Gjallarhorn


Gjallarhorn - 02.03.1911, Blaðsíða 1

Gjallarhorn - 02.03.1911, Blaðsíða 1
GJALLARHORN. Ritstjóri: Jón Stefánsson. V, 9. : -•-•-•- Akureyri 2. marz. 1911. • •?????•••••??•••••?•»- ••???>•? Stjórnmálaspillingin. í ræðu þeirri, hinni snjöllu og rök- studdu, er Jón { Múla alþingismaður hélt í neðri deild á föstudaginn var, þegar umræðurnar voru um vantraust það er þjóðin hlyti nú að hafa á Birni Jónssyni, drap hann á stjórnmálaspill- ingu þá er nú væri orðin með þjóð- inni og nefndi sem dæmi að »póli- tískum labbakútum væri nú fyrirhug- uð ráðherrastaðan*. Þegar Jón talaði þessi orð hefir hann sennilega haft í huga einhver af nöfn- um þeim — eitt eða fleiri, sem sög- urnar segja að ýmsir menn í Sjálf- stæðisflokknum hafi látið sér koma til hugar í sambandi við það er farið yrði að velja ráðherraefni flokksins. Og það væri heldur ekki undar- legt. Að vísu má ganga að því vísu að talsvert sé ýkt til muna af sögunum um það hver ráðherraefni hafi verið nefnd til. Nokkrum þeirra hefir senni- legast verið logið upp af einhverjum meinfyndnum háðfuglum til þess að draga dár að þeim manngreyum er þeir hafa gert að ráðherraefnum. Hvað finst mönnum um síðustu sög- una, þá að Björn Jórsson vilji óvægur gera Sigurð Hjörleifsson að ráðherraf Björn hefir auðvitað látið sér koma ýmislegt til hugar, sem mörgum öðr- um hefir þótt óhugsandi. En þetta..... Orð Jóns í Múla eru í tíma töluð. Hér er um alvöruþrungið mál að ræða. Ráðherraembættið er veglegasta og jafnframt ábyrgðarríkasta embætti ís- lands. Þjóðin er í hræðilegum vanda stödd ef illa tekst valið á þeim er það skal skipa. Dæmið er de'ginum ljósara! Virðing þjóðarinnar er í veði sé það embætti lítilsvirt. Og hætta Ieik- ur á að það geti orðið lítilsvirt ef maðurinn sem í því situr er ekki mik- ilhæfur á marga vegu. Þar er þörf margra góðra hæfileika. Þess vegna verður hver flokkur, er velja skal mann í það sæti, að skipa það sínum bezta manni. Manni er fyrst og fremst getur skipað það með full- um skörungsskap út á við, kann að hegða sér og koma fram í viðmóti svo sem embættinu sómir og á- þann hátt, að hann geti haldið virðingu manna og unnið sér hana. Að auki þarf hann að eiga stjórnarahæfileika, réttsýni, óhlutdrægni o. s. frv. í sem n'kustum mæli, í vitum sínum. Og þess vegna ennfremur, má ekki nefna sem ráðherraefni aðra en mik- ilhæfustu menn hvers flokks. Virðingu embættisins er háskaleg hætta búin sé »labbakútunum« nokkuð við það dreyft. Nöfn þeirra mega ekki koma nærri því. Það hefði sömu áhrif og þegar ösku er kastað á nýfallna mjöll. Labbakútana, sem engu ráða, ekki einusinni i stjórnmálaflokkunum, sem ekkert gera þar annað en elta odd- vita flokkanna, sem kaghýða sannfær- ing sfna hvenær sem vera skal, eða sem enga sannfæring hafa í öðru en brauðbitapólitík — þá má ekki nefna í sambandi við ráðherraembætti ís- lands hvað sem liggur við, hvorki í háði né alvöru (þvi síður). Hvernig ættu slíkir menn að geta stjórnað heilli þjóð, þó smávaxin sé ? Hvernig ættu þeir að geta felt sjálf- stæða rökrétta úrskurði, sem aldrei geta áttað sig á hverju þeir skuli fylgja, öðruvísi en í sífeldri mótsögn við sjálfa sig og hvíldarlausum hringl- anda ? Eða þeir sem hafa ekki þrek til að halda fram hugsun sinni óbrjálaðri, þó þeir kunni að látast hafa hana ein- hvérja — mundi ekki alt snúast öf- ugt í höndum þeirra fyrir áblástri gráðugra flokksmanna þeirra? — Það er sagt, að hver einstakl- ingur sé á fallandi fæti manngildis og dáða, ef svo illa er komið fyrir hon- um, að hann hefir glatað virðingunni fyrir sjálfum sér. Hið sama gildir um þjóðir í heild sinni — safn einstaklinganna. Með því að sýna ráðherraembætti íslands virðingu, sýnir íslenzka þjóðin sjálfri sér virðingu. Hún verður því sjálfs sín vegna að halda því f sem mestum heiðri og reyna af alefli að bægja frá því öllu, er kastað getur skugga á það. Og um fram alt að velja sem vand- legast manninn, sem í þvf skal sitja. Um stjórnmálaspillinguna yfirleitt, sem nú geysar yfir landið, þyrfti að rita rækilega hið allra fyrsta. En hér er ekki tækifæri til þess í þetta sinn. Landsdómurinr). Samkvæmt lögunum um skipun lands- dóms frá 1905 lóru fram kosningar í hann um vorið 1906. Á alþingi 1907 var svo »rutt ur dóminum<. Ruddu Heimastjórnarmenn 14 og Þjóðræðis- menn 10 dómendum. — í sameinuðu þingi 10. júlí voru svo dregnir út með hlutkesti 24 menn er skipa skulu landsdóminn og urðu það þessir: Árni Kristjánsson bóndi í Lóni. Gísli ísleifsson sýslum. Blönduós. Bjarni Bjarnason bóndi á Qeitabergi. Tómas Sigurðsson hreppst. á Barkarst. Hjörtur Snorrason skólast. Hvanneyri. Eyjólfur Ouðmundsson sýslttn.m. Hvammi á Landi. Halldór Jónsson verksm.eig. Álafossi Kristján Jörundsson hreppstj. á Pverá. Ólafur Magnússon pr. Arnarbæli Ólafur Ólafsson próf. Hjarðarholti. Benóní Jónasson hreppsn.oddv. Laxárdal. Jón Bergsson bóndi á Egilsstöðum. Jón Sveinbjarnarson hreppst. BíldsfeSli. Sigfús Halldórsson hr. n.o Sandbrekku. Ágúst Helgason bóndi í Birtingaholti. Magnús Jónsson sýslum. Vestmannaeyjum. Ouðm. Hannesson héraðslæknir Rvík. Janus Jónsson próf. Holti. Ólafur Erlendsson hr. n. ov. Jaðri. Kristinn Ouðlaugsson bóndi á Núpi. Hallgr. Hallgrímsson hr.st. Rifkelsstöðum. Magnús Helgason kennari í Hafnarfirði. Pétur Pétursson sýslun.m. Qunnsteinsst. Páll Bergsson kaupm. Ólafsfirði. Þá eru aðrir 24 vara-dómendur. Ekki er »Gjh.« kunnugt um að dánir séu af aðaldómendunum aðrir en Sig- fús Halldórsson sýslunefndarmaður ,3 Sandbrekku og kemur í hans stað Guðmundur Davíðsson bóndi á Hraun- um. Þessir eru varadómendur: Gunnar Ólafsson verzlunarstj. Vík Grímur Thorarensen bóndi í Kirkjubæ. Eggert Benediktss. bóndi í Laugardælum. Gunnl. Þorsteinsson bóndi á Kiðabergi. Vigfús Guðmundsson bóndi í Haga. Ásgeir Bjarnason bóndi á Knararnesi. Guðmundur Ólafsson bóndi á Lundum. Snæbjörn Kristjánsson bóndi í Hergilsey. Þorvaldur Jakobsson pr. í Sauðlauksdal. Bjarni Símonarson próf. Brjánslæk. Kristján Gíslason bóndi á Prestbakka. Hálfdan Guðjónsson prestur á Breiðabólst. Rögnv. Björnsson bóndi í Réttarholti. Guðm. Davíðsson bóndi á Hraunum. Björn Jónsson pr. Miklabæ. Sigurður Jónsson bóndi í Yztafelli. Jónas Sigurðsson sýslun.m. Húsavík. Sölvi Vigfússon bóndi á Arnheiðarstöðum. Axel V. Tulinius sýslum. Eskifirði. Sighvatur Bjarnason bankast. Reykjavík. Ásgeir Sigurðsson kaupm, Reykjavík. Þorleifur Jónsson póstafgreiðslum- Rvík. D. Sch. Torsteinsson héraðsl. ísafirði. Jón Norðmann kaupm. Akureyri. Varadómendur munu allir vera lifandi nema Jón Norðmann er andaðist 1. júní 1908. Nú er svo langt liðið að margir hafa gleymt hverjir skipa landsdóminn °S hyggur því »Gjh.« að lesendur sínir hafi gaman af að sjá það hér. Hvenær inunu nú dómarar þessir fá færi á að setjast á rökstóla og sýna þar skarpleik sinn og lagavit? Jóhann Sigurjónsson skáld er afkastamikill við skáldskap í bundnu máli um þessar mundir og flytja nú tímaritin eftir hann hvert kvæðið á fætur öðru. Nú hefir hann einnig lokið við leikrit sitt »Fjalla-Eyvindur« og verður gaman að sjá hvað dönsk blöð og listdómendur segja um það, þegar það verður sýnt í Þjóðleikhúsinu í Höfn, en vfst er um það, að miklar vonir gera menn sér um það. Alþingi ætti nú að veita Jóhanni styrk, fyrst um sinn, meðan hann er að koma fyrir sig fótum í heimi skáldskapar og bókmenta. Hér flytur »Gjh.« tvö smákvæði eftir Jóhann og eru þau prentuð í síðasta hefti »Eimreiðarinnar«. Haustvísur. Hvísíar mér hlynur hár í skogi sögu sviplegri: Óx mér við hliö ei fyrir löngu þurkm' blaðmjúktif. Drakk hann að morgni munngát nœtur geisla um hádag heiðan, hugði hann sól og sumarástir vara æfi alla. Kom hin haustkalda hélugríma, skalf þá veikstilka vinur: „Svikið hefir mig Sól i trygðum, nú mun eg bana bíða." Brosti eg að hans barnslyndi, mundi' eg eigin œsku; falla munu blöð þin bleik til jarðar, en vist mun stofn þinn standa. Leið nótt lýsti nýr dagur, huldi héla rjóður; en vininn minn veikstilka sá eg aldrei aftur. Drúpir dimmviður dökku höfði, dagur er dauða nær; hrynja laufatár litarvana, köldum af kvistsaugum. Sonnetta. Vorið er liðið, ilmur ungra daga orðinn að þungum, sterkum sumarhita, œskan er horfin, engir draumar lita ókomna tímans gráa sinuhaga. Við erum fæddir úti á eyðiskaga, eilífðarsjórinn hefir dimma vita, fánytar skeljar fyrir blóð og svita fengum við keyptar, það er mannsins saga. Pó hefi eg aldrei elskað daginn heitar, —eilifðarnafnið stafarbarnsins tunga— fátæka lifí að þinum knjám eg krýp, áþekkur skuggablómi, er Ijóssins leitar — leggurinn veldur naumast eigin þunga — fórnandi höndum þlna geisla eg gríp. „Súlan" fekk fljóta og góða ferð til Reykjavíkur og er lögð þaðan út aftur á þorskveiðar. Síldarafli hefir verið dágóður hér á Pollinum und- anfarna daga. Stafrofskver séra Jónasar (með 50 myndum), er bezt allra stafrofskvera. Fæst hjá öllum bóksölum. Verð f bandi 50 aurar.

x

Gjallarhorn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Gjallarhorn
https://timarit.is/publication/186

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.