Dagsbrún


Dagsbrún - 04.11.1916, Blaðsíða 1

Dagsbrún - 04.11.1916, Blaðsíða 1
FRBMJIÐ BKKI RANOINDI ]DAGSBRÚN BLAÐ JAFNAÐARMANNA GEFIN DT MEÐ STYRK NOKKURRA IÐNAÐAR- OG VERKMANNAFÉLAGA RITSTJÓRI QG ÁBYRGÐARMAÐUR: ÓLAFUR FRIÐRIKSSON 40. tbi. Reykjavik, laugardaginn 4. nóvember. 1916. Alþingiskosningarnar hér i Reykjavik fóru þannig, að Jörundur Brynjólfsson varð 1. þingmaður en Jón Magnús- son 2. þm. Vantaði Þorvarð 25 atkvæði til þess að komast að, og er enginn vafi á að hann hefði verið kosinn hefðu ekki margir kjósendur orðið margsinnis frá að hverfa vegna þrengsla. Varð það þá til þess að ýmsir sem nauman höfðu tíma greiddu ekki atkvæði, er þeir arangurslaust höfðu gert 3—4 atrennur. Kosningin var ekki um garð gengin fyr en kl. 12 um nótt- ina og höfðu þó ekki neitt at- kvæðisins nema um 2000 af hátt á 5. þús. kjósendum. Kosningin hefði staðið lram á miðjan næsta dag hefðu allir kjósendur notað atkvæðisrétt sinn, og er það ófyrirgefanleg- ur slóðaskapur af hendi kjör- stjórnar að sjá ekki um betri útbúnað. JEÍÆÍIl*6. 59 Togarinn »Rán« héðan úr Rvík (aðallega eign hr. M. Blöndahl og Sveins Björns- sonar lögm.) var 29. f. m. á leiðinni til Englands með ís- fisk, og atti eftir um 70 mílur til Skotlands. Sáu skipverjar þá alt í einu kaíbát koma upp úr sjónum nokkur hundruð faðma fyrir aftah þá. Hóf hann þegar skothríð á »Rán« og sprungu sumar kúlurnar svo nærri skipinu að þær gusuðu á það vatni, enda fundust seinna sprengikúlnabrot á þilfarinu. Skipverjar héldu þegar í bát- ana og réru í áttina til kaf- bátsins og bjuggust ekki við að þeir ættu eftir oftar að ganga á þilfari »Ránar«, sem þeir héldu að ,yrði sökt þegar í stað, þar eð kafbáturinn lét svo ófriðlega. Það varð þó ekki, þvi þegarskipstj.á »Rán«, Finn- bogi Finnbogason, hafði talað við yfirmann kafbátsins, fékk hann leyfi til þess að snúa heim til íslands aftur, með því skilyrði, að »Rán« flytti banda- mönnuni engar afurðir meðan á ófriðnum stæði. Nokkrir af islenzku togurunum eru á leið til Englands með fisk, og er beðið með óþreyjn eftir frétt- um af þeim. „Rúnir" heitir kvæðabók eftir Magnús Gísla- son, sem er nýútkomin. Verð i kr. Verður hennar nánar minst slðar. Togarinn „Marz" strandaði um daginn við Gerð- ishólmann við Garðskaga, og er nú svo brotinn, að honum verður ekki náð út aftur. »Marz« mun hafa verið að toga í landhelgi þegar slysið varð. Kosningaréttur lítilsvirtur. ... Það þykir lítilla frásagna vert, þótt kosin sé hreppsnefnd á einhverjum útkjálka lands- ins. En með því að hrepps- nefndarkosning sú, sem fór fram hér í Sfykkishólmi í sum- ar á sér dálítinn sögulegan að- draganda, og sýnir svo vel þjóðræðið í höfuðstað »Lilta- Ríisslands«, þá viljum vér biðja »Dagsbrún« fyrir nokkur orð um þetta efni. Oss sjómönnum og verka- mönnum hér hefir lengi verið áhugamál að koma að manni úr vörum flokki i hreppsnefnd- ina, en þar er sá hængur á, að kosning fer vanalega fram á þeim tíma, sem vér sjómenn erum ekki heima og oss þa'r með varnað að geta notið kosn- ingarréttar vors. Nú í vetur sem leið, gengumst vér sjó- menn fyrir því, að hrepps- nefndinni var send áskorun frá mörgum kjósendum um að láta kosning fara fram laugar- daginn þann 10. júnímán., því þá erum vér sjómenn flestir hér inni — og svo var i þetta skifti, og jafnyel komum vér sumir inn fyrir. þennan dag einungis til þess að nota kosn- ingarréttinn, þar sem vér höfð- um ummæli nokkurra hrepps- nefndarmanna um, að áskorun vor yrði tekin til greina sam- kvæmt ósk vorri. En þegar vér komum inn, var hrepps- nefndin búin að auglýsa kosn- ingadaginn viku seinna, eða þann 17. júní. Þegar vér sáum þetta, var farið til hreppsnefnd- arinnar og þess krafist, að hún gerði grein fyrir því, að þessi dagur væri valinn til kosninga — en þar fyrirfanst ekkert svarl Þó varð það úr, í samráði við nefndina, að við sjómenn kæm- um á fundi meðal vor annan hvílasunnudag, og samþyktum þar á ný áskorun til nefndar- innar um að fresta kosningu til hausts, og var sú áskorun send hrcppsnefndinni daginn eftir. Nú fóru blessaðir kaupmenn- irnir að færast í aukana; þeir sömdu heljarmikið skjal, prýtt með undirskrift sinni og sinna þjona, og kröfðust þess, að nefndin léli kosningu fara fram þann áður auglysta fundardag. Nú var úr vöndu að ráða fyrir nefndina, en eftir langa og rækilega íhugun komst nefndin að þeirri niðurstöðu, að það væri sín heilög skylda, til að forða hreppnum og sjálfri sér frá reiði guðanna, að láta að óskum þeirra — sem góð og hlyðin börn! Svo rann upp sá mikli dag- ur, 17. júní; þá höfðu prúð- búnir verzlunarþjonar og borðalagðir embættismenn þeyzt um bæinn, þvert og endilangt, til að tala um fyrir lýðnum og undirbúa hann undir þá miklu' og hátíðlegu athöfn. Svo kom þessi langþráða slund. Þá hafði gefið að líta fylkingu mikla og friða, þar höfðu verið spikfeitir verzlun- arstjórar og kaupsýslumenn með frúr, gljáfægðar fiskkerl- ingar og fagurbúnar vinnukon- ur sér við hlið, en borðalagðir embæltismenn stóðu framarla i f^'lkingu, eins og þeim sómdi bezt; og á meðan alt þetta fór fram, höfðu verkamenn streyzt við vinnu sína og horft á alla þessa dýrð með undrun og að- dáun-; en þeir kjósendur, sem lengra átlu að, sátu heima fá- vísir, og treystu þvi, að hver heiðvirð hreppsnefnd myndi velja þann dag til kosninga, sem flestir ættu kost á að vera við og njóta kosningarréttar síns. Úrslit þessarar kosningar Orðu þau, að gamla nefndin sat kyr, og má vænta þess að hún viti, og sýni í verki, hverj- um hún á tilveru sína að þakka, því allir eiga skilið laun fyrir verk sín. En geta skulum við þess, að einn nefndar- manna (Oscar- Clausen) var fjarveraudi, og á, oss vitandi, engan þátt í þessu. Vér sjómenn og verkamenn erum vanir sinu af hvoru frá þeim sem völdin hafa og pen- ingana. En þegar á að varna þess, að vér getum neytt þess réttar, sem löggjafarnir hafa látið oss í té, þá finnum vér oss knúða til samheldni gagn- vart þeim, er beita oss slíkum órétli. ¦>> Stykkishólnii 12. sept. 1916. Nokkrir sjómenn. Loftskeytnstöð hefir landsstjóinin kcypt af Mar- coni-félaginu, og verður hún reist á Melunum. 1. Sambanðsþing Alþýöusambanös Islands verður selt í Bárubúö (uppi) Sunnudaginn 19. nóvbr. 1910 kl. 2 síðdegis. Kosnir fulltrúar fclaganna (eða varamenn, ef aðal-fulltrúar geta ekki komið) eru beðnir að hafa meðferðis kjörbréf frá fclögum sínum. Reykjavík 3. nóvbr. 1916. Stjórn Alþýðusambands (slands. Hásetaíélagið heldur aöalfund sinn í Rárunni á morgun, sunnudag 5. nóv., kl. 6 síðd. Kosin stjórn o. il. Áríðandi að fclagsmenn komi á fundinn. NB. Menn sýni skírteini sín við innganginn. ReykjaYikur-pistíll. Frænka mín hcr úr Reykja- vík, kom með fult fangið af bókum, og skelti sér niður á stól við næsta borð við okkur frænda minn úr sveitinni; við sátum og drukkum sætt kaffi og brauð með. »Varstu að verzla við Guð- mund?« segi eg. »Já, eg, kem beint úr »Bóka- búðinni« með þetta. Það er »Eagasafnið« og »Alt vill lagið hafa« eða »Lög þau er nú gilda«, eftir Einar Arnórsson ráðherra og »Lögbirtingablaðið«. »Ætl- arðu að fara að lesa um hjóna- löggjöfina?« spyr eg. »Nei, biddu'fyrir þér«, svaraði frænka mín og var mikið niðri fyrir, mér er eitthvað annað i hug, en gijting. Eg skal segja þér, við höfum einsett okkur, ungu stúlkurnar, að láta yfirvöldin ekkí snúa á kvenþjóðina, þó Bríet sé ekki heima, en útlitið er ekki sem bezt. Hvað segirðu annars um þvílíkt og að fara nú að kveykja á luktunum í mjðbænum? Er ekki auðséð, að það er gert beinlínis til þess að »sjenera« okkur ungu stúlk- urnar, sem nú neyðumst til þess, að hætta alveg að ganga á kvöldin i Vonarstræli, og verðum að fara að »spásjera« i útjöðrum borgarinnar, þar sem viðbúið er að einhver ístöðu- lítil sál lendi á Vítastíg. En enn verra eru þó þessi bráða- birgðalög, sem ráðherrann kvað hafa gefið út. Það má sannar-

x

Dagsbrún

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagsbrún
https://timarit.is/publication/173

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.