pyrftu að senda seðla pangað, pá eru peir ekki ,.einkisvirði", pví ætið er hægt að fá verð fyrir pá með 3—5 pros. afslætti, eða frádregnum peim kostnaði, að senda pá til Reykjavíkur til að fá póstávísan fyrin Hr. E. M. „Hér heti ég pá sannað, að allt er landsjóði er talið til skuldar við ríkissjóðDana fyrirávísaða landsjóðs» seðla eru tóm svik, sem hann verður að bæta landsjóði að fullu"------------„enda getur Dönum aldrei dottið i hug, að ganga eptir einni krónu, sem óborguð er, og skila ef» laust aptur öllu pví, sem pegitr er óborgað i pessari svika* skuld". Hvort sem frumvarpið til bankalaganna kom frá stjórn^ inni eða pjóðinni stendur á sama, piugið hefir samið og satn\ Pykkt bankalögin og mun kannast við afkvæmi sitt, hvorki ping né landsmenn mnnu pakka hr. E. M. fyrir pað, ef hann vill gjöra pingið að óvita eða ginningarfífli stjórnarinnar í pessu máli. Stjórnin hefir ekki annað gjört en senda ping- inu uppástungu, sem pingið féllst á, síðan hefir hún fylgt lögunum og ennfremur gjört ráðstöfun til pess, að rikissjóður Datia lánaði landsjóði í viðlögum til innlausnar póstávísunum peim. er póststjórnin i Rvík sendir. Fyrir margar pósfávís- anir hafa landsmenn greitt gull og silfur til póstmeistarans í Rvík; ekki ættu pær póstávísinir pó að vera „sviknar". Ef ríkissjóður ætti að „borga til baka," hvernig ætti pá að aðgreina ávísanirsem borgaðar hafa verið á pósthúsinu í Rvík með seðlum. og pær sem eru borgaðar með silfri og gnlli, Ríkissjóður Dana hefir g r e i 11 té en e k k i tekið við pvi, sem lands* sjóðsskuldinni nemur. getur pað venð rétl hug8un,að hanneigi að skila aptur, pvl, sem hann hefir svarað úten aldrei tekið við' Ef svo er að rikissjóður Dana á 300 þíis. kr. hjá land- sjóði, pá annaðhvort liggur í Rvt'k meiri hluti pessa fjár, og er pá hættan engin, eða meiri hluti pess er að ferðast milli landsmanna, peim til hags, ef vel or með farið. Hr. E. M. ,.En hvað er pað við óskðpin. sem hér liggja undir steini, landsbankinn er látin kaupa fyrir eigin pen- inga sfna eigin eign af óviðkomandi manni, sem hetir hana að láni". Hér ketnur enn pá fram misskilnigur. Ltndsbankinn á ekki seðilinn eptir að hann hefir afhent hann gegn veði eða verði. par til hann hefir innleyst seðilinn aptur gegn ptming- um eða ávísan. — Ég held ég pakkaði ekki fyrir pað ef lands- höfðingi eða bankastjóri færu að vaða ofan í vasa minn eptir nokkrum 50 kr. seðlum. sem eign sinni eðabinkans. En enn þá óskiljanlegri er sá misskilningur, að herra E. M. skuli nú áltta pað „eyðilegging lands oglýðs" aðland>- baukinn inuleysi seðlana, pvi pað er beinlínis pað, setn hann hefir undanfarin ár verið að berjast fyrir, og hefir álitið bank- ann úhæfilegan vegna pess, að innlausnar- s^ ylda ekki hvíldi á seðlunutn. í raun og veru hafaseðlarnir altaf verið, með takmörkun, inn- leysanlegir,sem hr. E. M. hefir ekki tekiðeptir,einmitt fyrir paðað peir htfa gengið fullu verði fyrir póstávísanir til úJanda. Væri nú sro, að seðlarnir væru gjaldgengir i Danmðrku og skylda hvildi á landsbankanum að innleysa pá, eins og hr. E. M. hetir barist fyrir,págætí pað komið fyrir, að einn eðafieiri bankar erlendis sendu 2—300. »00 kr. á einu ári til intil.tnsn- ar í landsbankann. sem háiíri eptir innlausnarskyldunni, pá pegar, pyrfti að senda ! gulii og silfn. Hætfctn er pví engu minni fyrir landið af seðlutn þeim, se.n væru aö ferðast ut- anlands, heldur en af póstávísunuin, setu rikissjóðurinn botgai* þ .3 má aukheldur fullyröa, að af jafnstórri skuld sé hættati

x

Lýður

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lýður
https://timarit.is/publication/133

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.