Lögberg-Heimskringla - 25.02.1994, Blaðsíða 8

Lögberg-Heimskringla • Föstudagur 25. febrúar 1994
Aukinn áhugi á íslenska þjóðbúningnum á afmælisári lýðveldisins:
Mæður vilja sauma þjóð
búninga á dætur sinar
— segir Birna Kristjánsdóttir, skólastjóri Heimilisiðnaðarskólans
„í dag hringir fólk á hveijum ein-
asta degi til aö spyrja um nám-
skeiðin í þjóðbúningasaumi. Það
er spurt um verðið á námskeiðun-
um, efniskostnað og vinnuálag.
Astæðan fyrir þessum mikla áhuga
nú er 50 ára afmæh íslenska lýð-
veldsins," sagði Birna Kristjáns-
dóttir, skólastjóri Heimihsiðnaðar-
skólans, í samtah viö DV.
„Við höfum alltaf boðið upp á 1-2
námskeiö í þjóðbúningasaumi á
ári, en í ár veröa þau líklega fjög-
ur. Þaö er metnaður margra
kvenna aö sauma búninginn og
jafnvel baldera. Á námskeiðunum
í þjóðbúningasaumi hittast nem-
endur einu sinni i viku í 10 vikur
og keppast viö að klára annaðhvort
upphíut eöa peysufót."
Yfirhundrað
þúsund krónur
- Velja fleiri konur upphlutinn
eða peysufötin?
„Ég held að flestum fmnist í dag
upphluturinn meiri sparibúning-
ur, en í gamla daga voru það peysu-
fötin sem voru notuð til spari. Efn-
ið í báða búningana er á bihnu
20-25 þúsund krónur. Fyrir þær
sem fá sér upphlut kostar silfrið
yfir 100 þúsund krónur.
Þær konur sem hafa áhuga á að
fá sér þjóðbúning og hafa ekki tíma
til að standa í því sjálfar að búa
hann th leita til kjólameistara, en
það ertt tveir starfandi hjá Heimil-
isiönaðarfélaginu. Þaö er mjög dýrt
aö fá sér þjóðbúning, en þess þarf
ekki nema einu sinni. Þó að konur
breytist í vextinum með árunum
er hægt að laga búninginn að
breyttum vexti og engin ástæða til
þess að fá sér nýjan."
Stoltió spilar inn í
„Ég finn fyrir því að margar kon
ur, sem sjálfar eiga þjóðbúning,
hafa áhuga á að dætur þeirra geti
einnig skartað einum slíkum. Það
er sömuleiðis mjög mikiö um ís-
lenskar konur erlendis sem vilja
eignast íslenskan þjóðbúning. Is-
lenskar konur erlendis eru stoltar
af uppruna sínum og þeim finnst
meiri nauðsyn að eiga búning en
okkur hér heima."
- Hafa ungur stúlkur einhvern
áhuga á þjóðbúningnum í dag?
„Já, að vísu hefur það einskorð-
ast að mestu við þjóðhátíðardag-
inn, Peysufatadaginn eða ýmsa
merka áfanga í lífi ungs fólks. En
flestar ungar konur sýna búningn-
um vaxandi áhuga eftir því sem
þær ferðast meira og mæður sem
eiga búning ýta undir metnað
dætra sinna og hjálpa þeim jafnvel
fjárhagslega til að koma sér af
stað.“
Peysufötin jafn vin-
sæl og upphluturinn
„Þær konur sem fara á námskeið
velja sér búning, flestar annað-
hvort upphlut eða peysuföt. í dag
þykir upphlutur finni og ef til vill
þægilegri þar sem hann er léttari.
Þegar kona hefur saumað sér upp
hlut, er mjög algengt að hún komi
til okkar aftur og saumi sér peysu-
fót.“
- Er ekki vandasamt verkefni að
kenna þjóðbúningasaum?
„í námskeiði eru 6 nemendur í

HtinMHUÍÁiii
Birna Kristjánsdóttir segir að á 50 ára afmælisári Íslenska lýðveldisins sé greinilega vart aukins áhuga á islenska þjóöbúningnum.
Vilborg G. Stephensen kjólameistari vinnur viö íslenskan upphlut.
DV-myndir ÞÖK
Increased Interest in the traditional
lcelandlc costume in the yearof the
50th anniversary of the formation of the
Republic of lceland.
Mothers want to sew
costumes for their
daughters
rr^l'cse are the headlines of the articie on his page.
I Birna Kristjánsdóttir, principal of thc Home
X Industry School, saíd that the phone calls are
coming in every day from people inquiring about the
costume sewing program, its cost and materia) costs,
Instead of thc usual 1 - 2 courses per year, the school
will most likely hold 4 courses this year to accommo-
date the increased intcrest.
BIRGIR
FfíOM TltCDMLr, TtMIKN, IANUAKY29/94
einum hóp. Þetta er mikil vinna,
sérstaklega fyrir þær sem ekki eru
vanar að sauma, en þær fá mjög
góða leiösögn. Til að kenna þjóð-
búningasaum þarf fyrst að fara í
gegnum þriggja ára nám í Iðnskó-
lanum og verða kjólameistari.
Það er mikilvægt að gera þetta
rétt og ef við leggjum ekki rækt við
þetta með þvi að vemda hefðina
og leiðbeina fólki gleymist þessi
siður.“
Sérhannaðar
geymsluöskjur
„Þjóðbúning kvenna er hægt að
eiga og nota í yfir hundrað ár ef
vel er farið með hann. Fyrir austan
fer nú fram mjög merkilegt fram-
tak. Þar er handverkshúsið Rand-
alín að framleiða öskjur til geymslu
fyrir þjóðbúninginn. Konur sem
eiga búninginn eru oft í vandræð-
um með að geyma hann svo vel
fari. Þarna er komin lausn á þessu
vandamáli," sagði Birna.
Það má því fastlega búast við því
að 17. júní í sumar veröi óvenju-
margar konur sem skarti hinum
skrautlega íslenska þjóðbúningi.
-is