Alþýðublaðið - 23.03.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 23.03.1921, Blaðsíða 1
Alþýðublaðid Geflðít af .Alþýdttílokkiiiim. 1921 Miðvikudaginn 23. marz. 68 tölubl. Til athugunar. X. Hverjir frarnleiða það sem íslenBka þjóðin lifir af r Eru það átgerðarmenn, kaupmenn og heild- salar, sem gera það? Nei, það er verkalýðurinn sem gerk það, en þar með sé þó ekki sagt að ekki geri aðrir gagn en þeir, sem vinna Ifkamlega vinnu. Jafnvel útgerðar- menn, kaupmenn og heildsaiar gera dálítið gagn, en það sem þeir bera úr býtum stendur í öí ugu hlutfaiii við gagnið sem þeir gera. Það þarf ekkt Amta fram- kvæmdarstjöra fyrir fjóra togara, því það vaeri nóg að hafa þrjá fyrir allan togaraflotann, vaeri hann rekinrt með hag þjóðarinnar, ~en ekki hag útgerðarmanna, fyrir augum. - ' 2. Hverjir fá mestan hluta af þeim auðæfum sem íslenzka þjóð- in sem heild framleiðir? Það fá þeir sem gera tiftöltilega minst gagn, aðallega nokkrir útgerðar- menn og heildsalar. Minstan hluta fá aftur þeir ssm framleiða auðinn, sjómenn og verkamenn aliskonar. Lftinn hluta fá einnig ýmsir þarfir starfsmean og embættismenn þjóð- arinnar, svo sem póstmenn, lækn- .ar, simamenn, kennarar o. s. frv. 3. Hverjir hafa mesta áhættuna við atvinnureksturinn, útgerðar- mennirnir f hægindastólum sfnum, eða sjómenairnir úti á freyðandi hafinu? Útgerðarmenn geta tapað pen- ingum ef útgerðin gengur illa, en peir fá Mka gróðann þegar gróði er, og svo er vanaiega. Sjómeoa geta Hka tapað fé, því þeir geta orðið atvinnulausir, sem er sama og tapa fé, en þeir fá aldrei þátt i gróðaoum. Sjómenn hætta því fé sínu eins og útgerðarmenn, en auk þess hætía þeir Mflnu, þegar þeir fara út á sjóian. Úígerðar- rrtenn hætta aðeins fé, aldrei Uf- inu, því það er ektó mikill Mfs- háski að sitja í hægindastólum. 4 Þeir sem framleiða auðæfin og kætta mestu (lifinu), þeir fá minst, en þeir sem lítinn þátt eiga í framleiðslunni (útgerðarmenn) og hætta minstu, fá mest. Hvernig stendur á þessu? Það stendur svo- Ieiðis á þvf, að einstakir menn eiga framleiðslutækin', og taka arð inn af þeim. Þar. aí íeiðandi verð ur það sem þeir bera úr býtum hlutfallslega svo afskaplega mikið. Ráðið til þess að komast hjá þessu er að þjóðin eigi sjálf framleiðslu- tækin, og borgi þeim sem vinna þau störf, sem atvinnurekendur vinna nú, hæfiiegt kaup, og ekki meira. Þeir sem fallast á að þetta sé rétt, hljóta iíka að íallast á að hér verði breyting fram að fara. Og annað verða þeir að fallast á líka: Að nái sú breyting ekki fram að ganga með góðu, þá vefði hún fram að ganga samt. Og fram skal hún ganga, með goðu eða illu! A 1 þ i 11 $|i» Neðri deilð. Yiðskiftamálin. (Niðuriðg.) Sv. í Firði viidi neyða fólkið til að spara, húsbóndinn á þjóða- heimilinu þyrfti að gæta vel að, svo ekkert sukk ætti sér stað. Taldi meðai annars niðursoðna mjólk, meðal þeirra vörutegunda, sem ónauðsyniegt er að fíytja inn 1 Vildi láta frokka vörurnar niður og leyfa inoflutning á sumu akií- yrðislaust, á sumu með vissum skilyrðum og sumu alls ekki. Jón Þorl. svaraði ýmsu f ræð- um fyrirreanara sinna, og ték það Ijóslega fram, að stjórnin þyrfti ekki að Óttast, þó frv. væri felt, þvf það væri ekki meiniag nefad- arinaar, að ásaka stjórnina með þvf, ÓI. Proppé, kvað raátið alkætt AlþýrJufraaisla Stúdentafél Guðm. Friðjónsson Bkálá aeldur fyrirlestur um íslenzkt alþýðuiíf í Nýja bfó kf. 2 á morgun (skfrdag). ASgönfiueypir SO a%. og kvað best mundi, að far* að ganga tii atkvæða. Eirfki Einarssyni, þótti nefndaf- álitið all loðið og vildi annað hvorí; láta banna alveg innfiutning eie- stakra vara, eða ekki. Og vildi, eins og sakir standa, láta setja bannlög á óþarfavöruna. Fjármálaráðh. þótti undariegt, að allir nefndarmennírnir skyldu skýra frá skoðunum sfnum, sem væru svo mjög sundurleitar, þar sem stjórninni væri, eftir nefndar- álitinu, í sjálfs vald sett, hvorí hún breyttt lögunum frá 1920. Hvað hann öðruvísi standa ná á en í fyrra, þar sem vöruverð væri lækkandi erlendis. -\ Þorl. Guðm. hélt eina af sín- um ágætu andríku ræðum 11 Beiadi henni aðallega að verziunarmönri- unum. Jón Baldviasson kvað réttast, að greidd yrðu atkvæði um það, hvort stjdrniani heimilaðist eða ekki að nota heimildarlögiu frá 8. marz. J. Möller bar fram rökstúdda dagskrá um að aínema þegar öíl innflutningshoft. Magaús J. Kr, tðk þá til máls og svaraði haaa ræðu J. Baldv., þóttist hissa á því, að Jón skyldi vera á móti viðskiftahöfunum, því hana héldi að jafnaðarstefoan færí f þá átt, að draga alt undir rikið. Jón Baldv. svaraði þvf á þá ieið, að Jafnaðarmenn væru með því, að draga verzluoioa uodir rikið, ea móti því, að stofaa til allskoaar hluaaiffiða er stjóroin

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.