Austri - 02.11.1895, Blaðsíða 1

Austri - 02.11.1895, Blaðsíða 1
Y. AR. SEYÐISFIRDI, 2. NOVEMBER 1895. NR. 30 Allltsbblíasafllið :'1 Seyðisfirði er | SparÍHJoðlll* Seyðisfj. borgar4°/0 opið á laugard. kl. 4 e. m. | vexti áf innlögum, HéFIlieð aUglýSÍSÍ, að þann 1. oki s.l.flutti ¦störkaiipmaðnr Tlior E. Tulinius tu HaY: gade 43 Kjötaliavn K. FRAMFARIR á AUSTURLAIBX. J>ér hafið, lierra rit?,tjóri, vakið máls á því við mig, að yður þætti við austfirzku bænd- urnir daufir á að rita í blað yðar um framfaramálefni Aust- urlandsins, og alls iandsins í heild sinni, og hafið þér rétt í því. En orsakir era til alls, og svo þess lika, hversu lítið ver bændurnir ritum, Vér erum fiestir fremur lítið menntaðir, og hikam okkur því við, að koma opinberlega fram með skoðanir vorar. Vér þurfum flestir að brúka allan tímann til að annast bú vor, og beita öll- um kröptum vorum, andlegum og líkamlegum, í þarfir heimila vorra, sem orðnar eru svo mikl- ar og margvislegar, og þykir vel takast fyrir þeim, sem sóma- samlega geta annast heimilin, gegnt skyldum þeim og kröfum sem lögin og félagslífið af þeim heimta, þó ekki geti þeir gefið sig við að rita í blöð, enda þurfa blaðagreinir að vera vel skrif- aðar til að standast „kritik" nútímans. Samt ætla eg í þetta sinn að gefa mér tíma til að rita stuttan greinarstúf, og minnast lítið eitt á framfaramálefni vor Austfirðinga, ef þér kynnuð að að vilja Ijá honum rúm í blao- inu. þegar rætt er um framfar- ir, eru meiningar manna mjög misjafnar. Sumir þykjast alis- staðar sjá framfarir, hvar sem þeii líta, en öðrum þykir sem fiest sé í apturför. En hvor- ugir hafa rétt fyrir sér. |>ó hafa hinir fyrri mikið meira til sins máls. Eramfariraar eru auðsenar í flestum greinum, því það þarf ekki annað en líta aptur í tímann, og gá að ástand- inu fyrir 10—30 árum og bera það saman við ástandið eins og það er nú, þá sér rviaður glögg- ast mismuninn, sér að margt og mikið hefir lagfærzt, þó mörgu sé enn ábótavant. Eg vil bér lauslega minn- ast á nokkur framfaramálefni okkar Austfiröinga, sem bæði eru komin til framkvæmda, og þurfa að komast filframkvæmda, það fyrsta sem efni og ástæður leyfa. Við höfum komio" á fót búnaðarsköla fyrir syni vora, og tel eg vel varið þeitn 2 ár- um, sem ungir menn verja til að afla sér þeirrar menntunar, sem skólinn veitir; tel eg sjálf- sagt, að sem fiestir ungra raanna þeirra er hæfilegleika hafa til menntunar og ætla sér að verða bændur, gangi á skolann, sem er vel og reglulega stjórnað af hinum núverandi skólastjóra. Vér ættum allir að hjálpast að að efla skólann, og gjöra hann sem fidlkomnastan, svo' hann geti sem bezt svarað tilgangi sín- um. Pöntunarfelag Fljótsdals- lieraðs tel eg kinn nytsamasta félagsskap sem átt hefir sér stað hér eystra í tíð núlifandi manna, þykir mér líklegt að af því spretti enn fullkomnari ogmeiri verziunarsamtök. Eélagið er þegar búið að vmna mjög mikið gagn, með því að bæta verðlag á útlend- um og innlendum vörum, kenna bændum ao útvegasér nauðsynjar sínar, án þess að vera uppá kaupmenn komnir, og gjöra menn sjálfstæðari og hugsunar- samari í verzkmarmálefnum, Væri óskandi að félagiö gæti sem fyrst breytzt í kaupfélag, sem borgaði vörur sínar fjTÍrfraill og verzlaði sklllíllaiist, bæði utan- og innanlands. Vér vænt- um eptir að allir hinir beztu menn vinni kappsamlega að því að styrkja og efla verzlunarsamtök bænda, svo að kaupmenn þeir, sem vilja halda verzluninni í hinu gamla óhagkvæma horfi, og hugsa mest um að auðga sjálfa sig og danska stórkaupmenn, geti sem fyrst horfið úr sögunni sem skaðlegir fyrir heill og hag þjóðarinnar. I sambandi við þetta vil eg minnast á sveitaverzlauirn- ar sem svo viða hafa þotið upp undaufarin ár. Eg get ekki vei'ið samdóma þeim, sem telja þær með framfarafyrirtækjum, því eg álít að þær verði til þess að sökkva mönnum í enn meiri skuldir og gjöra mcnn enn þá ósjálfstæðari í verzlunarsökum, enda selja nokkrar þeirra með óhevxilejraháu verói. k>að mnndi þvi heppilegast að flestar þeirra leggðust aptur niður, og sama má segja ixm sumar af smávorzl- unura þeim er þotið hafa upp i kaupstöðuuum 'undánfarin ár, og lítið haifa að bjóða annað, en óþarfan glysvarning með afar- háu verði. þ>á álít cg stbrkaupaverzl- ail O. Wathnes, með sínum góðu prísum, að hafa ásamt pöntunar- félaginu, orðið til þess að prís- ar hafa verið hér aimonnt í sumar hjá kaupmönnum með bezta móti, og væri óskandi að stórverzlun herra 0. W. mætti blómgast og framhaidast til heilla fyrir Austurland. Miklar framfarir má telja gufuskipaferðir þær, er Otto Wathne hefir komið á milii Austfjarða og útlanda, og iiér á milli fjarðanna, þó' or sá galli enn á þeim, að . þair hafa til þessa mest verið sniðnar eptir hans eigin þörfum, en minna tillit haft til hagsmuna aimenn- ings. f>að má einnig telja miklar framfarir, að i)úið er að sýna og sanna að ha-gt sé að SÍgla og flytja vörur uppí Lagar- íljÓtsÓS, og er vonandi að haid- ið veröi áfram því fyrirtæki, unz siglt verður alla leið uppí Eijótsdalsbotn. Eljótið er sú akbraut eptir endiiöngu lléraði, sem náttúran sjálf bendir mönn- um til að nota, og semsjálfsagt mundi þykja að nota í hverju menntuðu landi sem væri. Eramför teljum vér það, að hafa fengið hér preiltsuiiðju Og frjálslyilt l)lað, til að ræða i vor sérstöku framfaramái. Sömuleiðis bókasafn Aust- uramtsius, sem nýkomið er á föt, því þar er greiður aðgang- ur að mörgnm fræðandi og skemmtandi bókum, sem ekki eru tii a voru máii, og sem al- menningur áður ekki átti kost á að lesa. Eramför má telja umbætur þær, som hafa veríð gjörðar á pÖstgOUgUllUin, þar sem póstar ganga nú í allar sveitir, hversu afskekktar sem þær eru, En þo þarf ýmsar breytingar að gjöra á póstgöngunum, frá því sem nú er. T. d. að fækka feröum. landpósta á sumrin, moðan póst- skipin eru á ferð, en láta að- eins aukapósta ganga upp í sveitirnar frá viðkomustöðum skipanna, og mundi á þann hátt sparast talsvort landsfé. j>á hafa llýbýli manna al- mennt tokið stórum botom, svo að í fáu sjást framfarirnar betur en því, hversu menn vanda nú meira allar byggingar en áður var; sömuleiðis hefir umgengni og þrifnaður á heimilum farið mjög batnandi á siðustu 30 ár- um. Margt má enn telja sem töluverðar framfarir sjást á, svo sem vegafoaetar og Ijrýr yíir ár, umbætur á sjávarútvegiu- Ulll, svo sem sildarvciði inn- lcndra manna, sem opt er mjög arðsöm. En langmest framför í sjávarúthaidi voru eru ís- Og frostlliisin, sem gjöra sjávarút- vegínn margfalt vissari og marg- falda eptirtekjuna. Betri Hirðing og meðferð á fénaði er nú cn áður var, jaí'n- vel þö mönnum sé ennþá al- mennt ábótavant í því efni. f>á má álíta að nieiiutuil alpýðll hafi stórum batnað, þar sem svo margt af hinu unga iólki gengur nú á skóla, jafnvei

x

Austri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Austri
https://timarit.is/publication/141

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.