Ingólfur


Ingólfur - 22.08.1911, Blaðsíða 2

Ingólfur - 22.08.1911, Blaðsíða 2
134 INGOLFUR ekki að taka það besta, sem hægt var að fá hér í þessa nefnd? — eða, ef alt um þrotnaði: að vinaa úr öllum dóm- nefndunuro, aem voru riðnar við sýn- ingardómana og aem sjálf sýningar- nefndin hafði sér við hönd; þar var án efa anðvelt að fá í þeim hóp þá bestu dómkrafta, gem annars er völ á hér í Reykjavík, að fráskildum kenslukröft- unum við Bjálfau Lwidakotaskóla. Hér gat aðeins verið að ræða um lieildar- dóm fyrir skólann, en ekki neinn per- sónudóm. Því miður fyrir sjálfa sýningarnefnd- ina, -- sem annars á sannar þakkir og heiður skilinn af hverjum FöDnum í«- lendingi fyrir frammistöðu sína við sýr- ing þessa, þá virðist óneitanlega ekki sll-lítið grisja hér í óþarfa og alveg ástæðulausa hlutdrægni (impartialité) gagnvart skóla þessum Ea guð láti gott af leiða! Það liggur alveg í augum nppi, að hvert það land, sem margs þarfnast og sem hefir lítinn eða því nær engan s&nnþarfan og eftirspnrðan framleiðilu- iðnað, hlýtur æfinlega að meira eða minna leyti, að standa málþola og hálf- bjargþrota. Hinar alþektu máttarstoðir landanna, jarðrækt og fiskiveiðar, eru í sjálfu sér engu landi fullnægjandi, sé engin til- svaraiidi og hliðstæð iðnaðarframleiðsla fyrir hendi, þv; alveg verkfæralaus mað- ur getur hvorki yrt Iandið eða jörðina svo vel sé, né heldur stundað fiski að verulegum mun; en sé góður og þarfur iðnaður í landi, þá er hann ekki að eins eflingaráhald fyrir nefndar atvinnugrein- ar, heldur og óendanlegur stuðningur fyrir listir, vísindi og allar sannar and- le<*ar og líkamlegar framfarir á menn- ingarbraut mannsandans, eða með fám orðum sagt: sönn framför í nokkiu landi án verulegs og víðtæks iðnaðar geagur ómögulegleika næst. Bitt meðal annars virðist sýning þesii hafa að minsta kosti bent iðnaðar- og verkamönnum á, að eins að velja þá eina til alþingis, sem menn vita upp á víst að eru hagsýnir, einbðittir og hreir:- ekiftuir í pólitík og auk þess sannhlið- holíir öllam verklegum framförum í Isndinu. Páll Þorkelsson. ligmiiiiliifi: Málgagn ófriðarflokksins. Málgagn ófriðarflokksins — „Isafold" — vinnur enn ósleitilega að því að þyrla upp ryki og egna til ófriðar. Hún vill ekki skilja það að þjóðinni er þörf á öðru fremur nú en illdeilum og per- sónulegum skömmum. Ófriðarflokkur- inn lifir á ófriðnum. Linni ófriðnum og æsingunum, þá er flokkurinn á för- um; enda eru nú mjög roargir Siálf- stæðismenn farnir að sjá, hvílík hand- leiðsla forusta „ísafoldar" er. Mér varð litið yfir síðustu „Isafold" — laugardaginn 19. ágúst — og sá ekkert annað en skammir. Þegar ég gáði nánar að þá reyndist svo að af 20 dálknm blaðsins voru 6 auglýsingar, 9 skammir og 5 smátíningur (Rvíkurfrétt- ir, ritfregn, samsöngur o. s. frv.) 15 dálkar skammir og auglýsingar — 3/4 hlutar eins stærsta blaðsins alveg gagns- laus hégómi; það má heita dýrkeypt blað Og ekki eitt orð um framfara- mál landsins — ekki eitt stillingarorð um landimál. Skammirnar eru auðvitað aldrei svara- verðar. Og Iagólfur mun ekki frekar nú en áður fara að eltast við skamm- irnar, sem ausið er á hina og þessa stjórnmálamenn alsaklausa. Einna ein- kennilegast er hatrið á núverandi ráð- Þess hefir áður verið getið hér i blaðinu, að hr. yíirdómari Halldór Danielsson mundi gefa kost- á sér til þingmensku fyrir Reykjavikurbæ, en ekki hefir það verið fullráðið fyr en nú. Hefir herra Halldór Diníelsson qefið oss fult umboð til að skýra frá því, að hann bjóði sig fram til þingmanns fyrir Reykjavík fyrir næsta kjörtímabil. Oss er það gleðiefni að geta fært lesendum Ingólfs þessa fregn og akki síst fyrir það, að vér vitum að þorri bæjarbua ber að maklegleikum besta traust til þessa þingmannsefnis, enda mun hér tæpast val á hæfari og heppilegri manni, þegar á alt er litið. Kjörfylgi á hann fremur öðrum frambjóðendum víst úr öllum stjórn- máltsflokkum. herra Kr. J. „ísafold" má ekki minn- ast á hann án þess að ausa yfir bann skömmum; hún leggur honum orð í munn, sem hann aldrei hefir talað og skammar hann fyrir þau; hún þegir ssmviskusamlega um alt það, sem nú- verandi ráðherra hefir vel framkvæmt í ntanför sinni, eða hún skýrir misjafn- leiara frá því og leggur út á verra veg. Og ekki er þetta gert af því að „tsa- fold" sé — eða þykist vera — ósam- mála Kr. J. um landsmál. „ísafold" þykist ekki hafa breytt skoðan sinni á aðalmálum ísland, og um núverandi ráðherra er það vitanlegt. Um það at- riði að láta sambandsmálið liggja fyrst um sinn var fyrv. ráðherra Björn Jóns- son algerlega samraála núverandi ráð- herrs. Eini munurinn er sá að B. J. gerði ekkert í því máli, en núv. ráðh. Kr. J. hefir komið því til leiðar, að Dan- ir taka það til yfirvegunar hvort ekki skuli leggja sambandslagafrumvarp al- þingis 1909 fyrir ríkisþingið; þar er á- vinningur, þótt litill sé. Nei, ástæður „Isafoldar" eru ekki skoðanamunur. Á- stæðurnar eru persónulegt hatur, af því að núverandi ráðherra varð eftirmaður B. J., þrátt fyrir það, þótt B. J. hefði komið fr*m gagnvart Kr. J. eins og hann gerði. — Iagólfur mun sem sagt ekki frekar nú en endranær skifta sér verulega af skömmum Cattis, Karls í koti, * * o. s. frv. Eu við og við verður maður að benda á þessar skammir til þess' að menn lesi þær — af því lærist mest og best. Ea þá veitir ekki af að benda um leið á stærstu og sakleysislegustu ós%nnindin til þess að þau verði ekki tekin sem góð vara af þeira, sem ekki eru kuunugir málavöxtum. Fyrsta greinin í þessari „ísaf."-grein byrjar á þeim vísvitandi ósannindum, að Kr. J. hafi samið eða verið í ráðum um samning símskeytis hr. H. Þorsteinssonar forseta í vetur/ Það mega vera ein- kennilega innrættir menn, sem skrifa undir dulnefnum í „íssfold"* í næstu línu er sagt að Kr. J. hafi „krafsað" í ráðherrasessinn, þrátt fyrir það þótt all- ir sem nokkuð þekkja til, viti að honum var sárnauðugt að taka við ráðherra- stöðunni, þótt hann þættist. ekki mega skorast undan því, af því að hann bar að hð miklu leyti ábyrgðina á því að Björn Jónsson varð á sínum tíma ráðherra; Kr. J. var þar að kenna að B. J. varð ráðherra, 'því að Kr. J. skoraðist þá alveg eindregið undan að verða það sjálfur og lagði með B. J.; því bar hann ábyrgðina og því mátti hann ekki skor- ast undan aftur. Seinna í greininni segir Cato, að spurningin um Iögmæti frávikningar gæslustjóranna sé „ský- laust dómsmál"; til samanburðar er fróðlegt að minnast, að B. J., „ísafold" og málaflutningsmaður B. J. héldu því fram 4. janúar 1910, að málið heyrði ekki undir domstólana; þá kröfðust þeir þess að dómarinn neitaði að setja Kr. J. inn í bankann, af þvi dómstóllinn hefði ekki vald til þess! — Cato gefur í skyn að innsetningin .dómurinn" í efri deild um bakamálið — hsfi verið samþyktur af konungkjörnu þingmönn- unum einum og Kr. J. Beint ofan í þingtíðindin! Því að innsetningin var samþykt með 9 atkv. gegn 3 og einn konungkjörinn þingmann vantaði. Af þióðkjörnum þingmönnum var innsetn- ingin því samþykt með 4:3; þar voru sjálfstæðismennirnir Kr. J., Sig. Stefáus- son, Gunnar Ólafsson og Jósef Björns- son. Eru þessi ósannindi ekki óvana- lega biræfin? Ég sé að þetta er að verða of Iangt mál — og mætti þó mörg ósannindi fleiri telja, bæði í þessari grein og hin- um, en ég læt hér staðar numið að sinni. Bókagjöf. Með „Sterling" barst stjórnarráðinu bréf frá stærsta bókaútgáfufélagi Norð- manna, Aschehoug & Co. í Kriajaníu. í bréfinu býður bókaútgáfufélagið Jands- stjórririm að gefa Landsbókasafninu eitt eintak af öllum bókum, sem það hefir gefið út og Landsbókasafnið vill eiga. Tilefnið til þessarar gjafar er stofnun háskóia íslands. Nýtt í botnvörpungsmálinu. Sakamálshöfðun gegn skipstjórannm. Eins og menn mun reka miflni til, gerðist það á Breiðafirði 7. október fyrra ár, að botnvörpungur einn enskur, „Chief- tain" frá Hull, tók sýslumann Barð- strendinga, Guðmund Björnsson, og Snæ- björn hreppstjóra Kristjánsson frá Her- gilsey, og sigldi með þá beint til HuII. Botnvörpungurinn var að ólöglegum veiðum, en sýslumaður og hreppstjóri fóru út i hann í embættisnafni til þess að koma lógam yfir bann. Þetta tiltæki botnvörpungsins mæltist sem von var mjög illa fyrir og vonuðu menn að skipstjðrinn fengi makleg mála- gjöld. En sú von mánna brást algjör- lega. Ekkert var gert við skipstjórann, hann gekk laus og frjáls og hélt áfram lagabrotum — á öðru skipi og á öðr- um stöðvum, tíl þess að islensk yfirvöld gætu ekki náð í hann. Útgerðin mun hafa greitt lítilsháttar skaðabætur fyrir fiskiveiðabrotið, en annars ekkert. Fyr- verandi ráðherra, Björn Jónsson, lét sig málið yfir höfuð litlu skifta. Nú er aftur á móti komin ný hreyf- ing á málið. Utanrikisráðuneytið danska hefir jafnan viljað gera alt sem hægt hefir verið til þess að koma lögumyfir sökudólginn, og nú má telja víst að liófdað verði, eítiz kröfu núverandi ráð- herra sakamál gegn skipstjöranum. Meg- um vér íslendingar vona að mál þetta verði rekið með alvöru og leiði til þess að skipstjóri verði dæmdur í þá hegn- ingu, sem verði öðrum skipstjórum við- vörun gegn samskonar tiltæki. J. Sabotage. Spellvirki frakkneskra starfsmanna. Þetta orð — Sabotage —rekamenn sig mjög alment á í útlendum blöðum nú um stundir. Það steudur sem yfir- skrift með feitu letri yfir 2—3 dálka löngum greinum og í flestum blöðum, einkanlega frakknesknm, er daglega á það minst. En hvað er Sabotage ? Orð- ið er frakkneskt og kemur af orðinu „saboter" <= að ganga á tréskóm, og merkir upprunalega „trésk6agjörð", en var síðan haft um illa unna vinnu, um skemdir, sem lélegir verkamenn ollu á efni því, sem þeim var fengið að vinna úr, en er nú í Frakklandi haft um skemdir og spellvirki, sem unnin eru af símþjónum, járnbrautarmönnum og póstþjónum i hefndarskyni; og svo kveð- ur mjög að þesium skemdum um þess- ar mundir í Frakklandi, að farið er að slá felmtri á menn og þeir eru farnir að spyrja hver annan, hvar þetta lendi og hver ráð séu að stöðva þessi hermd- arverk. Svo sem flestum er kunnugt, gjörðu þessir menn, sem nú vóru taldir, verk- fall í fyrra, en þeir urða undir í við- skiftunum og gjöra þeir nú í hefndar- skyni og til þess að láta félagið kenna á, hvað þeir mega sín, þessi spellvirki, sem ern innifalin i þvi að spilla síma- þráðunum, tefja fyrir póstsendirgum, eða jafnvel senda þær í alt aðra átt, heldur en þær eiga að fara, brjóta upp járnbrautarteina, blaða grjóti á járnveg- nnum svo lestirnar teppist, oghefiroft- ar en einusinni legið við stðrslysum á frakkneskum járnbrautum, og þeim með naumindum afstýrt orðið. Þetta heflr meðal annars haft þau áhrif á peninga- markaðinn, að bankamenn og auðmenn hafa sent gull Bitt, svo tugum þúsunda skiftir, til Englands, til þess því væri ðhætt, því þeír eru orðnir hræddir um aJmennar óeirðir og jafnvel byltingu. í Parísarborg eru menn farnir að ótt- ast spellvirki á vatnsleiðslunni eða jafn- vel það sem verra er. Þetta er það sem frakkar kalla „Sabotage" og verð- ur eigi þýtt með einu orði. Hér skulu svo nefnd nokkur dæmi þessara spellvirkja, tekin úr síðustu dönsku blöðunum: „Le Journal", frakkneskt blað, skrif- ar 27. júlí, með yfirskriftinni: Sabotage í gær." „Nálægt St. Cloud fanst á brautar- teinunum 100 pd. þuugur steinn; aðeins fyrir snarræði lestarstjórant varð stýrt hjá stórslysi, sem mundi bafa valdið dauða margra manna. Símskeyti frá Marseille skýrir frá, að í fyrri nótt hafi 14 símþræðir verið kubbaðir milli Arles og Tarascon. Símskeyti frá Lorient seg- ir frá tilræði við járnbrautarlest áleið- inni milli Guemené og Merlan. Þar var hrúgað saman stórum steinum á brautina. Lestin skemdist að nokkru, en komist varð hjá meiriháttar slysi.: - Nálægt Nimes voru kubbaðir 30sím- þræðir og 5 eyðilagðir á annan hátt. Á öðrum stað var gjört tilræði við póstinn og fjöldi bréfa eyðilagður. — Frakknesk blöð telja ástandið óþol- andi. Þar sé eigi meira um annað tal- að, én Sabotage og hver ráð séu við henni. StjórniDt hefir raðað hermönnum

x

Ingólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ingólfur
https://timarit.is/publication/189

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.