Ingólfur


Ingólfur - 27.04.1911, Blaðsíða 1

Ingólfur - 27.04.1911, Blaðsíða 1
INGOLFUR IX. árg. Reykjavík, flmtudaginn 27. apríl 1911. 17. blad. *iVhWH+W«*«HHHHHHHHHH*HW»|h- kemur út elnu sinni i viku að minsta kosti; venjulega á fimtudðgum. Árgangurinn kostar 3 kr., erlend- is 4 kr. Uppsögn skrifleg og bund- in við éramót, og komin til útgef- anda fyrir 1. október, annars ógild. Eigandi: h/f „Sjalfstjórn''. Ritstjóri og ábyrgðarm.: Gunn- ar EgiLsson Vesturgötu 14 B. (Schou's-hús). — Helma kl. 4—5. Afgreiðsla og innheimta í Kirkju- strœti 12 kl. 11—12 hjá fröken í Thoru Friðriksson. * ^¦HH^tHH-HH-HH^mfH-W-W-H-KKHHNKK^ fátæklinganna eingöngu vegna þráa og ikilningsleysis eins flokks manna. Bn, hvað skal gera? Tollur ánauð- aynjavörum gefur ekki síður peninga í landasjóðinn en tollur á^munaðarvörum. Og peningana verður að fá — á einn eður annan hátt — ef landið á ekki að vera áfram í fjárhagsvoða þeim, aem bent er á hér að framan að sé afleið- ingin af framkomu bannmanna. Fyrata afleiðingin af því að frestun bannlaganna var feld er því þessi: að landið á ekki annara úrkostar en ann- aðhvort fara á höfuðið eða leggja toll á nauðsynjavörur. Jdnatan. Frestun bannlaganna feld. Fjárhagsvoði yflr iandinu. Eða tollur á nauðsynjavöru. Frestun bannlaganna samþykt frá efri deild. Neðri deild alþingis íeldi frestun bann- laganna mánudaginn 24. þ. m. Nefnd- arskipun var feld með 13 atkv. gegn 12, en frumvarpið sjálft með 15 atkv. gegn 10. Hér akal ekkifarið útíþað, að deild- in sýnir frumvarpinu ekki þá kurteisi, ¦em jafnan hefir verið talin sjálfsögð, og sem sérstaklega formaður „Sjálfstæð- isflokksins" gat ætlast til að frumvarpi hans væri sýnd, nfl. að því væri að minsta kosti vísað til nefndar eða 2. umræðu. Tíminn var nægur og tæki- færið til þess að sálga þvi. En Ingólfur vill í þetta sinn stutt- lega leiða athygli lesendanna að fyrstu afleiðingum þeisa verks. Tekjuhalli fjárlaga og fjáraukalaga er nú eða mun verða á þessu þingialt að 500,000 krónur. Upp í þennan tekju- halla er ekkert fé til. Landið verður að taka lán til þess að greiða hann. En þarfirnar aukast — og tekjurnar minka. A næsta fjárhagstímabili — 1914 og 1915 — verður tekjuhajlinn ekki minni, þ.e. um 800,000 krónur, þvíaðþáhafa tekjur landssjóði minkað um þær 300 þúsundir, sem á þeisu tímabili eru áætl- aðar í áfengiitoll. Nú getur hver sem vill talið saman hve mikill tekjuhallinn verði, t. d. yfir 5 fjárhagstímabil. Hvað verðurþáorð- ið af viðlagaijóðinum ? Hvað verður þá orðið af lánstramti landsim? Það þýðir ekkert að benda á að auka megi tekjurnar. Ráð, iem vit sé í, hefir ekki verið fundið enn og engin trygg- ing er fyrir því að það verði fundið á næstu 10 árum. Því að ráð með viti er það ekki að tolla nauðiynjavörur, eini og „farmgjaldið" fer fram á. Það er hart að þurfa að tolla mat og föt Föstudaginn 21. þ. m. var frumvarp- ið um frestun á framkvæmd Iaga um aðflutningsbann á áfengi til 3. umræðu í efri deild alþingis. Frumvarpið var umræðulaust sam- þykt með 8 atkvæðum gegn 4 og sent til neðri deildar. Með frumvarpinu voru: Steingrímur Jónsson, Ari Jónsson, Ágúst Flygen- ring, Eirikur Briem, Júlíus Havsteen, Kristján Jónsson, Sigurður Stefánsson og Stefán Stefánsson. Móti frumvarpinu voru: Kristinn Daní- elison, Gunnar Ólafsson, Jósef Björnsson og Sigurður Hjörleifsson. L. H. Bjarnason greiddi ekki atkv. Bannmálið í neðri deild. 1. umræða þar 24. apr. Mánudaginn 24. þ. m. var frumvarp Sigurðar Stefánssonar um frestun bann- laganna til 1. umræðu í neðri deild al- þingis. Björn Jönsson tók fyrstur til máli. Kvað hann það hafa verið eintóma heppni að málið gekk fram á síðaeta þingi, af því að þeir, lem eru banninu anditæðir, voru ekki viðbúnir með mót- ipyrnuna. Nú væri aftur á mðti öðru máli að gegna. Freitun væri aama ¦em fall bannlaganna og því mnndi hann verða á móti frumvarpinu. Jón í Múla var með frumvarpinu og vildi viia því til nefndar, sem deildin kaus í frumvarp til breytinga á lögun- um um tollgeymslu. Jbn ólafsson vildi ekki vera með frumvarinu óbreyttu. Studdi tillöguna um að vísa þvi til nefndarinnar. Jón Þorkelsson, doktor, byrjaði með því að segja, að bannlögin væru eitt hið vanhugsaðaita og verst undirbúna mál allra mála. Þvínæst ámælti hann Good-templurum harðlega, séritaklega fyrir meðferð þeirra á Birni Jónsiyni fyrv. ráðherra. Bjöm Þorláksson kvað í raun og veru ekkert fé vanta í landssjóðinn. Og þótt fé vantaði mundi frumvarpið ekki gefa meir en 100,000 króna tekjuauka eða í mesta lagi 150,000. Eu vegna þessa litla(!) tekjuauka áleit ræðumað- ur að engin ástæða aé til þess að fresta bannlögunum. Og tekjuaukann má fá á annan hátt, t. d. með hækkun þeirri á kaffi- og sykurtolli, sem neðri deild hefir samþykt. Auk þess er „farmgjald- ið" (o: tollur á nauðsynjavörum) sem ætlað er á að muni gefa um 360,000 kr. tekjuauka á fjárhagstímabili. Astæð- an til frestunarinnar er í raun ogveru að drepa bannlögin. Hér er farið fram á að þingið beri út tveggja ára gamalt fðstur sitt. Hér er verið að gera sömu háðungina eins og þingmenn vildu láta gera er þeir stungu upp á að fella burtu atyrk, sem sama þingdeildin hafði sam- þykt fyrir nokkrum dögum. — Séra Björn talaði langt mál og taldi alla frestun alveg oþolandi, sérstaklega vegna vansæmdarinnar. Eu orð hans höfðu ekki eins mikil áhrif sem hann sjálf- sagt ætlaðist til, þar sem hann hefir sjálfur einmitt þessa dagana gerst flutn- ingsmaður tillögu um að fella það sem samþykt var fyrir íáum dögum, sem sé háskólamálið. Er þó inikill munur á málum, þar sem bannmálið nú veit öðru vísi við en 1909, en í háskólamálinu hefir ekkert breyst. Þessi ósamkvæmni ræðumanns eyðilagði áhrif ræðunnar. Pétur Jönsson andmælti harðlega ræðu séra Björns; mælti meS þvi að málinu yrði vísað til nefndar til þess að þeir sem eru með nokkurri frestun, en ekki með frumvarpinu eins og það er, geti talað sig saman og ef til vill komist að einhverri niðurstöðu. Eggert Pálsson kvaðst mundu greiða atkvæði með því að faumvarpið gengi til annarar umræðu, þótt hannværiþví ekki samþykkur eins og það er. Kvaðat hafa verið flutningsmaður bannlaganna á síðasta þingi í trausti þess að eitthvað yrði gert frá stjórnarinnar hendi til þess að bæta landssjóði tekjumissinn. Nú hefir stjórnin ekkert gert og erþáekki ástæðulaust að koma fram með frum- varpið, því að skattamálin verða að vera leyst áður en áfengistollurinn hverfur. Jön Ólafsson talaði á móti ræðu séra Björns, en ekki beinlinii um efnimáls- ins. Kvaðst hafa greitt bannlögunum atkv. á síðasta þingi í trausti þess að ¦tjórnin (Bj. J. ráðherra) undirbyggi ikattamálin undir þetta þing; en er stjórnin bráit þessu þóttist hann verða að vera með ársfrestun. Skúli Thoroddsen kvaðst vera and- vígur frumvarpinu, þótt fjárhagurinn væri ekki góður. Um fjárhagsvoða væri ekki að tala. Neðri deild hefði að minsta kosti gert sitt til þess að varna fjár- hagsvoðanum, með því að samþykkja „farmgjaldi"-frumvarpið. Ben. Sveinsson áleit frumvarpið ekki neitt banatilræði við bannmálið. Frum- varpið fer fram á að bæta úr einni helstu meinloknnni sem komst inn í lögin á siðasta þingi: aðflutningsbann þegar 1. jan. 1912, en leyfa að selja, veita og gefa vin til 1. jan. 1915. Kvað ræðumaður þetta tímabil hreinasta ikóla í því að fara kringum lögin. Því var ræðumaður með frumvarpinu, en áleit ekki þörf á að setja það i nefnd, til þeis væru þau of einföld. Felt að vísa málinu til nefndar með 13 atkv. gegn 12, að viðhöfðu nafna- kalli. Já lögðu: Nei lögðu: Eggert Pálison Bj. Þorláksion Einar Jónsson Ben. Sveinnon H. Hafstein Bj. frá Vogi Jóh. Jóhannesson Bj. Jónsson Jón Jónsson Bj. Kristjánsson Jón í Múl? Bj. Sigfússon Jón Magnússon Hálfdán Guðjónsson Jón Sigurðsson Jón Þorkelsson Jón Ólafsson M. Blöndahl Ól. Briem Sig. Gunnarsson Pétur Jónsson Sig. Sigurðsson Stefán Stefánsson. Sk. Thoroddien Þorl Jónison Felt að visa málinu til 2. umræðu með 15 atkv. gegn 10. Já sögðu: Nei eögðu: Eggert Pálnon Bj. Þorlákison Ben. Sveinuon Bj. frá Vogi H. Hafstein Bj. Jónsion Jóh. Jóhannesion Bj. Kristjánison Jón Jónsson Bj. Sigfússon Jón í Múla Einar Jónison Jón Ólafsson Hálfdán Guðjónsson Jón Sigurðsson Jðn Magnússon Ól. Briem Jón Þorkelsson Pétur Jónsion M. Blóndahl Sig. Gunnarsion Sig. Sigurðnon Sk. Thoroddsen St. Stefánsson Þorl. Jónnon. Bókmentafélagið. Fyrri aðalfundnr Reykjavíkur- deildarinnar. Fyrri aðalfundur ReykjavikurdeUdar hini íslenzka Bókmentafélagi var hald- inn í Goodtemplarahúainu laugardaginn 22. april síðastl. kl. 5. 60—70 voru á fnndi. Forseti deildarinnar, B. M. Ólsen prð- fessor, setti fundinn og mintist látinna félaga: Alex. Banngartners, séra Hjör- leifi Einarnon og Gunnsteins Eyjólfs- ¦onar ikálds í Ameriku. Síðan var árs- reikningur félagsini lesinn upp. Deild- in átti við árslok 1909 4500 krónur f bankavaxtabréfum, við árslok 1910 5000 kr. Viðbótin er keypt fyrir afborgun af andvirði handritasafns félagiini. Auk þesa á deildin nú yfir 2000 kr. í pening- um í ijóði, en við árslok 1909 átti deild- in enga peninga í sjóði. Heimflutningsmálið. Þá ineri forieti lér að heimfiutningi- málinu. Á aðalfundi 1908 voru koinir 4 menn til þen áiamt íorseta að íhuga þetta mál; liðan var tveimur mönnum bætt við í nefndina. Á aðalfundi 1910 var álit þessarar nefndar lagt fram og var lamkv. því lamþykt fundarályktun í þá átt að deildirnar skyldu sameinað- ar og skorað á Hafnardeildina að taka frumkvæði að því máli. Stjórn deild-

x

Ingólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ingólfur
https://timarit.is/publication/189

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.