Ingólfur


Ingólfur - 25.07.1911, Blaðsíða 1

Ingólfur - 25.07.1911, Blaðsíða 1
INGÖLFUR IX. árg. Reykjavík, þriðjudaginn 25. júlí 1911. 30. blað. Ávarp Skúla Thoroddsens. Hr. Skúli Thoroddien er ekki af baki dottinn enn með „ávarpið" iitt. Það hefði vafalaust verið i hans þágu, að gem min»t væri nm það talað, og að alt þetta mál hefði dottið niður sem fyrst. Ba því er nú ekki að heilsa, hr. Sk. Th. gerir ávarpið að umtalsefni í siðaita tölnbl. „Þjóðviljans" og verður þar ekki betur séð, en að honum ié þetta mikið alvörnmál og trúi faitlega á iina guðdómlegu köllun til að „vekja" frönsku þ;óðina, „«vo og alla íbúa jarð- arinnar", og beina þeim inn á áður ó- farnar brautir. . Vér höfum áður tekið það fram, að hvað iem annars líður þeim umbótaog mannúðarhugmynduoi, iem hr. Skúli Thoroddien þykist hafa köllun til beita iér fyrir, hvott sem þær eru heillavæn- legar eða ekki, hvort .sem þær eru vit- urlegar eða vitlauiar, þá hljótum vér að mótmæla því kröftuglega, að hann þjóni þessum tilhneygingum eíuura aem „alþingisforieti íilendinga" eða hefji þessa „baráttu" sína í nafni þjóðar vorr> ar. Alþingi hefir ekki geflð bonum um- boð til neini iliki, og íílendingar munu Ækki hafa hugsað sér að avo komnu að gerast forgangsmenn Rð neÍDum mann- kyns eða stjórnarfaribyltingum, og óska þe?s ekki, að neinn maður takiit slíkt á hendur í nafni þjóðarinnar. Þotta er vitanlega aðalkjarni þessa máli, enda hafa blöð allra flokkanna flýtt iér að lýsa því yfir, að hr. Skúli Thoroddsen bafi ekki haft heimild þÍDgsins eða flokk- anna til að flytja frakknesku þjóðinni þetta „ávarp". Þessar yfirlýsingar voru nauðsynlegar, til þess að ekki yrði nm það vilst, að allir flokkar í landinu ætl- ast til að hr. Sk. Th. beri sjálfur ábyrgð á þessusp. gerðum sínum. Og ef það kynni að koma fyrir, að hr. Sk. Th. fyndi hjá íér einhverja aðra köllun, er knýji hanu til einhveri eamskonar „á- warps" eða því líks, þá er þetta honum toending nm, að hann ikuli þá tala og skrifa í sinu eigin nafni, en ekki sem fulltrúi alþingii eða íilendinga. Hitt er svo annað mál, að sjálft á- varpið, og 811 þau atvik, er að því liggja er vitanlega ekki til annars en að hlægja að því. Hugsi menn sér hr. Skúla Thoroddsen, „alþingisforsetalilendinga", sitja uppi á Commercial Hotel, óþverra- legu gistihúsi í Leith, skrifa þar niður gamlar og margþvældar loftkastala- hugijónir, auk ýmislega nýi þvættings sem ber merki hr. Sk. Thoroddsens ijálfi (t. d. að engri þjóð ikuli þolait að fara í stíð — með hverju á að varna því? með itríði? eða hverju?), senda ivo þetta „evangelium" til blaði í Edin- borg, (sem vitanlega vill ekki taka það, en er ívo kurteist að segja hr. Sk. Th. ekki frá því, að það ié vegna þen hví- líkur þvættingar ávarpið er, og auðvitað skilar hr. Sk. Th. heldur ekkiþað, iem allir aðrir lesa milli línanna í bréfi rit- stjórans) í þeim tilgangi að vekja frakk- neiku þjóðina! Um þetta ávarp sitt farait hr. Sk. Th. avo þannig orð, að það sé hið — stóra, einarðlega og frjáls- mannlega", og stendur í þeirri makalausu meiningu að hann hafi með þessu unnið eitthvað þrekvirki, þetta sé svo djarf- mannlegt að allir hljóti að dást að því! Þetta er svo grátlega hlægilegt, að það tekur engu tali. Hann telur það lítil- menskuhugsunarhátt, að telja on íilend- inga of lítilfjörlega til að aegja itórþjóð- unum til um það, sem miður kann að fara Það er sannaat að segja að hr. Sk. Th. hefir ekki haft neinn lítilmensku hugsun- arhátt um sjálfan sig. Enn sannleikur- inn er þó sá, að hr. Sk. Th. er oflitilfjör- legur til að ráðast í slík stórræði — af þe'rri einföldn ástæðu að hann getur ekki með neinum rétti krafist þess að að nokkurt tillit sé tekið til þesi sem sem hann segir, vegna þeis að það er hvorki nýtt né vel iagt. En svo föst- um tökum hefir stórmenskan náð á hr. Sk. Tb. að hann heldur að öll ummæli blaðanna og annara nm þetta Mesiias- arstarf hans, sprottið af öfund! Nema þetta sé einungis yfirklór hjá honum - því viljum vér helit trúa, vegna hr. Sk Thóroddsem sjálfs. Einasta „þrekvirkið sem hann hefir nnnið með þessum ávarpsleiðangri iin- um er þá það, að honum hefir nú loki tekiit að sannfæra þá, sem ekki vissu það áður, um það, að, bæði hann og aðrir mega vera þakklátir fyrír, að hann náði ekki hinu langþráða takmarki sínu í vor: ráðherraiessinuro. Alstaðar annars staðar í heiminum mundi það vera talið sjálfíagt, að hr. Sk. Thoroddsen legði niður stöðu sína sem alþingisforseti íílendinga eftir þetta, enda væri það í fylsta mátaréttmætt — því hver veit upp á hverju hann kann að finna næst sem „alþingisforseti ís- lendinga". En hér er altlátið viðgang- ast. Þrælalögin. Eins og kunnugt er hafa þrælalögin eða bannlögin aldrei legið fyrir þjóð- inni, hvorki við atkvæðagreiðiluna sælu, né iiðar. Nú á komandi hausti er það fynt að koiningar fara fram eftir iam- þykt laga þessara og þykir ois því rétt, að þeir landsmanna, aem ekki hafa áð- ur haft tækifæri til að kynna lér þetta löggjafarverk, megi nú sjá í heild sinni lögin, sem eiga að setja Skrælingja- markið á þjóð vora, og opna jafnvel heimili vor fyrir óivífnum Goodtempl- ara-snuðrurum og þefurum. Má vera að einhverjum ofbjóði. Lögin prentum vér hér upp orðrétt, og munum svo víkja nokkrum orðum að þeim á eftir: 1. gr. Engan áfengan drykk má flytja til íilands til annara nota en þeirra, sem getið er um í 2. grein, og farið sé með eftir reglum þeim, sem lettar eru í lög- um þessum. En það er áfengur drykk- ur eftir lögum þessum, sem í er meira en 21/t0/0 af vínanda (alkóhóli) að rúm- máli. Duft, kökur eða annað, er þau efni eru í, lem sundur má leyia í vökva, og í iér hafa fólgið ilikt áfengi, ikal fara mað iem áfengan drykk. 2. gr. Heimilt skal stjórnanda eða eiganda iðnaðarfyrirtækii, efnarannsóknantofu, náttúrugripasafna eða annara þvílíkra stofnana að flytja frá útlöndam vínanda eða annað áfengi til iðnþarfa og verk- legra nota í atofnuninni. Svo ikal og heimilt að flytja til landsim vínanda, sem ætlaður er til eldsneytls. Lyfsöl- um og héraðilæknum skal og heimilt að fiytja til landsim vínanda þann og ann- að áfengi, aem þeim er skylt að hafa til lækniidóma samkvæmt hinni almennu Jyfjaskrá. Eun skal smáskamtalæknum heimilt að flytja frá útlöndum smá- skamtalyf með vinanda í, ef pöntun þeirra fylgja meðmæli hlutaðeigandi lög- reglustjóra eða sóknarprests. Að lokum ikal próföstum þjóðkirkjunnar og for- stöðumönnum annara kirkfudeilda heim- ilt að láta flytja frá útlöndum meaiu- vín, er nauðsynlegt ié til altarisgöngu, þó í þvi lé meira af vínanda en 21///,,. 3. gr. Alt áfengi, iem flutt er til landsins frá útlöndum samkvæmt lögum þesium, skal fyrit flytja á, land í Reykjavík. Þar ikal landsstjórnin skipa sérstakan umsjónarmann áfengiskaupa, og hefir hann á höndum umijón og eftirlit með áfengiskaupum, svo sem nánar er fyrir mælt í lögum þessum. Umsjónarmaður hefir að íaunum 600 kr. á ári, er greiðiat úr landssjóði. Svo fær hann og borgun fyrir húsrúm undir áfengisbirgðir, vinnulaun handa verka- mönnum til aðitoðar og burðargjald bréfa. Ennfremur fær hann endurgjald fyrir efni þau, er með þarf til að gera áfengi óhæft til drykkjar. 4. gr. Nú hefir maður heimild til áfengis- flutnings frá útlöndum eftir lögum þess- um, og vill hann neyta þeirrar hemild- ar sinnar, og skal hann þá í tæka tíð aegja umsjónarmanni áfengiskaupa til um það, hverskonar áfengi og hve mik- ið hann vill fáogfrá hverju verilunar- húsi, ivo og með hverri ferð frá, útlönd- um. Hann skal og ikýra honnm frá um leið, til hveri hann ætli að nota áfengið. Svo akal og fylgja beiðninni borgun fyrir flutning til Reykjavíkur og uppikipun þar. Umsjónarmaður send- ir þá pöntunina því verslunarhúii eða þeim vínaölumanni, aem bún er itíluð til, og beiðiit þess, að áfengið sé sent til aín. Skal umsjónarmaður, þegar er áfengið kemur til hana frá útlöndum, tryggja »ér með rannsókn, að áfengis- sendingin sé eigi önnur eða meiri en um var beðið. Nú reynist áfengið ann- að eða.meira en um var beðið og skal umsjónarmaður þá endursenda sendanda það tafarlaust, ef annað er en um var beðið, eða það iem umfram reynist, enda er skipitjóra, iem flutti, eða út- gerðarmanni akipi, ikylt að taka við því án borgunar á farmgjaldi. Að því búnu ikal hann, eítir fyrirsögn efna- fræðings landiins, sem skyldur cr að lata aðstoð sína í té, blanda það áfengi, er til iðnaðarfyrirtækja eða eldsneytis er ætlað, þeim efnum, er gera það óhæft til drykkjar, án þess það þó missi nota- gildi sitt til þess, sem það er ætlajD. Því næst skal umsjónarmaður merkja áfengið með embættisinnsigli sínu og segja eiganda til. Eiganda skal þá heimilt að vitja þeis, en gjalda skal hann nm leið kostnað þann, er af blönd- UDÍnni hefir leitt. Nú Iíða svo 12 mánuðir frá^tilkynn- ingu umajónarmanns áfengiskaupa um ^aðflutning áfengis, að sá, hirðir ekki áfengið, er pantað hefir, né lýsir held- ur yfir þeirri ósk, að áfengið aé á hans kostnað endursent leljanda, og er þá áfengið með umbúðum eign landssjóðs. Allan ógreiddan kostnað, er leitt hefir af aðfiutningnum, má þá taka lógtaki hjá þeim, er áfengið hefir pantað, sam- kvæmt lögum 16. desember 1885. Umsjónarmaðurinn ber enga ábyrgð á greiðslu andvirðis fyrir það áfengi, sem aðfiutt er. 5. gr. Skylt er hverjum skipstjóra, er frá útlöndum kemur, að tilkynna lögreglu- stjóra um leið og hann sýnir skipsskjöl- in, hvort hann hafi nokkurt áfengi til flutnings fyrir aðra menn, og þá hve mikið. Hann skal og skýra frá, hvort og hve mikið áfengi hann hafimeðferðis sem skipsforða, en óheimilt skal honum meðan hann er í höfnum inni eða í landhelgi við ísland, að veita eða selja eða á annan hátt láta af hendi eða leyfa öðrum skipverjum að láta af hendi nokk- uð af því áfengi, er til skipsforða er ætlað, til annarra mauna en þeirra, sem eru lögskráðir skipverjar. Skipstjóri er sekur við lög þessi, ef hann brýtur það, er nú var mælt. Nú hefir skipstjóri meðferðis áfengi frá útlöndum, sem ekki er ætlað til skipsforða og ekki á að fara til umsjón- armannss áfengiskanpa, og skal lögreglu- stjóri þá á næstu höfn, er skipið kem- ur til, setja embættisinnsinnsigli sitt á hin aðfluttu áfengiiílát og ábyrgiit ikip- itjóri, að inmiglin séu ekki brotin eða úr ílátunum tekið fyr en skipið er al- farið burt frá landinu, enda gangi lóg- reglustjóri úr ikugga um það, áður en ikip lætur úr iíðustu höfn, að inniigli léu heil og ekkert hafi verið tekið úr ílátunum. 6. gr. Nú itrandar skip hér við land og hefir meðferðii áfengi til umijónarmanni áfengiskaupa eða frá honum, og skal hreppstjóri í forföllum lögreglusjóra þá þegar taka áfengisílátin til«varðveislu og gæta þess, að ekki lé í þau farið. Hann. skýrir þegar í stað lögrelustjðra frá, en lögreluitjóri letur embættiiinn ligli sitt fyrir ílátin og kemur þeim til geymslu á óhultum itað. Áfengi þetta má lögreglustjóri ekki aelja eða á ann- an hátt láta af hendi til annara manna en akýra ikal hann með fyrstu ferð réttum eiganda frá björgun áfengisius. Kjósi hann innan 12 mánaða að þaðsé sent sér á sinn kostnað, skal það gert, ella sé það eigu landsjóðs. V

x

Ingólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ingólfur
https://timarit.is/publication/189

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.