Lögberg-Heimskringla - 18.02.1994, Blaðsíða 8

8 • Lögberg-Heimskringla • Föstudagur 18. febrúar 1994
í helmsókn hjá Pétri Tryggva gullsmiö í Gentofte
Hugmyndafíug á vængjum
handverksins
Eftír Sigrúnu Davíðsdóttur
Hvað dettur lesandanum í
hug þegar hann heyrir
steinsteypu, ryðgað járn,
víravirki og demanta nefnda í
sömu andrá? Líklega rekur
hann í vöröurnar, en þeim sem
þekkja til handverks Péturs
Tryggva gullsmiðs veröur ekki
svars vant: Skartgripir eftir
Pétur Tryggva. Skartgripir hans
eru gerðir úr þessum efnum,
aö ógleymdum heföbundnu
hráefni gullsmiða eins og gulli
og platínu og ef steinsteypan
gefur hugmynd um eitthvað
þungt og klossað, þá er það
öldungis rangt. Hlutirnir hans
eru fínlegir, án þess að virðast
veiklulegir, fullir af hreyfingu og
spennu, sem stafar af
Ijónfjörugu hugmyndaflugi, en
ekki af ósamræmi og óró. En
umgerðin um allt þetta, verk-
stæðið og búðin, er líka kapí-
tuli út af fyrir sig. Það er óhætt
aö segja aö Kaupmannahöfn
hafi bæst sérstakur staður þar
sem búöin er annars vegar, en
hún er hönnuð af Pálmari
Kristmundssyni arkitekt.
Búðin er úti í Gentofte,
við samnefnda götu,
skammt frá járn-
brautarstöðinni og inni af
búðinni er verkstæðið. Þegar
gesturinn gengur inn í búðinni,
er ekki laust við að hann grípi
andann ósjálfrátt á lofti. Við
augum blasir giyfja með möl í
botninum. Gólfið er nefnilega
gagnsætt. Veggimir em úr gró-
fum múrsteini og það er hátt til
lofts. Innréttingar em úr gleri
og járnprófílum, en látum
nánari lýsingar eiga sigv því
sjón er sögu ríkari. En fyrstu
áhrif em svo mögnuð, að það
tekur smá tíma áður en
athyglin beinist að innihaldinu,
nefnilega skartgripum gulls-
miðsins.
Kaupmannahöfn varð fyrir
valinu af því Pétur Tryggvi
þekkti sig hér eftir námið, auk
þess sem borgin liggur vel við
samgöngum niður til Evrópu
og reyndar um allan heim. En
Gentofte varð fyrir valinu af
tilviljun. Hann og Hlín
Hermannsdóttir kona hans
vildu vera með dætumar þrjár í
hlýlegu umhverfi og í Gentofte
keyptu þau sér hús, þar sem
Pétur Tryggvi hafði vinnustofu
framan af. Þegar gamall gulls-
miður var að láta af störfum
við aðalgötuna keypti Pétur
Tiyggvi búðina og verkstæðið.
Húsnæðið var þröngt og
troðfullt af dóti, en hann eygði
möguleikann á að útbúa
nokkurs konar turn. Hann
fékk svo Pálmar Kristmunds-
son arkitekt til að sjá um
innréttinguna. Pálmar lærði í
Danmörku, en vinnur á Islandi
þar sem hann hefur meðal
annars innréttað verslanir
ATVR. Pálmar gerði innréttin-
við það sem aðrir em að gera og
reyna mig við harðari samkepp-
ni en heima. Eg hafði farið á
sýningar í Þýskalandi og selt þar
og þau sambönd hafa undið
upp á sig. Ég hef einnig farið til
Japan á sýningar og eins og er
vinn ég meira fyrir
Japanina en Þjóð-
verjana.”
Spurning um
samræmi
E:
Lj
gar úr stöðluðu efni og eins og
Pétur Tiyggvi segir, þá er meira
en auðvelt að klúðra slíku, auk
þess sem það hefði verið hægur
vandi að fá miklu dýrari en um
leið miklu venjulegri niður-
stöðu. í búðinni er það því ekki
aðeins gullsmiðurinn, sem
hefur sýnt hugvit.
Það er ekki ýkja langt síðan
að Pétur Tryggvi rak gullsmíð-
averslun á Skólavörðustíg.
Hann lærði heima, var meðal
annars í læri hjá föður sínum,
Hjálmari Torfasyni auk þess
sem hann stundaði nám við
Gullsmíðaskólann í Kaup-
mannahöfn. Verslunin gekk vel
og hann hlaut góðar undirtektir
heima fyrir. Einhverjir hefðu
kannski verið ánægðir með
það og haldið sínu striki, en
það hentaði ekki Pétri Tiyggva.
“Mig langaði til að prófa
hvemig ég stæði í samanburði
fnisvalið
er Pétur
fTryggvi
ekki fjölyrtur
um. Hann notar jám, steinstey-
pu og tré, auk gulls og platínu.
„En á endanum er þetta bara
spurning um samræmi í
stykkinu. Flestum dettur víst í
hug einhver dmlluklessa, þegar
þeir hugsa um blauta steinstey-
pu. Ég hef átt mikið við
húsaviðgerðir og oft haft stein-
steypu í höndunum. Svo fór ég
að hugsa um að steinsteypan
væri eitthvert íslenskasta efni
sem til væri, svo af hveiju ekki
að lyfta henni upp?
Víravirki bregður fyrir hér og
þar í gripum Péturs Tiyggva og
oft í óvæntu samhengi. A
þennan hátt lystur því gamla og
nýja saman í gripum hans.
„Heima kenndi pabbi mér að
smíða víravirki eins og á að
gera. Þetta er mikil nákvæm-
nisvinna; sem hann vildi að ég
lærði til hlítar. Nú er víravirkið
hins vegar oft steypt. Venjulega
v / rnetaþ silver and diamonds, what would
come to mind? We wouid probably be
d. Only those who know Pétur Tryggvi, a gold-
smith, would know that we are talking about jew-
platinum. If eoncrete gives us an idea of something
heavy and clumsy —wrong, his things are delieate
antí give a sense of motion and tension, wíthout
imagination. Petur Tryggvi often uses fíiigree in his
work combined wíth other designs.
store, whieh are also uniqufy designed by Pálmar
Kristmundsson. Entering the store the customer
faces a pít of gravel, or so ít seems, as the floor is
giass, walls are coarse brick with high ceiíing and
is
er íslenskt víravirki smíðað í sil-
fur, sem síðan er gyllt, en ég hef
leikið mér að því að yfirfæra
vinnuna í bæði gull og platínu.”
Þegar Pétur Tiyggvi sendir hluti
sína til Japan fara þeir í gegnum
stranga gæðaprófun. Deman-
tamir eru skoðaðir vandlega og
flokkaðir eftir hárnákvæmum
stöðlum og sama er með gullið
og platínuna. En fyrir steinstey-
pu í skartgripurn eru ekki til
neinir gæðastaðlar, en gulls-
miðnum er ljóst að hún þarf að
halda. Á stundum þarf Pétur
Tryggvi að koma frá sér
hugmyndum, sem ekki rúmast í
skartgripum. Hann hefur átt
við skúlptúr og meðal annars
haldið sýningu í Galleri Scag í
Kaupmannahöfn þar sem allar
myndastytturnar seldust og í
kjölfar þess hafa fylgt ýmis hön-
nunarverkefni. Gullsmiðnum í
Gentofte er fleira til lista lagt en
skartgripasmíðin.
Letter from Reykjavík:
riö 1994 byrjaði vel á íslandi
hvað veður snertir á suður og
.suðvesíur hluta landsins, en
sama verður ekki sagt um austur,
noður og vestur Iand þar sem gekk yfir
með stormum og snjókomu. Svo slæmt
og víðar og eru sum þeirra talin ónýt.
f þessu veðri strandaði, eins og áður
hefur verið getið, björgunarskipið
Goðinn í Vöðlavík; en sá fjörður er
miJli Eskifjarðar og Neskaupstaðar.
Frækilegt björgunarafrek var unnið af
Keflavík, sem hættu lífi sínu til að
bjarga mönnum af skípinu, en þeir
höfðust við á þaki stýríshúss þar sem
þeir höfðu leitað síðast hælis, en þar
gekk sjór stanslaust yfir þá í níu tíma.
Þegar þyrlurnar ioks komust að
strandstaðnum, efíir ótrúlega erfitt
flug sigu tveir menn frá þeim niður til
skipbrotsmanna til að aðstoða þá við
sýnt mikið áræði við það verk.
íslendingar eru mjög þakklátír
þessum bandarísku hetjum og hafa
sýnt þeim þakklæti sitt með opinberri
viðurkenningu.
Þar sem þyrla Landhelgisgæslu
fslands varð að snúa við undan ofsa
veðri, þar sem hún var ekki næjaniega
stór og kröftug, er bent á nauðsyn þess
gerð, en það voru einmitt tvær þyrlur af
þeirri getð sem sendar voru til hjálpar
frá Keflavík.
Sjómannaverkfalli er lokið í biii
a.m., en því miður tókust ekki
samningar. Rflíisstjórnin setti bráða-
birgðarlög tii að stöðva verkfaJlið og
raeð tillögur um lausn, en þær eiga að
liggja fyrir um mánaðarmótin. Alpingi
mun síðan fjalla um þær tíllögur og á
að hafa lokið því í júní mánuði n.k.
Takist það ekkx má búast við áfrarahal-
di á verkfallinu eftir þann tíma.
Allir bátar og togarar eru nú á sjó og
er útlit gott í dag fyrir góða loðnuveiði.
Hér er um það talað að AJþingís-
haust en kjörtímabiH iýkur ekki fyrr
en á næsta ári. Úrslit borgar og bæjar-
stjórnar kosnínga sera fram fara í
vor munu hafa áhrif á ákvörðun
um tímasctningu Alþingiskosninga.
Reykjavflí hefur lengst af verið stjórnað
af Sjálfstæðísflokkunum, en nú stilia
andstöðu flokkarnir upp sameigin-
legum iista, og ef dæma má af
nýútkomnum skoðanakönnunum, þá
kynni kona þá í fyrsta skipti að verða
borgarstjóri í Reykjavík. Margt getur þó
breysí þegar kosningabaráttan hefst.
Á tali fólks heyrist manni að byg-
ging Ráðhússins og Perlunnar, þess
glæsilega veitingahúss ofan á hitaveitu-
geymunum, hafi verið vanhugsuð fjár-
festing á erfiðum tlmum
og gengið sjóðum bor-
garinnar tii þurrðat. En
glæsilegar eru þessar
byggingar engu að
síður, og fyrr eða sein-
na hefðu þær verið

" Friðsæh er á landinu mmmmÍHmmmm
og er hægt farið af stað á nýju ári, en
margir óttast langt sjómannaverkfall
sem hefði kostað þjóðina mikið ekki
sfst í töpuðum mörkuðum sem krefjast
stöðugs og góðs hráefnis,
íslendingar ganga til verka sinna og
ekki sýnist mér annað en að minna $é
um það sem erlendar fréttastöðvar leg-
gja stundum mikla áherslu á en það er
framferði og drykkjuskapur unglinga.
Mér sýnist ungt fólk á landinu vin-
nusamt og sér vel xneðvitandi að men-
ntun er þeira nauðsyn. Íslenskír unglin-
gar læra snenxma að vinna. Sumir sjálf-
sagt sölunda tekjunum en flestir sjá
um sfna menntun af tekjum sínum og
mörgum tekst jafnvel að Jeggja fyrir.
Áhugi þeírra a listum, í hvaða formi
sem er, hlýtur að vekja athygli og
gaum að því jákvæða meðal þeirra en
þess neikvæða, eða er það ekki frét-
tnæmt þessa dagana.
Þó svo að atvinnuástand sé ekki gott
eða lofí goðu í bráö, þá er bjart framun-
dan fyrir ísland of íslendinga.