Ingólfur


Ingólfur - 12.01.1911, Blaðsíða 1

Ingólfur - 12.01.1911, Blaðsíða 1
INGÖLFUR IX. árg. Reykjavík, flmtudaginn 12. janúar 1911. 2. blaö. ¦M$^+<««^«««*MH»HHHHHHHHHH1h- * kemur út einu sinni i viku að minsta kosti; venjulega ó fimtudögum. Árgangurinn kostar 3 kr., erlend- is 4 kr. Uppsögn skrifleg og bund- in við aramót, og komin til útgef- anda fyrir 1. október, annars ógild. Eigandi: h/f „Sjálfstjórn". Ritstjóri og ábyrgðarm.: Gunn- ar Egilsson Vesturgötu 14 B. (Schou's-hús). — Heima kl. 4—5. Afgreiðsla og innheimta í Kirkju- streeti 12 kl. 11—12 hjá fröken Thoru Friðriksson. I i Í^M4*fM-M^^*«WfH-H-H-H#WfHWfH^ Stórritara-pistillinn. Vandræðalegt yfirklór. Templarar hafa hingað til sem fæit viljað tala eða skrifa um pukurabréf atórritara Jóus Pálisonar og er þeim það aíit láandi. Ea nú, eftir freklega hálía ann&ra mánaðar þögn, hefir loka- ins einhver Templar lagt út á djúpið og akrifað grein í 2. tölubl. ísa- foldar, 7. þ. m. og mun tilgaugurinD, eftir ýmsu að dæma, hafa verið sá, að afaaka atórritarann og fegra ritsmið 'hana. Það heflr, sem vonlegt er, veiat örðugt, og er líklega málataðnum frem- ur en greinarhöfundinum gafandi sök á því. Eftir að höf fyrat hefir ikýrt frá því, aem hann kallar „kjarna" pukursbréfa- ina, kemur heillangur harmagrátur yíir því, að Ingólíi akyldi hafa borist bréfið og að hann akyldi birta það. Það er ofur skiljanlegt, að þetta bréf hafi ekki verið ætlað allra augum. En það er barnaakapur að ætla að það nægi að prenta á alík erindi aem þetta, að það lé gefið út „sem haudrit", til að vernda það frá birtingu eða umtali, ef avober undir; og enn meiri barnaakapur erað halda því fram, að alíkt varði við lög. Eða halda Templarar að þeir geti að ó- aekju og umtalslaust látið hvaða óavinnu lem er frá sér fara, aðeins með því að láta þess getið, að það sé prentað aem handrit? teljaat fil itjórnmála. Og hann tekur það • fram um tvær fyrri tillögurnar í puk- ursbréfinu, að þær séu „í fullu samræmi við undanfarnar aðgerðir templara" og að þær aéu „beint áframhald að settu marki" o: framkvæmd bannlaganna, sem hann hefir sjálfur viðurkennt að megi teljast til atjórnmála, og með þessu vill hann aanna pólitíakt hlutleysi þeasara tveggja tillaga. Ó þér ódauðlegu guð- ir, hverau órannaakanlegir eru vegir og rökaemdir Templara! Um þriðju tillöguna treyatir hann sér þó ekki til halda því fram, að hún snerti ekki stjórnmal, en telur það til afsökunar, að því nafni megi nefna „fleit þau mál, er landið varðar eða þjóðina"; en í næitu setningu á undan legir höf. að stjórnmál „telji Goodtempl- arareglan iér skylt að leiða hjá aér". Já, herra Templarar, þarna hafið þér einmitt gripið á kýlinu. Stjórnmál má nefna flest þau mál, er landið og þjóð- ina varða og þau mál á Goodtemplara- reglan að leiða hjá aér. Reglan hefir því á óleyfileganhátt farið út fyrir starfaavið sitt, þegar hún byrjaði að berjast fyrir lögleiðingu aðflutninabanns- ins; það er stjórnmál, sem varðar land- ið og þjóðina, og átti því að vera Reglunni óviðkomandi. En efling bind- indii er ekki stjórnmál, það er prívat- mál hvers eimtaklings og varðar ein- staklinginn einan, og þar er Reglan á sinni hillu, }ar er atarfssvið hennar. Greinarhöf. hefir því tekist svo klunna- lega að sanna pólitíkst hlatleyii stór- ritara-bréfsim, að hann hefir einmitt lannað það gagnstæða. Og ekki Dóg með það, hann bendir mönnum auk þess, liklega þó óviljandi, á það, hversu Reglan hefir farið út fyrir linn verkahring þegar hún byrjaði að beita séu fyrir bannlögin. Og þetta er alveg rétt athugað hjá höfundinum. Herra Templar þykiat víit heldur en ekki ná sér niðri þegar hann gefur í skyn, að félagið „Þjóðvörn" hafi líka efnt illa hlutleysi«-heit sín um atjórn- mál. En til þeia er því að avara, að „Þjóðvörn" eða Ingólfur, hefir sett sér að láta afskiftalausar deilur flokkanna um sambandsmálið, og það heit hefir aldrei verið rofið, Ingólfur leiðir það mál algerlega hjá sér; en engin heit eða neitt annað meina blaðinu að láta fyrir leynibralli sinu og því getur þar ekki verið um nein voubrygði að ræða; heldur ekki ófundar neinn andbanning- ur Regluna eða atórritarann af því gagni, sem greinarhöf. telur pukurs- bréflð þegar hafa gert úti um land; það er því skakkt til getið hjá honum að oai „blæði það sárt í augum". En pukursbréfið hefir opnað augu vor, aem lítið þekktu til sérmála Goodtemplara- reglunnar, og lýnt oss á hvern hátt forkólfum bennar þykir tryggaat að afla áhugamálum sínum fylgis; vér höfum séð, að þeim þykir eigi vænlegt til góði árangurs að ganga beint framan að liði- mönnum sínum og reyna að fá þá með hreinikilni og réttum rökum áaittmál, heldur kjósa þeir að hafa sem milliliði eitt eða fleiri „leyndarráð", sem svo eiga að reyna til að reka hina, óbreyttu liðsmennina, [eins og fé inn í rétt, fá þá til að samþykkja þær tillögur, sem stórritaranum þóknast að miðla þeim, hvort sem það er samkvæmt sannfær- ingu þeirra eða ekki. Vér höfum séð, hver lítilsvirðing meðlimum Goodtempl- arareglunnar hér á landi er sýnd með þessu, og vér höfum undrast, er vér höfum séð, að þeir hafa látið bjóða aér þessa lítilsvirðingu þegjandi, borið fram og samþykt á þingmálafundum tillögur Stórritarans, og sumir hverjir jafnvel verið svo bíræfnir og jafnframt svo lítil- þægir, að þykjast hafa samið tillögurnar sjálfir. Eftir að vér höfam kynnst þesaari bardagaaðferð höfuðpaura bannlaganna, liggur það nærri að álykta, að lík að- ferð og þeaii hafi verið notuð við þjóð- ar-atkvæðagreiðaluna um bannlögin, og ef það er rétt tilgetið, fer það að verða seði hæpið, hve mikið aé leggjandi upp- úr þeirri atkvæðagreiðslu að því er þjóðarviljann inertir. Það er alntaðar sama súrkálið: fonprakkarnir leggja ráðin á, láta aíðan „leyndarráð" Regl- unnar „með leynd" og með lægni fá liðimennina til að greiða atkvæði eini og þeir vilja veraláta, og siðan er þetta kallaður „þjóðarvilji". Þessum mönnum er reyndar óneitanlega heiður að því, hversu góðan aga og stjórnsemi þeir hafa á liðsmönnum síuum, að þeim ikuli takast að teyma þá á eyrunum út í hvaða vitleysu sem er; en liðsmönnunum er enginn heiður að því, er þeir láta fara þannig með sig eins og skynlauiar verur. Löksins komum við þá að seinaita kaflanum í grein hr. Templars, en hann ef Stórstúka íslands notar erlent sníkju- fé til agitatióna í algerlega innlendu máli, sem engum öðrum kemur við og engann annan snertir enn on sjálfa, ekki síst þegar svo er ástatt eins og hér, að um nauðungarlög er að ræða, lem vafalaust gera meira ógagn en gagn, eini og altaf og alstaðar ermeð slík lög. Vér höfum nú afchugað hina fyrstu tilraun úr Jherbúðum Templara til að bera í bætifláka fyrir yfirsjón Stórritar- ans. Eins og vita mátti er slíkt hverj- um manni ofvaxið, enda hefir herra Templar ekki farist það fimlega; og hefði honum verið hyggilegra að minnast ekki á þetta efni, enda ikiftir það minna máli hvaða ikoðun einstakir menn í liði Templara hafa á pukunbréfinu. En það er ikylda Stórstúkunnar gagnvart almenn- ingi að skýra frá afstöðu linni til máli- ins, og þá skyldu hefir Stórstúkan van- rækt enn lem komið er. Vér leyfum ois nú enn að vænta þeaa, að hún lýsi því mjög bráðlega yfir opinberlega, hvort hún er aamþykk efni og innihaldi puk- unbréfs stórritara ifni eða ekki. Og er þetta nú í annað ainn er vér minn- um hana á þessa augljóiu skyldu lína. Sj álístæðisfl okkur inn. Það væri mikill misikilningur. En ekki gfcturlngólfargertaðþvf, þóitórritarinn i ljóai skoðun sína á öðrum málum. hafi aent pukunbréfið út í því trauiti, Auk þen er þen að gæta, að félagið að ekkert megi um það fjalla. Þar „Þjóðvörn" hefir enn sem komið er ekki mega Templarar engu öðru um kenna, fengið neinn styrk frá alþingi til að út- er um fjárstyrk þann aem Stórstuka ís- enn klaufaskap anminga Stórritarans. breiða skoðanir sínar og er því ekki landa þyggur frá öðrum löndum í því skylt að atanda neinum reikningsikap gerða sinna i þeisu efni nema ajálfu sér. Næsta mál á dagskrá herra Templ- ars er launungin; og hann er töluvert hróðugur yfir því, að itórritaranum ikyldi hugkvæmast það heillaráð að leyna menn þessu ráðabruggi, ekki ein- ungis oss andbanninga, heldur einnig alla bræður sína og systur í Reglunni, að undanteknum þeiium örfáu möun- um í Reglunni, sem hann bjóst við að óhætt mundi að treyita. Vér getum nu lamt fullvissað háttv. greinarhöf. um það, að enginn andbanningur heflr ætl- ast til að Stórritarinn færi að trúa þeiui Þá vefur höf heillangan vef til að sýna fram á, að itórritarinn hafi ekki höggvið of nærri stjórnmálum eða rofið hlutleyai Reglunnar um almenn itjórn- mál, er hann heitir á „leyndarráðin" «ð reyna til að fylgl'a einni léritakri nán- ar ákveðinni itefnu í tolla-pólitík. Það er nú svo mikil fjaratæða að halda þessu fram, að það tekur engu tali. Tolla- pólitík er í ivo að segja öllum pólitíkit þroikuðum löndum eitt af aðaldeilu- efnunum milli flokkanna og telit vitan- lega engu aíður til „itjórnmála" en t. d. utanríkispólitík, itjórnarskrármál eða annað því líkt, eðaijálftbannmálið.sem greinarhöf. viðurkennir ijálfur að megi ¦kyni að berjast fyrir bannlögunum hér á landi. Þetta finnst greinarhöf. ofur eðlilegur og ijálfiagður hlutur vegna þess: að Stórstúka Islands er ein deild í alheimsfélagi Gootemplara, að hún geldur árlega skatt til sameiginlegra þarfa og að hingað berast árlega mála- leitauir um fjárstyrk til ýmsra reglu- mála hér og hvar út um heim, og þeim sinnt svo sem föng Jeyfa. Um þetta atriði getum vér verið fáorðir. Það liggur í augum uppi, að Goodtemplara- reglan getur þáð fé hvaðan úr heimin- um iem hún vill, til sinna eigin þarfa, hún um það, hvað hún telur aér læma í því efni. En það teljum vér ósæmilegt, Þingið nálgast og almenningur fer að virða fyrir iér það, lem unnið er, og það, sem vinna ber. Sjálfatæðis- flokkurinn er i meiri hluta á alþingi og ræður því meatu um alla löggjöf og framkvæmdir í landinu. Loforð sjálfitæðisflokkiini voru mörg og fögur. Hann tók lér nafn eftir því máli, lem varðar þetta land mestu, og hann tókat á hendur að leyia það mál á þann hátt, að íilendingar mættu vel við una. Verkefnið er mikið og fagurt. Og þótt öllum væri ljóst að það yrði «kki leyst til fulls á einu ári, heldur mundu mörg ár líða áður en flokkurinn hefði komið stefnuikrá sinni í framkvæmd, þá var hitt jafnljóst að margt og mikið mátti framkvæma, sem sýndi að hugur fylgdi máli hjá þeim mönnum, sem köll- uðu lig sjálfstæðismenn. Verslunin þurfti að verða innlend. I tjóðurbandi útlendra kaupmanna getur ísland ekki verið sjálfstætt. Miðstöð útlendrar menningar verður að flytjast til landi- ins. Ekkert sjálfstæði er sjálfstæði í raun og veru ef þuugumiðja vísinda er utanlands. Og dómsvaldinu þurfti að kippa inn í landið. „Sjálfstætt" land, sem á dóma sina að sækja til annars lands, er brosleg hugsun. Sjálfstæðisflokkurinn virtist hafaými ¦kilyrði til þesi að hrinda einhverju af þeiau í lag. í flokknum eru margir ágætiimenn og síit að efa fulla alvöru þeirra og áhuga á þenum málum. En hvernig hefir sjálfstæðisflokkurinn efnt loforð sín? Vér óbreyttir ijálf- stæðismenn erum ekki ánægðir með framkvæmdirnar. Og jafnvel málsmet- andi liðimenn, einiog t. d. G. Hannei- son læknir, hafa opinberlega núið flokkn-

x

Ingólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ingólfur
https://timarit.is/publication/189

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.