Ingólfur


Ingólfur - 12.09.1911, Blaðsíða 1

Ingólfur - 12.09.1911, Blaðsíða 1
INGÖLFUR IX. árg. Reykjavík, þriðjudaginn 12. september 1911. 37. blaö. Rúðuhneykslið. Síðasta alþingi veitti forseta sameinaðs þings Skúla Thor- oddsen ferðastyrk „til þsss fyrir landsins hönd að sækja þasund ára þjóðhátíð Normandís" (6. gr. Fjáraukalaganna 1910-1911). Samkvæmt þessari fjárveiting sigldi alþingisforsetinn seinni hluta maímán., og sagði ekki af för hans fyr en hann kom heim 28. júní. Al- þingisforsetinn gaf enga skýrslu um fórina og vildi sem minst um hana tala. Það eina sem frá honum heyrðist um förina var á- varpið ssela. Mönnum þótti þetta kynlegt og það því fremur sem natns hans var hvergi getið í greinum erlendra blaða um hátíða- höldin; aftur á móti var hins sendimannsins, Guömundar Finnboga- sonar, víða getið. Af þessu gaus upp sá orðrómur, að alþingisforsetinn hefði alls ekki sótt hátíðahöldin, eins og honum var skylt samkvæmt fjárveit- ingunni. Orðrómurinn ágerðist með degi hverjum, og bar margt til þess, meðal annars bréf Guðmundar Finnbogasonar sem birt var í Ingólfi. Orðrómurinn komst í blöðin og var nú a hvers manns vörum, án þess alþingisforsetinn mótmælti honum. Stjórnarráðið þóttist því ekki mega sitja hjá lengur aðgerðalaust. Það bar ábyrgð á því, að peningarnir væru því aðeins borgaðir út, að skilyrðum fjárlaganna hefði verið fullnægt. Stjórnarrábio skrifaði því alþingisforsetanum á þá leið, ao það „beiöist þess, að þór (Sk. Th.) látið því í té skýrslu um ferö yðar til hátíðarhaldsins og um það á hvern hátt þór hafið rækt erindi það, er alþingi fól yður". Brófi þessu svaraði alþingisforsetinn á þá leið, að stjórnar- ráðinu kæmi ekki við hvernig hann hefði rækt erindið, „en vilji hann (ráðherrann) engu að síður vófengja, að óg hafi farið til Rouen getur hann leitað upplýsinga á gistihúsinu „Hotel de la Poste", þar sem óg bjó, meðan óg dvaldi ]Dar, eður int for- stöðumann hátíðahaldanna eftir því hvort honum hafi ekki verið kunnugt um þangaðkomu mína". Þetta hafði Stjórnarráðið þegar gert Það símaði til Hotel de la Poste: „Hafið þór hýst í gistihúsi yðar íslending að nafni Skúli Thoroddsen meðan Nor- mandihátíðin stóð yfir?" Svar gisthússins var á þessa leið: „Skúli Thoroddsen heflr ekki gist hér". Þá símaði stjórnarráðið til danska konsúlsins í Rouen og bað hann um að útvega áreiðanlegar skýrslur um veru Sk. Th. þar í bænum. Konsúllinn svaraði bæði með símskeyti og brófi. í brófinu segir: „Undir eins og ég hafði fengið skeyti frá Stjómarráðinu, leitaði ég sjdlfur upplýsinga á Hotel de la Poste, þar sem mér var tjáð, að það hefði einnig fengið símaða fyrirspum frá Stjómarrdðinu og hefði svarað henni neitandi, og einnig á öllum stærri hótelum hér i bænum, á rdðs- stofunni og á skrifstofunni fyrir hátiðahöldin, en alstaðar með sama árangri. Meðan hdtíðahöldin stóðu yfir, tök ég við boðseðlum handa alþingis- forsetanum i ýmsar Kdtíðaveislur, en þar eð þeir voru hvergi notaðir, sendi ég þd aftur á hátíðaskrifstofuna11. Almenningur hafði fengið pata af, að ny gögn væri komin fram í málinu og mun Stjórnarráðið því hafa talið rétt að veita blaða- mönnum bæjarins aðgang að þeim, til að koma í veg fyrir missagnir. Eftir að blöðin höfðu birt þau, lagði alþingisforsetinn fram kvittaðan reikning frá „Hotel de la Poste" í Rouen, til sönnunar því, að hann hafi búið þar. Reikningurinn er þó nafnlaus, ekki stílaður til ákveðins manns. Af þessu sést: að alþingisforseti Skúli Thoroddsen hefir ekki „sótt þúsund ára þjóðhátíð Normandis", en til þess eins var styrkurinn veittur, að hann hefir ekki í för sinni komið fram sem forseti sameinaðs þings, eða „fyrir landsins hðnd", en í því einu skyni var styrkurinn veittur, og að hann hefir því ekki fullnægt þeim skilyrðum, er þingið setti fyrir fjárveitingunni, þ. e. brúkað fé landsins á óleyfilegan hátt. Hneykslið. Það mun flestum mönnum hér á landi hafa verið gleðiefni, er alþingi íslend- inga baret kveðja frá Frakklandi og þarmeð það vingjarnlega boð, að þiiigið sendi fulltrúa sinn, forseta sameinaðs þings, til að sækja þúsund ára hátíð Normandís. Mönnum var þetta gleðiefni vegna þess, að með þessu boði sýndi ein af fremstu þjóðum heimsins þjóð- erni í«lendinga og þjóðernisrétti þá virð- ingu, som vér að vísu þykjumst eiga heimtingu á, en eigum þó tæplega að venjast, jafnvel úr þeirri átt, sem helst mætti vænta. Menn sáu í þessu vina- boði einnar af öndvegisþjóðum heimsins samúð og virðingu o?s til handa, og menn þóttust mega búast við, að aðrar þjóðir mundu fara að hennar dæmi, ef rétt væri á haldið af vorri hendi að þessu sinni. En lá hængur var á þe3iu boði, að það var bundið við forseta sameinaðs þings. Vér segjum hængur,vegn9, þess, að meirihlutsflokkurinn á þingi hafði valið í þann sess mann, sem tæplega varð talinn heppilegá kjörinn til þess- arar farar, herra Skúla Thoroddsen. Um þetta má segja, að flestir væru sammála, jafnt andstæðingar hans sem vinir, og teljum vér því óþarft að rekja hér ástæðurnar. Flestir töldu því heiðri landsins betur borgið með því, að þakka nú boðið, en láta alþingisforsetann hvergi fara, og láta herra Oudmund Finnboga- son einan um að koma fram af hendi íslendinga við þessi hátíðahöld, en hon- um var ætlað fara til hátíðarinnar í nafni Bókmentafélagsins. En alt um þetta, og þrátt fyrir það, að það var á allra manna vitorði að flokkimenn hr. Skúla Thoroddsen töldu hann óhæfan til fararinnar, var þð knúð fram á þing- inu fjárveiting handa honum „til þess fyrir landsins hönd að sækja þúsund ára hátíð Normandís", fyrir þrásækDÍ hans sjálfs og ákaft fylgi flokksbræðra hans. Þetta töldu allir mjög misráðið, og bætti það ekki um, áð fjárveitingin hafðist fram með broti á þingsköpun- um, er hr. Skúli Thoroddsen, sjálfur styrkþeginn, framdi. Öllum var það þá þegar ljóst, að hér var flokkurinu að ráðstafa einu af þeim „beinum" úr lands- sjóði, er hann þóttist eiga tilkall til, og gerði það þó gegn betri vitund og nauðugur. Það er því sannast að segja, að þeg- ar hr. Skúli Thoroddsen lét í haf áleiðis til hátiðahaldsins, þá fylgdu honum ekki miklar vonir um, að hann héldi merki íslandi hátt frammi fyrir þeim þjóðum, er sendu fulltrúa sína á þetta mót. Úr því sem komið var munu flestir h»fa óskað þess hér heima, að hann léti sem minst bera á sér, og báru helst þá von til hins sendimannsins, Guðmundar Finn- bogasonar, að hann héldi á einhvern hátt uppi heiðri lands vors, enda varð líka sú raunin á. En við hinu munu fæstir hafa búist, að hr. Sk. Th. virti svo að vettugi tilætlun þingsins og bið kurteisa og vingjarnlega boð hinnar frakknesku þjóðar, að hann kæmi þar hvergi nálægt, er hátíðahöldin voru. Ea þegar hr. Sk. Th. kom heim aft- ur úr þessum leiðangri sínum, fór menn þó að gruna sitt af hvérjn. Hann var furðulega fáorður um hátíðahöldin, hans var hvergi getið þar sem minst var á hátíðina — allt varð til að vekja hjá mönnum þann grun, að hér væri ekki alt með feldu. Fáum mun því hafa komið það alls- endis á óvart, er það barst út um bæ- inn á miðvikudaginn var, að það væri orðið sannnanlegt, að alþingisforseti Skúli Thoroddsen hefði hvergi komið nálægt hátíðahöldum þeim, er þingið hafði veitt honum styrk til að sækja. Gögnin, sem þetta sönnuðu voru svo greinileg og svo ótvíræð, að þeim varð ekki móti mælt. Eitt blaðið hér í bæn- um taldi gögnin jafnvel þess eðlis, að af þeim sæist, að hr. Sk. Thór. hafl aldrei komið til Rúðuborgar. Sú til- gáta var þó ótrúlegri en svo, að hún gæti verðið sönn, eins og vér tókum fram í síðasta blaði, enda getur varla leikið nokkur vafl á því, að slíkt at- ferli hefði haft í för með sér þunga refsingu, og hefði því varla verið bæt> andi ofaná alt hitt. « Öll þessi sendiför alþingisforsetans, það sem 4 undan henni var gengið og förin sjálf, er nú orðin hin hörmulegasta. Fyrst er það, að alþingisforsetinn beitti fyrir sig broti á þingsköpunum til að

x

Ingólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ingólfur
https://timarit.is/publication/189

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.