Dagsbrún


Dagsbrún - 22.01.1916, Blaðsíða 4

Dagsbrún - 22.01.1916, Blaðsíða 4
10 D A G S B R Ú N enginn geta sagt fyrirfram, hve mörg kílógrömm góður mokari ætti að taka á rekuna í hvert sinn, til þess að afkasta sem mestu, hvort þau ættu að vera 5, 10, 15, 20 eða hvað. Sliku verður ekki svarað nema með til- raunum. Taylor hagaði þeim svo: Hann valdi eina tvo beztu mok- arana úr, og borgaði þeim há laun til að leggja sig vel fram víð tilraunirnar. Voru þeir nú látnir moka, þunganum á rek- unni smámsaman breytt, og allar aðstæður við starfið athugaðar nákvæmlega af vönum mönnum vikum saman. Varð sú reyndin á, að góður mokari afkastaði mestu dagsverki með því að hafa 9,5 kg. á rekunni. Voru því hafðar 10 tegundir af rekum til skifta, eftir því hvaða efni var mokað, svo að þunginn yrði æ hinn sami. Þá voru og gerðar tilraunir um það, hve lengi mok- arinn væri að fylla hverja rek- una, ef'tir því hvort hann stakk henni inn í haug eða mokaði af sléttu, eftir því hvernig undir henni var o. s. frv. Þá var at- hugað hve lengi væri verið að kasta af rekunni í tiltekna fjar- lægð og hæð. Þegar öllum þess- um rannsóknum var lokið og búið að ákveða hvíldina eftir vinnuþolinu, voru mokararnir látnir fylgja settum reglum, og niðurstaðan varð þessi eftir þrjú ár (við Betlehem stálverksmiðj- una, þar sem tilraunirnar voru gerðar): Það sem 500 menn að meðal- tali, mokuðu með gamla laginu mokuðu 140 með því nýja. Áður mokaði hver maður að meðal- tali 16 smálestir á dag, nú 59. Meðal-dagkaup manns var áður 1.15 doll., nú 1.88. Moksturs- kostnaður við hverja smálest var áður 0.072 doll., nú 0.033, og í þessum lága kostnaði við mokst- urinn á hverri smálest var þó falínn allur aukakostnaður við verkfæri, umsjón, tilraunir o. s. frv., sem þetta nýja fyrirkomu- lag hafði í för með sér. Og um leið blómgaðist hagur verka- mannanna í öllum efnum, langt fram yfír það sem áður var«. Himinn og jörð. Frjósamar ser. Mjög er algengt að ær séu tví- lembdar hér á landi, einkum við sjó, en sjaldan er það, að þær eiga fleiri lömb í einu en tvö. í Kína er sauðfjártegund sem nefnd er Ongti- sanðféð, og er þáð mjög frjósamt. Ongti-ærnar eiga lömb tvisvar á ári, og 3 til 5 i hvert skifti. Þorsknrinn fæst svo sem kunnugt er kring um alt ísland, en eigi hrygnir hann nema við suður og vestur landið, og altaf á minna en 70 faðma dýpi. Við Faxaflóa og við Vestmanneyjar hefst hrygningartími hans í miðjum Marz, og varir nálega tvo mánuði. Nyrst hrygnir þorskurinn hér við ísafjarðardjúp, en þar byrjar hrygn- ingartíminn ekki fyr en í miðjum Apríl. Porskurinn hrygnir i fyrsta sinn þegar hann er 4 til 5 ára gam- all, og urn það bil alin á lengd. IVýja tímaritiÖ Réttur fæst í Bókabúdinni Laugaveg 22. Til formajtns verkakvennafélagsins Framsókn. Við hefðjum allar höfuð vor, sem hæðst að marki settu og viljum feta farsæl spor með fótataki léttu. Og þú sem gengur undan oss með öra lund og djarfa við teljum þig í hópnum hnoss til heilla, liðs og þarfa. Þú veist að þörfin einmitt er vorn eigin hlut að rétta, já, hjartans mál er þetta þér og það er markið setta er konur loksins frelsið fá skal frelsi i öllum greinum með fullan rétt þeim ríkja hjá en reyrt ei böndum neinum. Og frægð er oss að íylgja þér nú fast við hlið, og standa við sérhvert verk sem arðsamt er oss unnið hér til handa. Við finnum að þú fullvel sér hvað færsælt reynast megí og sér það ljós sem byrtu ber af betri og fegri degi. Og heill sé þeim sem hafa dáð að hefja sigurmerki, og heill sé þeim sem hafa ráð og hyggni í orði og verki. Og heill sé þér sem hrós það átt og hiklaust fram vilt ganga, til vegs þig drottinn hefji hátt og heilla, æfi langa. Jóhanna Bjarnadóttir. Meðlimir í verkamannafélögum 1912. í Englandi 3,813,973 - Frakklandi 1,012,938 - Belgíu 231,805 - Danmörku 139,012 - Svíþjóð 121,866 - Noregi 60,975 - Finnlandi 23,839 - Þýzkalandi 3,317,271 - Austurriki 534,811 - Ungverjaland 111,966 - Serbíu 5,000 - Rúmeníu 9,708 - Sviss 86,313 - ítalíu 860,502 - Bandaríkjunum 2,496,000 Árið 1911 voru 8,337 i fé- lögunum í Serbíu, en árið eft- ir ekki nema 5 þús. Olli þvi Balkanstriðið. Gramlar og* nýjar sögn- óg* fræðibækur, innlendar og erlendar, fást með 100/o—75°/o afslætti í pkabúíinni á £augaveg 22. Þeir sem þurfa að spara vegna dýrtíðarinnar, græða á þvi að verzla við Bókabúðina. Steinolíaí Þeir sem í haust gátu ekki byrgt sig upp af steinolíu nema um stuttan tíma, geta nú nálægt miðjum Janúar fengið aftur hina ágætu amerísku ssteinolíu, sem verður seld mjög ódýrt i stærri stil bjá ]6h. 0gm. OíDssyni, liaugaveg 63. Fataefni, saiim og til fata hvergi ódýrara. Blá fataefni nýkomin. — 10—20. kr. sparn- aður á hverjum klæðnaði hjá Guðm. Sigurðssyni, Laugaveg 10. Bækur um jatnaðarstefnuna. Mjög tilfinnanlegt er hve bækur um jafnaðarstefnuna vanta hér á landi, eigi einung- is bækur á íslenzku, sem enn- þá vanta alveg, heldur einnig bækur á erlendum málum, sem bæði vanta á söfnin og í bókaverzlanirnar. Eftir beiðni jafnaðarmanna heíir nú ein bókaverzlun hér í bænum (Sigf, Eym.) pantað nokkrar bækur um jafnaðarst., og verða þær komnar til verzlunarinn- ar í byrjun næsta mánaðar. Bækurnar eru þessar: W. Sombart: Socialismen. H. G. Wells: Nye Verdener. A. Bebel: Kvinden og Social- ismen. J. London: Atgrundens Folk. Kveðjur. H. Erkes Köln. Ritstjórinn þakkar kveðjurnar og blööin. Þau tbl. sem yður vantar skulu verða send. Nokkrar uppfundingar. Kompásinn (Gioja) 1302 Prentlistin (Gutenberg) 1440 Vasaúrið (Hele) 1500 Kíkirinn (Galilei) 1609 Hitamælirinn (Drebbel) 1638 Loftvogin (Torticelli) 1643 Rafmagnsvélin (Guericke) 1650 Pianóið (Christofoli) 1711 Þrumuleiðarinn (Franklín) 1753 Gufuvélin (Watt) 1768 Spunavélín (Arkwright) 1769 Saumavélin (Howe og Hender- son) 1804 Gufuskipið (Fulton) 1807 Hrað-prentvéliu (König) 1810 Eimreiðin (Stephenson) 1812 Skrúfuskipið (Ressel) 1829 Eldspíturnar (Kammerer) 1833 Ritsiminn (Morse) 1837 Rafljós notuð á götum i París 1841 Rafgeimirinn (Armstrong) 1843 Talsiminn (Bell) 1860 Fónograflnn (Edison) 1883 Röntgentsgeisla (Röntgen) 1896 Þráðlaus firðritun (Marconi) 1897 Radínm (Curie og kona hans) 1898 Zeppelínloftfarið (Zeppelin) 1907 Flugvélin (Wright) 1907 Þetta og hitt. Lifundi myndir. Landbúnaðarráðaneytið í Banda- ríkjunum rekur verksmiðju sem húnar eru til í lifandi myndir. Eru" það alt myndir, sem eiga að kenna þeim, sem á horfa, rétta hirðingu á skepnum, nýjar og arðsamar ræktunaraðferðir, rétta meðhöndl- un á afurðunum o. s. frv. Þessar myndir hafa svo fyrirlesarar með sér á ferðalögum, sem stjórnin sendir þá á um þvert og endilangt landið, og þykir ágætur árangur af myndasýningum þessum. , IJriini, afar mikill, varð í Bergen 16. þ. m. Skaðinn er áætlaður 100 millj. kr., og þetta talinn mesti bruni er orðið hafi á Norðurlöndum. Hcrskyldn er nú búið að Iðgleiða á Bret- landi. Giftir mcnn eru þó eigi her- skyldir. í lausasólu í llvík er »Dagsbrún seld, á 5 og 3 aura, eftir því hvort bláðið er heilt eða hálft. Fyrir að selja 5 aura blöðin er borgaður 1*/» eyrir fyrir hvert blað, og 2 au. af hverju blaði fá þeir, sem selja 25 blöð. Fyrir 3ja aura blöðin er drengjum borgað 1 eyrir, en V/2 eyrir af hverju blaði, ef þeir selja 25 blöð. Blöðum sem ekki ganga út, má skila aftur. Þeir sem vilja selja blaðið komi í Bókabúð- ina á Laugaveg 22 eða á afgr. blaðsins í Gamla Bio. Prentsmiöjan Gutenberg.

x

Dagsbrún

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagsbrún
https://timarit.is/publication/173

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.