Ingólfur

Tölublað

Ingólfur - 14.02.1904, Blaðsíða 1

Ingólfur - 14.02.1904, Blaðsíða 1
INGÓLFUR II. AR. Reikjavík, suiiimdagiiiu 14. febrúar 1904. 6 blað. 3WWWWW INGOLFUR. kemur út einu sinni í viku eftirleiðis; aukablöð við og við; ræðir landsmál öll og stórmál höfuðstaðarins; flitur fréttir innlendar og útlendar; er besta auglísingablað. Kost- ar 2 kr. og 60 a, eriendis 3 kr., útsölumenn fá 20% og 1. árg. blaðsins meðan til vinst ef þeir hafa 10 kaupendur. Til Ghiðmundar Björnssonar læknis. Prá mildu móðurauga hve móðurástin skein svo hjartanleg á hljóðan og híran vöggusvein: og faðir einnig unni þeim ingsta dreng sem víf, og hópur bernsku blómstra var beggja indi og lií'. Að heiman bjó sig halur því hinsta sinn að gröf, hann vildi filgja vini. Hvað var, sem olli töf? Var einhver huldu ómur frá örlaganna dís, sem sagði: „Dvel, því döpur þér dauðafregn er vís?" I hvílu horfði svanni á hópinn barna sinn, á brjóstmilking i blundi með barnsins værð á kinn; í móðurbrjóstið blíða þá beindi dauðinn ör svo dagur hvarf í draumi og dró úr æðum fjör. Og hann, sem henni unni við hvilubeðinn stóð og hann veit best um harmino — það herma engin ljóð. — Sú dauða undin æða hans ástar snerti bönd; nú gat ei reint að græða hin góða læknis hönd. Hve svipult hvarf þjer svanni. Hvi sviftur varstu il af hádagssól í heiði? Hví hneig hún ægis til? Og víst er von þú sirgir þitt vífið banasært; nú munaðarlausir misstu sitt móðurhjarta kært. L ». Langfrjálslindasta lífsábirgðarfélagið á Islandi er w Umboðsmaðnr: Jens B. Waage. Gaddavírslögin. —:o:— Menn urðu ekki lítið hissa í sumar, þegar þeir fréttu, að þingið væri að kaupa gadda- vír firir hálfa milljón króna. Menn trúðu því ekki. Héidu blátt áfram, að nú væri verið að skrökva upp a þingið. í?ó að þingið væri eiðslusamt og ófullkomið í mörgu, þá gátu menn ekki búist við þessu af því. Og það var ekki aðeins utanþingsmenn, sem áttu bágt með að átta sig á málinu eða finna púðrið í þvi. Þrátt firir margþvældar umræður á þinginu sjálfu og ákafan undir- róður þar, þá tókst þó ekki að troða þessari „stóru hugsun", að ætla sér að girða öll tún á landinu „eftir vissum reglum", inn í nieir enn helming þingmanna og frumvarpið marð- ist gegnum þingið með 1 atkvæðis mun í neðri deild. Og það stóð ekki á staðfestingunni. Al- berti sá ekkert i frumvarpinu, sem gæti verið hættulegt firir „ríkiseininguna", og hann flitti sér að sína frjálslindi sitt með því að fá staðfestingu konungs á frumvarpinu, og það varð að lögum 19. desbr. f. á. Tilgangurinn með lögunum, „stóra hugsun- in" sem er aðalinntak þeirra, eins og einn af höfuðpaurum þingsins komst að orði, er sú, að koma á fáum árum girðingu um hvern ræktaðan blett á landinu. Og þessi hugsun á að framkvæmast með því að stjórnin á að kaupa gaddavír firir hálfa milljón og lána þeim sem þess óska. JPað firsta sem maður rekur augun í er það, að það er þó í rauninni ekki aðalatriðið í lögunum að hjálpa mönnum til að girða tún sín. Firirsögn laganna, lög um túngirð- ingar, er ekki réttnefni. Lögin eiga ekki við aðrar túngirðingar eu gaddavírsgirðingar. £>au vilja ekki stirkja menn til að koma upp girðingum um tún sín, ef úr öðru efhi eru. Og þó játar annar aðalfiitiandi málsins að grjótgirðingar séu einhverjar þær bestu og varanlegustu girðingar, sem hægt sé að fá. Og sami maður kannast við, hve gadda- virsgirðingarnar hafi reinst stopular og end- ingarillar. Ef flutningsmennirnir hefðu verið „agentar" firir eitthvern gaddavírskaupmann eða einhverja gaddavírsverksmiðju, þá hefði þessi sérstaka gaddavírs-velvild verið skiljan- leg, og það er vel trúlegt, að þeir hefðu þa, eins og einn þeirra bauðst til, getað tekið að sér firir lOOkróna ómaksiaun aðeins að koma hálfu milljóninni í gaddavír. En þegar því nú ekki er að heilsa að þeir séu það, þá er það óskiljanleg rangsleitni við þá menn, sem ekki haí'a trú á gaddavírsgirðingum, eu vilja koma upp góðum girðingum um sin tún, úr grjóti t. d., að þeir skuli ekki getaátt kost á sama láni úr landssjóði og hinir, sem gadda- vírinn nota. Lánsupphæðina mátti þó auð- vitað miða við það sem gaddavírsgirðing með sömu lengd kostaði, ef hitt þótti of mikið lan sem girðing úr öðru efni kostaði. Nei, þing- ið vildi nú ráða; það vildi búa firir menn, vera formindarar þeirra. Lögin áttu því að heita, eins og almenn- ingur skírði þau strags, lög um gaddavír en ekki lög um túngirðingar. En hvernig stendur á því, hljóta menn að spirja, að þingið fer að hlaupa til að bjóða mönnum þetta gífurlega stórlán úr lands- sjóði, sem euginn hefir beðið um. Hafði þingið svo mikil fjárráð, að það vissi eigi til hvers ætti að nota féð? Nei, öðru nær. Það gat ekki sint nauðsinlegura þörfum lands- ins á íjárlögunum, en vantaði til þess rúmar 400.000 krónur og eru þó ótalin lán til ímsra framfarafirirtækja, er þingið hafði samþikt að veita, ifir 200000 kr. og enn ímislegur kostn- aður, er ní lög hafa í för með sér á fjárhags- tímabilinu, svo sem gagnfræðaskólastofnun á Akureiri, útríming fjárkláða og stjórnarráðið níja, alls ifir 200000 kr. Þingið hafði því ráðstafað ifir 800000 kr. til brúkunar á fjár- hagstimabilinu fram ifir tekjur landssjóðs og þó ræðst það í það af sjálfsdáðum og óbeðið, að bjóða frara 500000 kr. lán í gaddavír. TPeim var sannarlega vorkunn sumum þing- mönnunum í sumar, þótt þeim ofbiði þetta háttalag þingsins í fjármálum og kölluðu það óhóflega eiðslusemi og bruðlunarsemi. — En, eg vík að því aftur, hvað gat nú stiðjöndum þessara gaddavírslaga gengið til að fara að bjóðast til að lána mönnum ofan á allt 500000 kr., sem ekki voru til, og langt frá því. Jú, það var „stóra hugsnnin", „merki- legasta málið sem komið hefur fram á þingi". Já, í sannleika „merkilegasta" málið, munu margir segja. (Frh.) B r o d d i. Filgjur. , ii. Margvíslegar óheillir steðja að mönnum og væri illa komið hag þeirra, ef eigi hefðu þeir neinar verndarvættir. En firir því mega þeir oft undan stíra hættunni, að ifir þeim vaka verndarvættir slíkar sem Grimur með- hjálpari og aðrar heillafilgjur. — Filgjur eru margvíslegar, en ekki eru þær allar jafhtrú- ar. Munu kinfilgjur vera fl.estu.rn trúrri, því að þær ganga að erfðum mann fram af manni. Eru þess fullljós merki, hvar sem litið er, en næst oss eru þau, er löggjafar vorir hafa sínt hverjum, er rétt skinjar gjörðir þeirra. Það er oss íslendingum minnisstætt, hvert stórmenni það var, er nam þetta land.' Voru það menn af hinum bestu ættum í Noregi, hersa sinir og konunga. Mun mörgum ljúft að sjá, hversu kinfilgjan, konungslundin, er lífseig orðin og hvern veg henni er háttað hjá löggjöfunum. — Þess hefur fir verið get- ið í blaði þessu, hversu hermenskan og vík- ingalundin lístu sér á síðasta þingi, er það skildi í lög setja að riðja veg og rækta skóg

x

Ingólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ingólfur
https://timarit.is/publication/189

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.