Sunnanfari - 01.10.1902, Blaðsíða 3

Sunnanfari - 01.10.1902, Blaðsíða 3
75 Sögur af síra Þörði i Eeykjadal. Þórður prestur Jónsson í Reykjadal var maður hjárænn, lakur kennimaður og lítill vitsmunamaður, en námsmaður þó í betra lagi, hispurslaus og berorð- ur, og eigi ófyndinn stundum. Eru enn uppi um hann ýms munnmæli, er það sýna. Efri árin mun hafa slegið út í fyrir honum stundum. Reykjadal- ur, í Hrunamannahreppi, var brauð fyrir sig fram á öndverða öldina, sem leið, en var þá (1819) lagt til Hruna. Síra Þórðiir var þar prestur 1728— 1759. Hann andaðist 1776, nær áttræður. — Brynjólf- ur Jónsson frá Minna-Núpi hefir safnað sögum um haun. Hár birtist nokkuð af þeim. Það er einna fyrst sagt frá sira Þórði í Reykja- dal, að hann fór að biðja sér stúlku. Það hefir liklega verið i byrjun prestskapar hans. Sú, sem hann ætlaði að fá, var Sigríðnr Magnúsdóttir, lögmanns á Leirá Gíslasonar. Hennar fekk síðan Olafur Stefánsson, er stiftamtmaður varð síðar og margt hið mesta stórmenni hér á landi er frá komið. Þórður prestur reið bónorðsför þessa í öllum messuskrúða. En hún gekst ekki fyrir því, og neitaði honum. Þá sagði hann: »Svei yður, skömmin yðar! Þér neitið sóma yðar! Eg vil þá ekki sjá yður heldur. Þér hafið lið á nef- inu«. í einni ræðu sinni í Reykjadalskirkju lagði sr. Þ. út af því, hvað það væri, að »höndla hnossið«, og tók til orða á þessa leið: »Hnossið skyldi vera græna derhettan hans Sturlaugs á Kotlaug um. Það skyldi setja hana hérna upp á Lúsíu- hól (svo heitir hóll í túninu i Reykjadal). Og svo skyldu þeir báðir hlaupa, hann Fjósa-Arni og hann Guðmundur á Kópsvatni. Hvor ætli yrði fljótari að ná henni? Eg held hann Guð- mundur yrði fljótari; hann mundi höndla hnoss- ið. Eg held það! Hvað svo sem retli yrði úr honum Arna karlinum hérna í Fjósaþúfunum?« Hún var þa að sníða sér kjól úr dýrindis-vefii- aði. Þá sagði sr. Þ.: »Ósköp er til þess að vita, að láta þetta utan á syndugan kropp; en íátæk Reykjadalskirkja á hvorki hökul né altarisklæði«. Lét drotning þá gera hökul og altarisklæði úr sama dúknum, og gaf Reykjadalskirkju. Meðan síra Þ. var inni hjá henni, snýtti hann sér á gólfið. Hún spurði, hvort hann ætti engan vasaklút. Hann kvaðst ekki geta keypt sér vasaklút fyrir fátækt. Hún gefur honum þá tvær tylftir vasaklúta úr silki. Eftir þetta tók sira Þ. að venja komur sínar i konungshöllina. En Islendingum, sem voru í Kböfn, þótti skömm að því, og öftruðu honum. En haun lét ekki að orðum þeirra. Þá var það einu sinni, að einhver landi hans nær í hann við hallar-riðið og hélt honum aftur. Urðu svift- ingar með þeim, og loks þreif hinn í hárið á presti og dró hann frá riðinu. Þá kveinaði síra Þ.: »Par — par — par — paulon, monsjör!« Hinn slepti honum þA; enda sneri síra Þ. aftur og hætti við þess konar ferðir. Skrúðinn, sem drotningin gaf Reykjadalskiikju. var svo góður, að Finni biskupi þótti hann bet- ur hæfa dómkirkjunni en smákirkju. Tók hann því skrúðann handa Skalholtskirkju, en lét Reykja- dalskirkju fá tvennan skrúða, viðhafnarlítinn, i staðinn. Þetta líkaði síra Þ. svo illa, að upp frá því nefndi hann Finn biskup varla annað en »þjófinn i Skálholti«, þegar hann mintist á hann. Síra Þ. sigldi einu sinni og var um vetur i Kaupmannahöfn. Þá gekk hann einn dag upp í konungshöll og inn í saumasal drotningar. Prestskap síra Þ. lauk svo, að biskup tók af honum embættið. Til þess bar það, að síra Þ. skellihló einu sinni, er hann var að skíra barn, og var það kært íyrir biskupi. Biskup spurði síra Þ., hvort þetta væri satt á hann. »Já«, sagði síra Þ., »satt er það. En hvað vilt þú vera að tala um það, Finnur? Eg hló og gladdist i guði, heilsugjafara mínum; en það kant þú ekki!« Biskup taldi þetta brjálun, tók af honum em- bættið og hafði hann heim með sér í Skálholt. Seinna sagði síra Þ. Ragnheiði, dóttur biskups, frá þvi, að hverju hann hafði hlegið: »Mér datt í hug hann Helgi á Móeiðarhvoli; og það var

x

Sunnanfari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Sunnanfari
https://timarit.is/publication/140

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.