Dagsbrún


Dagsbrún - 12.02.1916, Blaðsíða 3

Dagsbrún - 12.02.1916, Blaðsíða 3
DAGSBRÚN 21 Skymií ekki að gú að hvorb þið eruð á alþmgiskjorskránum! Hvað gera menn erlendis? iii. í Ziirich í Svisslandi hetir nú um nokkur ár verið starfað mjög að þvi að byggja hús fyrir bæjarins fé, svo að bærinn á nú hér um bil einn fjórða hluta allra húsa i borginni, með tilheyrandi lóðum. Bærinn byrj- aði að byggja yfir sína eigin verkamenn, menn sem unnu við gas, vatnsleiðslu, og sam- göngufæri bæjarins. Áður en byrjað var að byggja var húsa- leigan stöðugt að hækka, og húsaskortur var mikill í borg- inni. Árið 1907 veitti bæjar- stjórnin, svo að segja einróma, 1,800,000 kr. til að byggja 225 hús. Málinu var skotið til borg- arbúa, og voru 18,000 atkvæði með, en 7,500 á móti. Hús bæjarins eru að ýmsu leyti betri en hús þau sem einstakir menn byggja og leigja, einkum af því að snyrtilegir garðar og leikvellir handa börnum fylgja þeim. Tölur þær sem hér fara á eftif sýna muninn á ársleigu fyrir íbúðir sem bærinn leigði, og ibúðir i einstakra manna eign: Bærinn. Einst.m. 2 herb. og eldhús 280 kr. 310 kr. 3 _ _ _ 360 — 430 — 4 _ _ _ 430 — 570 — Þá er ennfremur sá munur á, að þó* að jöfn sé herbergja- talan þá eru íbúðir bæjarins betur bygðar og rúmmeiri, heldur en í leiguhúsum einstakra manna. Milli 1902 og 1909 hefir húsaleiga í Zúrich hækkuð um 29"/o hjá einstökum mönnum, en síðan bærinn fór að eiga hús hefir hann ekki hækkað leiguna, enda miðað hana upp- runalega við sannvirði bygging- anna og sæmilegt gjald fyrir fyrningu. Fróði. ju bæjarfulltrúarnir svívirtir. Á öðrura stað hér i blaðinu eru hinar mörgu firrur hr. G. Sv. i 9. tbl. »lsafoldar« hver af annari brotnar á bak aftur. I sömu grein er klausa sú er hér fer á eftir: »Af þessu er það nú ljóst, að það er hin mesta fávizka, ef nokkrir menn hér ætla að gera tilraun til þess að »slá sér upp« hja almúganum — verkalýðn- um — á því að gaspra um »jafnaðarstefnu«, er nauðsyn- leg sé hér til þess að reisa *"önd við kúgun vhöfðingjanna og stóreignamannannan(l) — en svo eru allir aðrir titlaðir en verkalýðurinn og í munni »foringjanna« á það að þýða sama sem hinir örgustu þrjót- ar og bófar! Telja þeir fólk- inu trú um, að alt ilt stafi frá þessum mönnum, þeir séu böðl- ar og blóðsugur, sem lifi á al- menningnum, er þeir hneppi í eymd og volæði og þar ætli þeir sér að halda honum. Þess vegna sé nú áriðandi að rísa upp og — kjósa þá, »foringj- ana«, i stöður þjóðfélagsins. Þá geri þeir landið að ódáins- akri og útrými öllum »höfð- ingjum og stóreignamönnum«!!« Það er með öllu óskiljanlegt hvers vegna hr. G. Sv. með þessu reynir að svívirða þá Jörund, Ágúst og Kristján. Með- limir verklýðsfélaganna vita allir, að enginn þessara manna sóttist eftir því, að vera settur á lista, heldur þvert á móti færðust undan því, enda átti enginn þeirra sæti í Verklýðs- sambandsnefndinni, er réði list- anum. En spurningin er: Hvers vegna eru þessir menn svívirt- ir fyrir þá sök eina, að almenn- ingur sýnir þeim traust? Avarp til verkakvennafél. »Fram8ókn« i Rvik. Kveðið 30. Jan. 1916. Hlustiö nú á, fögur fljóö! Freyjusöngva kæra. Ástavorsins vögguJjóð vil eg ykkur færa. Heillagyðjur móðurmálsj minninganna blómi! Sálargöfug fljóöin frjáls, Fósturjarðar sómi! Dýpsta alheims auðnulind ykkar dygðin merka! Ódauðleikans mótuð mynd móðurástin sterka! Eigið pið í ykkar sjóð öflug böndin trygða, móðurástar glæsta glóð, gulliö allra dygða. Og á Ieiðum lífstíðar lærdóm fagran kennið; móður ást og ætljarðar ef pið saman brennið. Framsókn ykkar efli ráö undir kærleiksmerki! Sýnt pið hafið hyggni, dáð, hug og dug í verki. Styrkir viljans viðnám bezt viðsýnið frá tindum. Ykkar frjálsa fylking berst fyrir mannréttindum. Kosninga við flokkaflug frelsi ykkar metið! Sýnið fylgi, sýnid dug, sýnið hvað pið getið. Pað mun reynast rökföst trú, — rétt á skilning haldið —: Yflrvöldin eru hjú; alpýðan er valdið. Lyftum engum andans dverg upp til valda-deilda! Standi traust sem stuðlaberg slofnar verklýðs-heilda! Sælt er stríð, nær sigrast praut; svo er von á friði. Fegrist ykkar frelsisbraut > framtíðar á sviöi! Saman tengjum fagurt flest! Framsókn má ei dylja. Treystum félags-böndin bezt bræðra' og systra vilja. Reynum öll um fold og fjörð fagrar dygðir styðja. Elskum forna fósturjörð, frjálsa' og hrausta niðja! Olán hendir hikandi heims i véum flóknum. Vopnum björtum, blikandi beitum djarft í sóknum. Yfirvegum vel i ró vandamálin granna! — Sýnum enga árás pó æðri stéttum manna! Rofni vonsku vélatjald! veitist óskin pessi. Heilladis og heilagt vald hugtök ykkar blessi! Alpýðan með einum róm ykkur syngi prísinn! Færi ykkur broshýr blóm blessuð gæfudísin! Jósep S. Húnfjörð. Styrknum til skálda og listamanna fyrir árið 1916, hefir verið skift pannig: Ásgrimur Jónsson málari 500 kr. Brynjólfur Þórðarson mólari 400 — Einar Hjörleifsson skáld 1200 — Einar Jónsson myndhöggv. 1500 — Guðm. Friðjónsson skáld 600 — Guðm. Guðmundsson skáid J000 — Guðm. Magnússon skáld 1200 — Hannes S. Blöndal skáld 400 — Jóhannes Kjarval málari 500 — Jóhann Sigurjónsson skáld 600 — Kristín Jónsdóttir málari 500 — Ríkarður Jónsson skáld 1500 — (1000 til Rómferðar). Torfhildur Hólm skáldkona 300 — Valdimar Briem 800 — Svíðingar. Þeír nægtir eiga gulls i gjöld; grafir til handa lýðnum búa, hylma pær yflr, blómum brúa, fela par undir voöans völd; kveljandí' um tima' og æfi alla aumingja', er tældír í pær falla. Kveikt sé eg Mammon mikið bál mannfórnun að hvar ríkir vinna, heyrandi kvein — er særa sál — systranna pindu og bræðra minna. M. G. Spurning. Hr. ritstjóri Dagsbrunar viljið þér skýra fyrir mér eftirfarandi linur. Af hverju segja ýmsir »heldri menn« nú, að alþýðan sé vit- laus, en meðan hún hnýtti sér aftan í þá, að hún væri skyn- söm? Verkamaðar. Ritstjórinn hyggur að þeir muni segja innbyrðis nú, að alþýðan sé skynsöm, þó þeir segi upphátt að hún sé vitlaus, en að þeir hafi áður sagt sín á milli að hún væri heimsk, þegar þeir sogðu upphátt við »heiðr- aða kjósendur« að alþýðan væri skynsöm. „Aftur-höfðingjar. Leikrit eftir Jón Söng. Gerist i Thors-havn i Febr. 1916. Persónur: Kláus riki, lögmaður. Konráð ráðagóði, bæjarstjórnarkosn- ingarfulltrúalistaframboðsmeð- mælandi og undirforingi i »fram- fara«-flokknum »Aftur«. Konráð: Eg skal gefa gott ráð — Kláus (sem er að skrifa skjal): Komdu með það! Konráð: Pað er að við hættum við að taka Svein- björnsson að okkur, en höfum nafnana í boði, og svo vil eg ráða til — — Kláus: Nei tak — eg kæri mig ekki um fleiri ráð, og eg vil ráða þér til að viðhafa ekki svona orð aftur, svo neinn »Aftur«-maður heyri, því það segi eg þér, að eg og allir mín- ir skildingar skulu styðja Svein- björnsson! Og fyrir mér má Þorlákur helgi gera hvað hann vill í sínu háa húsi — sínum háa himni á eg við. (Skrifar nafn sitt undír skjalið). Konráð: Hitt ráðið er, að þið birtið ekki þessa yfirlýs- ingu, því hann skopast bara að henní, enda sér hver mað- ur með viti, að hún sannar ekkert. Kláus: Ha! ha! ha! Nei, veistu nú hvað, minn ráða- góði Konráð, nú fer eg að halda, að þú hafir ekki mikið vit á pólitík. Skilurðu ekki, að yfirlýsingin er eingöngu gerð fyrir okkar menn mcðal almennings, þ. e. fyrir þá heimsku og fáfróðu, sem trúa á okkur, heldri mennina, því þeir skynsömu og upplýstu verkamenn kjósa eingöngu með sinum flokk. En sem betur fer, eigum við okkur öflugt vígi í fáfræði almenn- ings! (tekur skjalið og fær Kon- ráði það). Sjáðu nú um, að hin 4 skrifi undir, en mitt nafn má hvorki vera efst, né neðst, né i miðið, þvi eg vil ekki að hann viti, að það er eg, sem hef búið út yfirlýs- inguna. Konráð (tekur við skjalinu): »Eg skil, þig langar ekki til þess að verða skotspónn fyrir háð hans og glens, þú ert með öðrum orðum hræddur við hann. En hér sé eg nú orð, sem hann strax sér á, að þú hefur skrifað skjalið. — Hér stendur »nefnds«, slik orð við- hafa ekki nema málafærslu- menn. Á eg að skrifa undir lika? Kláus: Nei, blessaður! Konráð: Því ekki? Eg sé nú ekki, að Pétur sé svo mik- ið meiri maður en eg! Kláus: Ekki það? En það

x

Dagsbrún

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagsbrún
https://timarit.is/publication/173

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.