Ingólfur


Ingólfur - 01.11.1911, Blaðsíða 1

Ingólfur - 01.11.1911, Blaðsíða 1
INGÖLFUR IX. árg. Reykjavík, miðvikudaginn 1. nóvember 1911. 44. blaö. kemur út elnu sinni í viku að minsta $ kosti; venjulega s þriðjudögum. Árgangurinn kostar 3 kr., erlend- *¦ is 4 kr. Uppsögn skrifleg og bund- ± in við áramót, og komin til útgef- J anda fyrir 1. október, annars ógild. * Ritstjóri og ábyrgðarm.: Gnnn- ± aP Egilsson Laugaveg nr. 38. — ý Má finna á afgreiðslunni frá kl. ^ 11-12. I Afgreiðsla og innheimta í Kirkju- $ stræti 12 kl. 11—12 og 4—5 Ivjá J P. E. J. Halldórssyni, lækni. £ |^#»fM4i*«Htf^W*^WfHmfHR|M- 5 stro k' ^W *\ H W Kosningm í Reykjavík. Loksins er bin ógurlega kosninga- alda riðin yíir landið. 1 marga mán- uði hafa staðið af henni dunur og dynk- ir, sem óð.um hafa magnast eftir því sem aldan færðist nær, þangað til sjálf- nr bresturinn kom þ. 28. Aldan er riðin yfir, og nú eru sem óðast að streyma að fréttirnar af þeím ummerkjum sem hún heflr eftir sig látið. Hvergi munu þessar kosningar hafa verið sóttar eins faat og í höfuðstað landsins. Nærri því dagsdaglega voru fundarhöld hjá báðum flokkum upp á síðkastið, og þar gert «lt til að halda saraan hjörðinni, svo að ekkeit skyldi villast af fénaðinuin út fyrir landamæri flokkanna. Síðustu dagana rigndi niður „fregnmiðum", sem stráð var út nm alia borgina, inn á hvert heimili og á hvern hösvegg, þar sem hvor fiokkur- inn um aig jós yfir þingmannsefni hins ókvæðisorðum og hrakyrðnm. Orð eins og „fantur" eða „^sannindi" og „lýgi'% þöttu ekki nógu sterk. Þessi orð voru búin að misaa Ht, voru búin að misia innihald í hinni svæsnu og æstu bar- áttu, avo að menn fóru að fiana þörf- ina á einhverjum nýjum orðum, sem við mætti bafa um það, sem virkilega var lýgi og ósannindi. Ef alt hefði verið satt og rétt, sem hvor fiokkurinn sagði um þingmannsefni hins, þá er aannast að segja, að fénaðurinn hefði ekki verið öfundsverður af því, að mega ekki fara yflr landamærin. Vér andbanningar sátum að mestu leyti hj*, og horfðnm á hina bakbítast og rífaat. Flokkaríg þeirra töldum vér oss óviðkomandi. Flokfcsdeilumálið, sam- bandsinálið, vissum vér, að ekki gat komið til greina á næsta þingi. TJm þingmannaefni beggja flokkanna vissum vér það, að margir innan flokkanna voru óánægðir með þau. Hinsvegar bauð flokkurvor, andbanningaflokkurinn, fram til þingsetu tvo valinkunna heiðursmenn, sem enginn hafði nema gott til að segja, enda reyndist það svo, að hvorugur flokk- urinn treystiot til að óvirða þá á neinn hátt. Það virtist því ekki vera ósenni- legt, og ekki óeðlilegt, að allir þoir mörgu kjósendur, sem voru óánægðir með þingmánnscfni síns flokks, og allir þeir mörgu kjósendur, eem eru oss and- banningum samrnák í aðalmáli voru bannmálinu, telda sér ekki enungis heimilt, heldur jafnvel sjálfsagt, að fara út yflr landamæri flokkanna og fylgja oss að málum við þessar kosningar, enda voru þeir ekki fáir sem hétu oss lið- sinni sinu og tryggu fylgi. Úrslitin nrðu sannast að segja alt önnur en vér höfðum búist við, og ekki getum vér talið þau kjósendum höfuð- staðarina til mikils heiðurs, þó vér könn- umat hinsvegar fúslega við það, að úr- slitin hefðn getað orðið ennþá miklu verri. Þessi kosningaúrslit hafa kent oss það, að hér í bæ eru miklu flairi Júd- asar, en vér höfðum búist við. Þau hafa ennfremur kent oss það, að flokks- böndin eru svo mögnuð hér enn, að málefnin verða að engu við hliðina á þeim. Eu það er fjairi því, að þessi kosn- ing höfuðstsðarius sé á nokkurn hátt óaigur fyrir það málefni, er vér sett- um hæst. Það er fjarri þvi, að nokk- uð megi ráða um fylgi vort andbann- inga af atkvæðatöiu þeirra Halldórs Danielssonar og Guðm. Finnbogasonar. Þessi kosningaúrslit sýna í því efni ekki annað enn það, að í herbúðum vor andbanninga er fjöldi mans, sem hefir talið það meira um vert, að koma í veg fyrir að pílitík Björns Jóassonar fengi nokkurn styrk, heldur en það, að greiða nú atkv. andstæðingum Þrælalag- anna og eiga það á hættu að stuðla ef til vill á þann bátt, þó óbeinlínis sé, að kosningu dr. Jóns og M. Blöndahls. Vér teljum víst, að þetta hafi ráðið at- kvæðum margra þeirra manna, sem í hjarta sínu fylgja oss að málum. Sannleikurinn mun vera sá, að þeas- um úrslitum mun aðallega hafa ráðið það hatur og sú fyrirlitning, er menn hafa fengið á óláuspólitík hr. Björns Jóns- aonar og hans klíku. Vér andbanning. ar höfum þar orðið milli steins og sleggju og höfum því óverðskuldað orðið fyrir nokkru af ekellunum. Vér s.iáum það nú, þðtt um seinan sé, að það var barnaskapur að ætla sér að bera ákveð- ið málefni til sigurs gegnum allan þennan flokkseld. Vér sjáum það nú að í þeirri bwáttu hlutum vér að verða undir. Það er vor yfirsjón að sjá þetts ekki fyrir; en yfirsjónin liggur í því, að vér höfðum skakka hugmynd um pólitisk- an þroska og pólitískan móral kjósenda og má hver lá. oas það, sem vill. Kosningadagurinn í Reykjavík. Fyrsti vetrardagur rann uppyfirhöf- uðstaðinn, kaldur og hráslagalegur og andandi köldum guati framam' alla Sjálf- stæðismenn. Göturnar voru hélaðar um morguninn og það var ekki fjarri því að vera einsog einhver jólablær yfir öllu. Undireins þegar út var komið um morguninn urðu fyrir manni álnarlang- ir „fregnmiðar" frá báðum flokkunum á hverju götuhorni, með ógurlega stór- um atöfum og ennþá atærri orðum. Á einum miðanum stóð eitthvað í þá átt- ina, að frelsi íslands og sjálfstæði væri undir því komið að Magnús Blöndahl og dr. Jón yrðu kosnir. Á öðrum mið- anum stóð eitthvað á þá leið, að sómi íslands og æra væri í veði, ef próf. L. H. B. og Jón sagnfræðingur yrðu ekki kosnir. Aumingja ísland, það sýndist ekki verða hjá því komiat, að það færi í hundana, hvernig aem færi; og aum- ingja kjósendurnir, það var von að þeir væru á báðum áttum með það, hvar þeir ættu að setja krossinn. Á skrifstofum flokkanna var ekki litið um að vera. Smalarnir þutu þar inn og út eiusog maurar úr hól, og hlupu hver í kapp við annan til þess að ná í þá, sem enn voru veilir, og hafa síðasta orðið við þá, áður en þeir færu til kosninganna. Snemma um daginn sendi Sjálfstæð- isiskrifstofan út hryssu eina til að agi- tera. Dró hún á eftir sér vagn, en á vagninum var heljarmikið Iéreft, sem þanið var út á tvo vegu og þará voru letruð nöfn frambjóðendanna meðhring fyrir framan, og kross í þeim hringun- um, sem voru við nöfn þeirra M, Th. S. BI. og dr. J. Þ. — Likabaugir tvær, eða smábjöllur voru á vagninum og glamraði ámátlega í þeim þegar hryss- an tók fjörkippi. Vagninn var kallað- ur „líkvagninn," en ekki er þei,s getið að merinni væri neitt nafn gefið. Hélt hún nú áfram agitationsferð sinni um bæinn og varð mönnum hvervetna star- sýnt á merina. En skömmu eftir að byrjuð var kosningarathöfnin var hryaa- ann á ferð sínni stödd i Lækjargötunni og lullaði í hægðum aínum; varð henni þá, litið við í fyrata sinn svo hún sá við nöfn hverra krossinn var settur á léreft- inu. Fyltist hún þá hinni mestu skelf- ingu eins og vonlegt var, og tók á rás og ætlaði aér að reyna að hlaupa und- an þessum ófögnuði; en við þetta snögga viðbragð valt vagninn um koll, svo að nöfn þeirra dr. Jóna og Silfuibergs- mannsins drógust óþyrmilega niður í skítinn; þetta sáu margir Sjálfatæðis- menn og þótti það mikill fyrirburður; sló nú ótta miklum og óhug á liðið, avo að sjálfstæði 1 slands var hin mesta hætta búin. En gamli Björn bað Sjálf- stæðismennin^ R'ð kappkosta að likjast óknyttastráknum, sem ekkert vildi gera nema hann væri bððinn að gera það Jarðarfðr Þ. Egilsson kaup- manns fer fram frá heimili hans í Hafnarfirði laugardag- inn i. nóvember. Háskvoðj- an hyrjar kl. 11»/, f. h. „fyrir hana mömmu." Eins bað gamli maðurinn nú Sjálfstæðiskallana að „gera það fyrir hana mömmu" að kjósa Sif- urbergsmanninn og Dr. Jón, þó mein- gallaðir væru. Og gerðu þetta sumir fyrir hana orð. Kosningaathöfninni var ekki lokið fyr en um kl. 9, og höfðu þá kosið um 1700 manns af h. u. b. 2200 kjóaend- um, en margir voru ýmist dánir, veikir eða fjærverandi, avo að ekki mun meira en 200 manns hafa setið heima, af þeim, sem hefðu getað neytt kosningarréttar aíns. Um kl. 10 var farið að telja sam- an. Ingblfur hafði lánað hornherberg- ið í norðurenda Barnaskólans, þar eem gluggarnir vita út að tjörninni. Var þar á efstu rúðurnar letrað með stór- um stöfum INGÓLFUE, en fyrir neðan nöfn frambjóðendanna. Á hverj- um hálftíma var síðan birtur fyrir aft- an nöfnin atkvæðafjöldi hvers fyrir sig. Var atundum þéttur hnappur af áhorf- endum fyrir framan þennan glngga Ing- ólfs, og beið með áfergju og eftirvænt- ingu eftir nýjum tölum. Þar voru sem áhorfendnr bæði Sjálfatæðismenn og Heimastjórnarmenn og flokksleysingjar; meðai annara mátti þar sjá um tíma hr. Magnús Tb. S. Blöndahl. — Kl. 3»/, var upptalningunni lokið. Og var þá enn slæðingur »f fólki fyrir utan glugga Ingólfs. Talið var upp inni í leikfimishúsinu í Birnaskólanum. Af þingmannsefnun- um voru þar fyrst allir viðstaddir við upptalninguna, nema Halldðr Daníels- son. ^n þegar fór að líða á nóttina, og það fór að verða ljóst hvað verða vildi, þá olnbogaði dr. Jón sig út í gegnum mannþröngina, þar sem hún var þéttust, og hvarf; og skömmu síð- ar fór Silfurbergsmaðurinn sömu leið. Pegar upptalningunni var lokið sást varla einn einaati Sjálfstæðismaður, þeir voru allir farnir að sofa á sínum lár- berjum. Nokkur orð um iðnsýninguna. Útbýting verðlauna. Þegar iðnsýningin var opnuð næst- liðinn 17. júní heyrði ég marga dást að því, hvað öllu væri þ»T vel niður raðað, og sýningin yfir höfuð góð. Gleðiómurinn sem aýning þessi vakti hér í borginni erinú að mestu dainn út, enda er nu allangur tími liðinn fráþví henni var lokað. Það er furðu litið sem sést hefir í blöðum vorum um sýninguna, og hefði hún þó fylliiega verðskuid«ð það, að

x

Ingólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ingólfur
https://timarit.is/publication/189

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.