Austri - 15.09.1906, Blaðsíða 1

Austri - 15.09.1906, Blaðsíða 1
Blaðið kemur út 3—4 sinn- um á mámiði hverjtim, 42 arkir mianst til næsta nýárs. Blaðið kostar um tirið: hér á Hndi aðeins 3 krónur, erlendis 4 krónur. Gjalddagi l.júlí hér á landi, erlendis borgist blaðið f jririraœ. Upps0gn skrifleg, bundití'við áramót, ógild nema komin sé til ritstjórans fyrir 1. október og kaupandi sé skuldlaus fvr'r blaðið. Innlendar augljsingar 10 aura línan,eða 70 aurahver þumlungur dálks, og hálfu dýr- ara á fyrstu síðu. XVI Ar Seyðisfirði 15. september 1906. im. 32 Kaupendur Austra, HÚSaskÍpUBL á SYeÍtaMnm. raannafla og peninga. Já, aS visu sem.enn eiga ógoldið andvixoi blaðsins fyrír yfirstandandi ár eba fleiri árganga, eru vinsamlega áminntir um, ao greiða J)ao nú í hausikauptíðinni, 8eyðisfirbi'i 15. sept. 1906. í>orst. J. G. Skaptasoíi. AMTSBÓKASAPNIB á Seyðisfirði er opið hvern laugardag frá lil 3—4 e. m. a Uta n ur mi. Japan og Korea. Préttari nokkur heíir átt tal við Ito marskálk um menningarstaif Jap- ana a Eorea: JFórust Ito þar nm orð á pessa leið: „Starfi vor á Koren er mjög vanda- samur og erfiður. Orsökin til pess er sú, að allar æðri stettir liodsins eru gegnsýrðar aí sp'Hingu on þarafieið- andi algjörlega óáreiðanlegar og svik- samlejiöi, en almíigi ailar er mjög svo iákucnandi og hugsunarlans og lætur stjórnina leíka og láta eins og henni gott þykir. Slíkri pjóð er því nær óm0gulegt að kenna nútíðarmenn- ing eða Koina í skiluing ura hana, En ým&ir Japanar eru þeirrar skoðunai, að tet:gja eipi Koreu við Japanska ríkíð. Mikadóirn er samt sömu skoð- unar og eg, að veita eigi Koreu aptur sjálístæði sitt jáfnskjótt og pjóðin er orðin riógu ofiog til þess að verja sig. En við yilium ekfei láta það við- gangast, að Korea neyðist til að lúta einhverju stórveldinu, sem ef til vill larigar til að ná yfirráðtm yfir land- inu. Og pað er ætlun vor að láta alJar þjóðir hafa jafna aðg0ngu að Koren, þannig, að allir séu par jafn réttbáir hvað alla ver/ian og viðskipti snertir. E ú s s a k e i s a r i v e i k u r. Rús^akeisan kvað vera orðinn veik- ur bæði á sál og líkama útaf horin- ungaáitandmu á Kússlandi. pakka menn pað eihgöngu kjarki drottningar hans og annara nanustn ættingja, að hann hafi eigi pegar sagt af sér vold- um. Hinn nýji sæsími milli þýzkalands og Noregs er nú fullg,j0r. Liggar símmn fra Cuxhafen yfir Heigoland og til Arendal. Til símalagningar pessarar hefir Moregur lagt 990,500 ki. Lady Campbell-Banner-. m ann, kona forsætisráMierrans brezka, er aýlega látin, og er hún injög bkrm« dauði 0)lum er hana pekktu, pví hún var hin mesta ágætiskona, framúr.skar- andi vel gáfuð og menntuð. Er sagt að him hafi, engu siðnr en Lady Gladstone, veríð pólitiskur trúnaðar- maður manns sins; maður hennar hafi aldrei framkvæmt neina stjórnarathöfn eður haldið pólitíska ræðu án pess að ráðfæra sig fyrst við hana. í loptfari frá Chicagp til New-York æt!ar Ameríku- maður nokkur, Dr. Julian P. Thomas að nafar'i að fara nú bráðlega. N ý 11 peningalán er mæit að Bússar hafi iagt drög fyrirað fá á Frakklandi,en fengið pau sv0r aptur frá Sarrien i+jórnarfoisetai að þeir íeagju ekkert lán par í landi nema eptir beiðni frá diununni. Ný Panamasvik eru riú uppvís orðin. Hefir yfirmað- urinn við Panamf skurðinn verið sefctur í varðhald, sakaður um ýœs'i pretti og íjársvik. Er mælt að iioosevelt forseti ætli að láta stranga rannsóka fram fars, og hlífast eigi við að hegna hinum seku maklega. — Nýlendumenn í nýleudum pjóð- •verja í Guineu eru mjög nauðlega staddir í efaalega tilliti, pareð pýska stjórnin hefir eigi veitt peim pá hjálp og aðstoð er peir með purftu. Er inælt að nýbyggendur hljóti að yfir- gefa nýlenduna, ef peir tÁi eigi bráða bjálp írá ^Jýzkalandí. — I héraðínu Behar á Iudlandí hafa vatnavextir o^, vatusflöð ollað feykna tjóni. Indigouppskeran ergjor- samlega eyðilögð. Mörgum porpum er algjörlega sópað burtu. Eigna- fjðnið er fjarska mikið, og fjoldi fóiks líðnr hungursneyð. 5. alpjóðafundur til pess að ræða um varnir geg& berklaveikinni kom saman í Haag tí. p. m. KSKm Leið eru pessi dimmu og iöngu g0ngj sem ætíð eru endalaus forar- bleyta^ ef riropi kemur úr lopti. Ját leiðir eru pessir sveitabæir, eins og peir eru bygðir, peír bjálpa ekki Iitið til að fæla fólkið úr sveitunum pangað sem húsakynuin eru betri. Eg œtlaði anuars að minnast lítið eitt á húsaskipun á sveitabæjum, hún er svo ófullkomin og óhentug að við hana er ekk' lengur unandi. petta hljóta margir að sjá, og sampykkja pað líka, pegar um pað er talað við pá. En pví byrja pá svo sárfáir á pví að byggja á annan veg? Mirgt veldur pessu sjálfsagt, en helzt ætla eg hér komi til framtaks- leysi og hugsunarléysi, pegar ábúendur eiga jarðirnar, pví kostnaðurinn virð- ist mér varla ókleyfur. Með leigu- liða er 0ðru snáli að gegna. J»eir hafa tekið við vissum húsafjölda, neyð- ast pví til að halda peim við og hressa kofanat svo peir purfi ekki að svara áiapi eða end'urgjaldi fyrir hús- in er peir fara frá j^rðinni. en leigu-' liðar verða altaf tregari til að leggja mikið i kostnað, svo peim er frekar bót mælandi. Eg skal nú reyna að skýra frá pví,, hvernig eg vildi haga byggingu á sveita. bæjum. Eg ætlast til að byggt sé eitt hús. í stað hinrva mörgu bjejar^ húsa. A fjöldamðrgum bæjum þyrfti húsið ekki að vera mjög stórt. t. d 10X12 áln. og víða minna. Bygging- arefnið mætti vera ýmislegt eptir stað- háttum, steinn, torf og timbur annað- hvort eingöngu eða Bhvað með öðri1. J>unnig mættí hafa veggi á tvo vegu úr torfi eða grjóti, pótt annað væn' úr trjávið, og puð ætla eg verði ó- dýrast, pví að byggja úr höggnu grjóti eða steypu álí't eg verði dýrt par sem langt parf að fTytja steinlímið. Sjálfsagt er að hafa kjallara uudir öllu búsinu, pvi pað eru óneytanlega mjög ódýr geymsiuhús, par sem ekk- ert parf til peirra bf trévið, annað en lítið eitt sterkari undir- viði undir gólfið en annars. Vel mætti mnrétta svona lítil bús, pótt tveir veggir væru úr torfi eða grjóti. sem væru norðurhlið og útítafn. í ytri enda hússins niðri gæti verið eldhús og geymsluklefi (búr) á bakvið í norð- austurhorninu, sem vel gæti lengið birtu gegnum eldhúsið. I framendan- um stofa og gestaherbergi epíir pví sem við psetti eiga, Uppi á loptinu gætu verið prjú herbergi, eitt í út~ endanum uppi yfir eldhúsinu, par sem fólkið gæti setið við vinnu og pannig notið hitans frá eldavélinni; í fram- endanum gætu verið svefnherbergi. I>ú munt nú segja, bóndi sæll, að petta gæti ekki allir, hér purfi bæði paif pess, en peirra parf líka íil að halda við moldarKofunum, sem p« hefir aldrei frið tyrir og parft helzt að ditta að á ári hverju, en pú hefir eigi að heidur þægilegri húsakynni. ptl fiunur bara ekki eins til pes?t pegar pú eyðir tíma og petiingum lítið í einu eins og pegar pú borfriar í eínu út stóra upphæð. J>egar pú heíir byggt bæinu piun á pennan háít, máttu í næði yrkja jörðina og afla pér á pann hátt íjár upp í byggiugarkostnaSinn. Með öðrum orðum, pá hefir pú meiri tíraa afgangs til að stækka túnið pitt og yfir h0fuð að auka framleiðsluna. t»ú parft nú heldur ekki að s.J0ra Petta allt í einuj pú getur smátt og smátt náð að pér viðunum cg svo geturðu bygt kjallarann íyrsta árið, pví sjálfsagt er að byggja slík hús utan við bæjarporpið, með því móti parf ekki að gjöra allt sama árið og fólkið getur búið í næði í gamla bæn- um, pótt verið sé að byggja hinn. Með possu sparast líka mikið verk, sem ætíð gengur i að biita til g0mluui bæjarrofum pegarbyggt er að nýjú. Sama er að segja um peningshúsin og bæjarhúsin, að peim er afarilla fyrir" komið víðast hvar, pau eru bygðhing- að og pangað um allttún, eitt ok eítt í stað, bæði til óprýðiii og afarmikilla ópæginda fyrir pá, sem hirða skepn- urnar í þeim. Óhætt ma fullyrða að einn maður gæti hirt pá gripi, sem annars þarf tvo tií að birða, ef húsin væru hsganlega byggð. Við purfum líka að fara að kippa pessu í lag, enda sýmst fólkseklan knýja menn til að haga öllu panníg að hægt sé að komast af með sem fæst fólk. Hugsaðu pig nú um, bóndi sæll. sem parft að fara að byggja bæinn pinn; pætti þér ekki mun skemtilegra að ganga am og búa í snoturlega inn- réttuðu husi, sem kæmi í stað hinna leiðinlegu bæjarhúsa, en að ganga um löng og leiðinleg moldargö'ng, par sem pú parft máske sífellt að vera hálfboginu og nuddar per alstaðar i moldirvegci, ef pú ekki præð'rgöngin hárrétt. Auðvitað býst eg við að pú 'byggir ekki svoleiðis pað sem pú 'byggir, pótt með gamla laginu sé( að eigi sé pað aðgengiiegt, en ef pu ætlar að byggja upp allan bæinn með gam'a laginu og færa hann heldur sundur, pi mun pað ekki verða ódýrara en pótt þú byggir eins og eg hefi áminnzt.. Hver byggingin heldurðu svo þér líki bétur? Við verðskuldum líka langt um meira pað að heita með réttu siðaðir menn eða siðuð pjóð, ef vér gjorum húsakynni vor sem bezt og snoturleg- ust, auk pess sem það veitir oss sjálf- um pægindi og ánægju. J>að gefur útlendingum eitthvað pægílegri og betri hugmynd um okkur et þeir sjá okkur búa í laglegum og reisulegnm húsum heldur en að sjá okkur skríða

x

Austri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Austri
https://timarit.is/publication/141

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.