Sunnanfari - 01.09.1895, Blaðsíða 1

Sunnanfari - 01.09.1895, Blaðsíða 1
flEÆft Pfi al RteÆ iA Veril 2 kr. f Urgist íjrir Lö l'i'nni. V- .V .v' ,V-.V ,V .V A' . SUNNANFAR jg Aiiglysmgar |j ij 20 a. inegin- & jj málsliiia; 25 jjj 9 aura smáietiir. I V, 3 SEPTBMBEB 1895 Dr. Hallgrímur Seheving. Sunnanfara þykir rétt, um leið og hann flytur lesendum sínum mynd af nýja rektornum við latínuskólann, að minnast nú skólans nokkru framar, og ætlum vér það verði vel þegið ein- mitt nú, þegar mikil umskipti eru að verða við skólann. Skólameistarinn gatnli, hálærður og góður maður, búinn að leggja niður störf sín. Slíkt hið sama yfirkennarinn, mikill maður og stjórnsamur, og búinn að vera svo leingi við skólann, að nú er hann lærifaðir allra íslenzkra em- bættismanna og nær allra þeirra lærðra manna, þar sem íslenzk tunga geingur, svo að hann má með fylsta rétti kallast præceptor pa- triæ. þessir menn hverfa nú, en nýir menn eiga að koma i þeirra stað. Myndir af þessum merkismönnum báð- um hefir Sunnanfari flutt áður(l.ár), enda förum vér nú leingra fram í tímann að þessu sinni. þ>að mæla allir eitt um það, að aldrei hafi verið öllu betur skipaður latínu- skóli á Islandi en meðan hann var á Bessastöðum, ekki sízt á árabilinu frá hér um bil 1820—1840, meðan þeir voru allir í fullu fjöri Jón leJctor Jónsson, Svein- björn Egilsson, Hallgrimur Scheving og Bjöm Gunnlaugsson. J?að er að minnum haft hver eining andans í bandi friðarins hafi verið á Bessastöðum bæði milli kennaranna innbyrðis og milli kennaranna annars vegar og skólapilta hins vegar. Af þessum mönnum verður Jón lektor líklega einna fyrirferðarminstur í sögunni, og verður hans þó leingi minzt til góðs í sambandi við skólann, því kennari hafði hann verið fram úrskarandi, samvizkusamur og einhver mesti gæð.imaður1). Sveinbjörn og Björn gleymast ') Við Jón lektor var víst öllum vel, en skólapiltar hentu opt gaman að honum. Hann var og allra manna fljótfærastur og fljótmæltastur, mismælti sig opt og kom þá Hallgrímur Scheving aldrei, og Iangt verður þangað til Schevings verður ekki getið. Til er latínuvísa ein ort í Bessastaðaskóla um kennarana, sem lýsir vel skoðun pilta á þeim. Er hún svo: Schevingum metuo, Egilsson laudibus orno, Gunnlaugsson adamo, de Lectore dicere nolo.1) Svo merkilegir sem menn þessir eru hver um sig, mun þó óhætt að herma það,. að Bessa- staðaskóli hefir dregið mestan dám eða feingið mestan svip af Scheving. Hann var fastlynd- astur þeirra og styrkgeðjaðastur, og varð öllum þeim minnistæðastur, er numið höfðu í Bessastaða- skóla. Menn luku lofi á Sveinbjörn og dáðust að Birni, en þeir gátu aldrei gleymt Scheving; minningin um hann fylgdi þeim altaf. Hallgrímur Scheving er fæddur 13. Júní 1781 á Grenjaðarstað; var faðir hans Hannes prestur Lauritz- son Scheving. Jpað er Jóta- kyn, og fluttist ætt sú til Íslandslitlufyrirl700. Móðir hans var Snjálaug dóttir séra Hallgríms Eldjárns- sonar; voru þeir Irændur komnir af Hallgrími Péturs- syni, og er Hallgrímsnafnið þaðan komið. Scheving kom í Hólaskóla 1796 og var hann þar í 6 ár, og var hann og félagar hans hinir síðustu, er útskrifuðust úr Hólaskóla, en það var 1802. Var hann 15 vetra stundum fum á hann, og mismælti hann sig svo áfram. Eitt sinn í skýringu á Nýjatestamentinu kom fyrir orðið geit- kiðaskinn, en hann mismælti sig og sagði • skeitgiðakinnt. Fóru menn þá að brosa. Ætlaði lektor þá að flýta sér að leiðrétta sig, en mismælti sig þá aptur eins æ on'í æ, og höfðu menn mikið gaman af. Séra Jón Sveinsson á Mælifelli(d.l890) gerði einu sinni þessa gamanbögu um lektor: ÁGrandanumheyrðistgráturograus; vestan undir steini, getið þið hver þar veini: nokkrir segja náttúrulaus Lektor situr sálarlaus norðan undir steini, sunnan undir steini, aðrir segja . . . tnalaus virðar segja vizkulaus austan undir steini. ') !>. e. Mér stendur ótti af Scheving, Sveinbjöm Egilsson gæði eg lofi, að Birni Gunnlaugssyni dáist eg, um Lektor vil eg ekki tala.

x

Sunnanfari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Sunnanfari
https://timarit.is/publication/140

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.