Ingólfur


Ingólfur - 16.06.1911, Blaðsíða 2

Ingólfur - 16.06.1911, Blaðsíða 2
94 INGOLFUR iJxra-c^x-rTjn. kemur út elnu sinni f viku að minsta kosti; venjulega & fimtudögum. Árgangurínn kostar 3 kr., erlend- is 4 kr. Uppsögn skrífleg og bund- in við áramót, og komin til útgef- anda fyrir 1. október, annars ógild. Ritstjóri og ábyrgðarm.: Gunn- ar Egilsson Vesturgötu 14 B. (Schou's-húa). — Má finna á af- greiðslunni frá kl. 11 — 12. Afgreiðsla og innheimta í Kirkju- strœti 12 kl. 11—12 hjá P. E. J. Halldórssyni, lcekni. jRáðherraskjaldsveinarnir* fyrverandi og fyrverandi tiivonandi. Pyrverandi „ráðherraskjaldsveinn" Karl í Koti er að reyna til þeis, í smáastílsgrein í „íiafold" 36. tbl., að breiða yfir það, sem hann var svo klanna- legur að glopra fram úr sér um daginn, þegar hann var að harma það, að Björn Jónsson skyldi ekki hafa geta náð aér i 6 konungkjörna, til þeia að geta aetið við völd með aðatoð þeirra -|- 14 þing- mönnum þeim, er honum fylgdu aðmál- um á siðasta þingi, aumir þó að eins að nafninu til. Ég sýndi fram á það í næataiðaata tbl. Ingólff, að aamkvæmt rökiemdaleiðalu Karla í Koti ijálfi um það, aem hann kallar „Þingræðisbrot" af hálfu Kr. Jónnonar, er hann litur við völd með ituðning 6 konungkjörna + 17 þjóðkjörinna, hlytl það þá að hafa verið þingræðiibrot af hálfu Björns, ef hano hefði ætlað aér að lita með ituðn- ing 6 konungkjörinna -f 14 þjóðkjörinna. Von er að Karl í Koti bregði mér um heimaku, ef hann akilur ekki svona einfalt reikniadæmi! En syo ætlar maðurinn að reyna að klóra yfir þetta með því að neita því að hann hafi sagt að B. J. mnndi hafa setið við völd með ituðning 6 kkj. -f 14 þjóðkj. Þetta er ótrúleg ósvífni: Hann kennir þeirri tilviljun, að B. J. gat ekki útnefnt nýja konungkjðrna um það að hann var feldur úr ráðherraiæti og rökfærir það þannig, að ef B. J. hefði haft 6 konungkjörna hlynta sér, -f þeim 14 þjóðkjörnn stuðnÍDgsmönnum, þá mundi Sparkliðið ekki hafa borið fram vantrauttsyfirlýsinguna. Er þetta ekki aama lem að legja að B. J. mundi hafa aetið kyr með ituðning 6 kkj. -j- 14 þjkj.? Á þeuu tvennu er eDgin mun- ur, hvernig iem hann reynir að velta þvi. Eða er Karl í Koti »vo ðsvifinn að haldi því fram, að skoðun Sparkliða á öllnm glappaakotum og glapræðum Björni Jómsonar hefði breyst við það, að hann hefði getað útnefnt 6 konnng- kjörna úr fylgisliði linu? Það er að •ðnnu á allra manna vitorði, að hinir blindn fylgismenn Björni Jónssonareru ekki yfirtak elakir að þeim Sparkliðum, þó þeir hafi gert þann ðvinafagnað, að ¦kríða undir frakkalaf Björna með als- konar fleðnlátum eftir að þeir fyrat höfðu sparkað í hann, og líðan þolað smánar- yrði hans og getaakir. En því áég^ð bágt með að trua, að Björmliðið vogi sér að bera þeim á brýn annað eina pólitískt afglap og það, að það hafi á- hrif á skoðanir þeirra, hvort honum bætist 6 nýjir konungkjörnir jábræður. En hér er ekki nema um tvent að gera: annaðhvort ber Karl í Koti Spark- Hðum þeasa pólitíaku ósvinnu á brýn, en þau brigsl tel ég algerlega rakalaui og áitæðulaui, i þeim flokki eru svo margir læmdarmenn, og ikal ég þar fyratan nefna Bjarna Jónaion frá Vogi, einmitt þann manninn sem Karl i Koti er að reyna að bera fyrir sig; eða hann heldur því fram eins og eg lagði áður, að tilviljun ein hafi ráðið því, að Bjbrn Jbnsson drygði ekkiþað „þingræðisbrot" að sitja við völd með stuðning 6 kon- ungkjörinna -j- 14 þjóðkjörinna þing- manna. Þetta liðara hygg ég muni vera réttari tilgáta, ef dæmt er eftir orðalagi og anda greinarinnar, iem hér ræðir um, og sýnir það þá betur enn fleit annað yfirdrepiskapinn og flærðiaa, er þessir menn eru að signa síg yfir hinu imyndaða „þingræðiibroti" Kr. Jónisonar, sem þeir sjálfir ekki trúa á, og vita að aðrir ekki trúa á. Alt annað yfirklór mannsins er eftir þessu, ýmist gamlar marg-hraktar vit- leysnr, eða þá nýjar, en ekki endist ég til að svara þvi óllu. Þó get ég ekki stilt mig um að benda á það, að hann kannast við að „ef til vill hifi þeim virst svo um hríð, að ekkert lamkomulag gæti orðið um nokk- un ráðherra og þá búiat við að konung- ur myndi biðja B. J. að gegna itörfum (fungera) til koininga". Svona erþetta orðað á mállýiku Karls í Koti. En á réttu máii er það ivo, að þeir ætluðu að sjá svo um að ekkert samkomulag næðist, og láta ivo Björn Jónsson litja við völd, eftir að hann var búinu að miisa trauit h. u. b. tveggja þriðjunga allra þingmanna. Þetta hefði verið btvírætt þingræðisbrot; ef til vill ekki „formelt", en „reelt". Karl í Koti láir i eyðnrnar brigslum um heimsku og itóryrðum. B? er reynd- ar ekki svo beimskur að ég fari að ivara þeim, það eru vandræðaleg rök, og ekki hætt við að þau lannfæri neinn, enda itendur ir.ér á sama um þau. En mér blöskrar að sjá i dálkum ísafoldar vera talað um „ráðherraakjaldaveina" og annað því líkt — ekki mfn vegna, þvi mér stendur ekki síður á sama um það. En mér blöikrar „taktleyaið", að láta „ísafold" hénda þeim steini! Fyrverandi tilvonandi „ráðherraskjald- sveinn" (á BíiafoIdaré,-máIi) Junior í „Þjóðviljanum", hefir líka þóst þurfa að svara IngóJfi. Um hafin skal ég vera stnttorður. Hann vísar rangt til; í grein þeirri, sem hann er að burðaat við að svara, standa alls ekki þan orð, sem hann er að berjast við Hann minn- ir á Don Quixote sáluga, þegar hann var að berjast við vindmylnarnar og hélt að þær væru herlið. — Hvað oft sem hann eða aðrir reyna til aðhamra þvi inn í fóikið, að Kr. Jónsson bafi hlotið að hafa 21 mann á móti sér, því að svo marga hafi Skuli Thorodd- •en haft með sér, þá er þetta rangt, blekkingar, ósannindi, hlutdrægni, o. a. frv., ef ég vildi tala á máli þeirra stall- •ystkynanna, „íiafoldar" og „Þjóvilj- ans." Því af þeim mönnum, sem ritað hafa nöfn lín undir ikjalið, semJunior er að fiagga|með, sýndu það siðar, að þeir vildu ekki amast við Kr. Jónssyni. Og einn maður annar, sem Sk. Thór. sagði að hefði lofað sér fylgi, var ein- dreginn fylgismaður Kr. Jónssonar og það vissi Skúli Thóroddsen mætavel. Með þessu mðti verða /ylgismenn Kr. Jónssonar 23, eins og oft hefir verið sagt frá hér í blaðina, og eins og Kr. Jónsson sagði sjálfur. Annars veit ég ekki hvað þesii tvö blöð eru að blaðra um þetta imyndaða „þingræðisbrot" fram og aftur. Eftmá- •tæðingar Kr. Jónasonar hafa i raun og vera trúað þvi, að hann væri í minni hluta, eða hefði minni hluta þjóðkjör- inna þingmanna á móti sér, þvi i ósköp- unum létn þeir þá ekki aamþykkja van- traustsyfirlýsingu tilhans? Þeirreyndu að visu til þesi í neðri deild, en hvern- ig fór þ3r? Tólf þingmenn greiddu at kvæði með henni en þrettán á móti og •á fjórtándi sat í fo^setastól. En þeir hefðu þá geta borið opp aðra vantrauits- yfirlýsingu í efri deild. Að þetta var ekki gert lýnir best, að þeir vissu,r að þeim var það ekki til neim. Eu með þvi eina móti hefðu þeir getað aannað brígályrði sín, ef atkvæðagreiðsla þar hefði gengið'þeim að óikum. Þetta gerðu þeir ekki, þeir treyitu ekki sinum málstað. En þeim er þá líka aæmst að þegja með brigslyrðin. Argos. íþrdttavöllurinn vígður. Sunnud&ginn 11. þ. m. hafði forsjón- in sent út yfir bæinn það inndælasta veður, sem enn hefir komið á þessu sumri (það er nú reyndar ekki mikið ið sagt!); bærinn lá baðaður í sólskini þegar fólkið fór að safnast út á Melana um 4 leytið. Hvítir og gulir og græn- ir og bláir snmarkjólar, stórefiis barða- stórir, t'skir kvennhattar, nýstroknir gljáandi silkihattar — og fyrir ofan alt þetta blöktu splunkurnýjir íslenskir fán- ar í sólskininu. Þarna mun bafa ver- saman komið nálægt 1300 manns, og safnaðist fyrst utanum trépall, sem stóð á nyrðri enda vallarim, en þar átti að sýna ýmsar likamsæfingar. Bekkjum var raðað þar í hálfhring og voru þeir ætlaðir þeim, sem boðið hafði verið til vígslunnar, svo sem bæjarstjórninni, nokkrum embættismönnum, blaðamönn- um og mónnum, sem einhvern þátt hafa átt í því, að styðja að vallargerðinni. En bekkirnir fyltust fljótt af krökkum og ýmsum óviðkomandi mönnum, en aðrir »tóðu fyrir þeim, sem á bekkjun- um sátu, og teptu þannig útijónina að pallinum. Nokkrir menn voru þarna sem báru blátt band nm handlegginn og gátu sumir þesa til, að þeim væri ætlað að halda uppi reglu þar á svæð- inu, en þeir hafa þá gert það svo Iitið bar á. En for»töðunefndin »ver »ig og •árt við leggur að næst skuli alt fara fram með miklu meiri reglu. KI. 4 átti vígalan að fara fram, en það drógit og drógst, en hornaflokkur reyndi^að draga athygli manna frá því, og tókat líka áreiðanlega stundum að draga athygli að »ér. Lok»in» kl. 4Í0 sté Ólafur Björnsaon ritstjóri upp á pall- inn og lýsti vígslu vallarin» í nafni IþróttasambandsÍDs; jsagði hann síðan í fám orðnm »ögu þe»», hvernig fé fekst til vallargerðarinnar; þakkaði hann öll- um þeim mönnum, sem unnið höfðu að því að koma_þes»u verki í framkvæmd, fyrst og fremst bæjarstjórninni, og þá. lika þeim bæjarbúum, aem tekist böfðu á herðar bakábyrgð ] fyrir láni því, er til þurfti; ennfremur og sérataklega þakkaði hann þeim dr. Valtý Gnðmunds- synigfyrir dreDgilega hjálp og Jóni Þor- láks»yni land»yerkfræðing. Síðan fór hann nokkrum orðum það, hvert gagn íþróttir megi gera hverri þjóð — mens sana in corpore sano (.þ. e. heilbrigð »ál í heilbrygðum líkama) — og endaði mál sitt með þeirri ó»k, að þetta fyrirtæki megi verða til heilla fyrir bæinn. Var síðan hrópað ferfalt hurra fyrir íþrótta- vellinum. Á undan ræðurni lék horna- flokkurinn Ó guð vor» lands, en á eftir Eldgamla ísafold. Síðan hófst íþróttasýning ápallinum, undir stjórn Jón Halldórssonar (Jón«- sonar bankagjaldkera), mest liðleika- æfingar, æflngar á hestinum o. s. frv. Sumar af þeiaum æfingum sáust ekki frá þeim stað sem ég sat, því að ýmist skygði eiun af þeim með bláa bandið á, eða sjáJfir íþróttamennirnir, sem voru að bíða eftir að röðin kæmi að sér. Þetta stóð í rúman klukkutíma, og var held- ur of langt og tilbreytingalaust. Á eft- ir var háður fótboltaleikur milli „Fót- boltafélags íteykjavikur" og Fötbolta- félagsins „Fram". Þeim Ieik lauk svo, að hvorugur sigraði, en Fram-menn, sem eru unglingar flestallir, stóðu furðanlega í hárinu á hinnm eldri og reyndari mönnum i F. R. Hátiðahaldinu lauk um kl. 7, og voru þá. flestir farnir. • Leikhúsið. En Forbryder, eftir Sven Lange. Höfuðstaðarbúarnir mega vera hr. Boesen þakklátir fyrir að hann hefir kynt þeim þennan leik og þennan höf- und. <Sven Lange er áreiðanlega einn af fremstu, eða réttara sagt fremsti leikritahöfundur Dana; hann er meatur „psykológ", mestur mannþekkjari af 811- um þeim núlifandi Ðönum sem rita fyr- ir leiksviðið. Aðalpersónan í þessum Ieik er Arthur Hansen, skrifstofuþjónn; hann á við lé- leg laun að búa, og er sífelt í fjárþröng og hefir loks lent í greipum okrara, sænskum kalli, Engström að nafni, feng- ið hjá honum þúsund króna víxillán og borgar af því afar-vexti; þe»»ir vextir og afborganir af láninu liggja afarþungt á honum og hann á bágt með að kljúfa það af sinum litlu launum. Hann heflr því fé af akornum skamti til heimilis- þarfanna, enda fær hann oft að heyra það hjá konu ainni Emmu, »em er í rauninni ekki annað en hngsunarlaust, skemtanaijúkt og sjálfielikt barn. Bróð- ir hennar hcíir skrifað uppá, víxilinn fyrir Arthur; þeisi bróðir, Markús, er líkur syitur sinni, ðáreiðanlegur og eig- ingjarn sláni, sem vinnur sér inn fé með alskonar braski. Nú kemur okrarinn einn dag, gamall, þur og skorpinn karl, og heimtar af Artbur að hann greiði allan vixilinn, segist nú ekki lengur geta liðið hann um skuldina eða látið »ér nægja vextir og afborgun eins og vant var, og setur honum þá kosti, að hann komi með pen- inga til sín fyrir kl. 7. það sama kvöld, annars láti hann gera fjárnám hjá hon- um. Arthur veit nú engin úrræðí og er viti ainu fjær útaf öllum þeisum kröggum. Systir hans, María, sem frá barnæsku heflr verið hin besta og trygg- asta, kemur þar í heimsðkn í þessum svifum. Hún sér strax, að eitthvað* am- ar að honum og gengur á hann hvað það sé; henni kcmur það ekki á óvart þegar hún heyrir að það séu fjárkrögg- ur, grunar þegar að hann muni ætla sér að leita hjálpar bjá mági sínum, sem er þeim báðum systkynunum viður- styggilegur, og bíður hann þess lengstra orða að hann auðmýkti sig ekki svo mikið, að hann geri það, en bróðir henn- ar svarar illu einu til. Mágnr ham kemur, og avo fer, að Arthur segir hon- hvernig komið sé. Markús býðst loksins til að hjálpa honum, en þó með þvl ¦kilyrði, að hann, Markúa, taki við taum- unum þar á heimilinu, Arthur skili hon- um mánaðarlega launum sinum, og fái svo skamtað úr hnefa það fé, sem nauð- synlega þurfi til heimilisins. Þá þykir Arthur sér þó nóg boðið og vill ekki þyggja af honum neina hjálp, og þeir skilja sem fjandmenn. Markús fer þá upp til okrarans og fær hann í hefndarskyni til að lofa »ér, að framlengja ekki víxilinn. í því bring- ir Aríhur að dyrum þar, og M arkús fer

x

Ingólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ingólfur
https://timarit.is/publication/189

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.