Ingólfur


Ingólfur - 28.12.1911, Blaðsíða 1

Ingólfur - 28.12.1911, Blaðsíða 1
INGÖLFUR IX. árg. Reykjavík, flmtudaginn 28. desember 1911. 52. blað. HÍHHM^M^MHHM+HHH^H-H-H-HWfM^H-JM- í ± I3sra-<f>x-n3'ii. J kemur út einu sinni í viku að minsta ± $ kosti; venjulega á þriðjudögum. ± % Árgangnrinn kostar 3 kr., erlend- £ J is 4 kr. Uppsögn skrifleg og bund- ± Éin við áramót, og komin til útgef- ± anda fyrir i. október, annars ógild. ^ ? Ritstjóri og ábyrgðarm.: Gunn- ± J ar Egilsson Laugaveg nr. 38. — ^ * Má finna á afgreiðslunni frá kl. * 11-12. 5 Afgreiðsla og innheimta í Kirkju- | strœti 12 kl. 11—12 og 4—5 hjá ? P. E. J. Halldórssyni, lœkni. 4«^^H^M+1-H-HH-HWfH-HH-^H-H+H+HHH-|H- Leikhúsið, Fjalla-Eyvindur, eftir Jóhann Signrjónsson. Þessi leiknr var leikinn í fyrsta sinn á aunan í jólnm; allir aðgöBgumiðar vorn seldir löngu fyrirfram, enda er þetta áreiðanlega merkasti viðburður- inn á leikárinu. t Þessi nýji leikur Jóhanns Sigurjóns- sonar er spunninn útaf alkunnri íslenskri þjóðsögu, sögunni um Fjalla-Eyvind og Höllu, sem flýðu saman til fjalla og bJHggu þar í 16 ár. En ekki er því að neita, að Jóhann hefur mótað þess- ar aðalpersónur í leiknnm nokkuð á ann- an hátt og gert þær frábrugðnar því, sem þæt eru í þjóðsögunni. Höfundur- inn notar sögupersónurnar aðeins sem ramma, er hann greipir inní sínar hugs- anir og sínar eigin skoðanir; og það er ekki altaf að ramminn fer þeim vel, orðin, myndirnar og samlíkingarnar virðast ekki altaf eiga þar vel heima. R»mminn er ramíslenskur, en innihaldið er alþjóðlegra, röddin er Jakobs, en hbldið er Esaús. Enda segir höfundur- inn sjálfur nm aðra aðalpersónuna: „Hallas Sind er tegnet efter en dansk Kvindea Sjæl"! Það er líkt og að hella suðrænu víni í íslenskan sýrubelg — það fær ekki íslenskan keim af því. Fyrir þetta urðu hlutverkin leikend- unnm afarerfið — og sumum þeirra um megn. Þeir voru að reyna að koma ísleniku móti á persónurnar í leiknum, en mistókst flest öllum. Þessi íslenski búningur, sem höfundurinn hefur klætt persónurnar í, gerði því heldur ógagn en gagn, því það stakk ofmikið í stúf hvað ramminn átti illa við, og mönn- um yfirsást innihaldið um of. Og það er iHa farið; því að enda þótt leikur- inn missti þannig gildisitt sem íslensk- ur leikur, þá er hann að mörgu öðru leyti eftirtektarverður, sem lýsing á sál- arlífi, ástríðum, ást og hatri mannlegra vera. Kári (Fjalla-Eyvindur) er ekki teiknaður með vel skýrum dráttum, en Höllu hefur höfundurinn gýnilega lagt mesta rækt við, og dregið þar upp góða mynd af konu með sterkum og ótemj- anlegum ástríðum, konu, sem alt vill leggja í sólurnar fyrir ást sína og alt vill þola vegna hennar og lætur þá fyrst hugfallast, ér hún finnur að hún hefir misst hana. Hr. Helgi Helgason lék Kára; það er örðugt hlutverk, einsog fyr ersagt, og hefir höfandurinn gefið of fáar bend- ingar um meðferð þess; enda fór leik- ur hr. H. H. ekki vel úrhendi. Hann sýndi enga viðleitni til að sérkenna Kára á neinn hátt eða sýna lundareinkenni hans; laikurinn er litarlaus, blóðlausog máður; en persónan sjálf er svo óskýr frá höfundarins hendi, að leikandanum er hér mikil vorkunn. Frk. Guðrún Indriðadóttir lék aðal- hlutverkið, Höllu. í fyrstu tveim þátt- unum, meðan Halla var enn íbygðum, auðug og mikilsmetin, var meðferð hlut- verksins ekki sem best, en þó víðast stórlýtalaus. En í tveim síðustu þátt- unum, eftir að hún er lögst út með Kára, og þó sérstaklega í 3. þætti, breyttist þetta svo til batnaðar, að flesta mun hafa undrað. Öll persónan, fasið, röddinogútlitiðbar þess greinileg merki, að hún hafði lifað mörg ár í útlegð; röddin var orðin harðari, fasið og út- litið harðnéskjulegra. Og þegarbygða- menn koma að þeim og hún tekur barn- ið sitt og kastar því í gljúfrin, varð harðneskjan að dýrslegu æði, og hatrið brann úr angunum — það var fullkom- in leiklist. Hér er auðsjáanlega ónum- ið land; frk. Gr. I. hefir hér sýntmönn- um nýja hlið á leikgáfu sinui, sem áð- nr var ókunn, og sú hliðin er miklu betri og miklu eðlilegri en hin, sem hún hefir áður eýnt. Eg vil óska þess, að leikfélagið gefi henni aftur kost á að reyna sig við hlutverk lik og þetta er, því leikur hennar í gær í tveim síðnstu þáttunum var afbragð. Um aðra leikendurna^er fátt að segja. Hr. Andrés Björnsson lék Arnes útilegu- mann; hann sýndi talsverðan skilning á hlutverki sínu, en var þó of „taminn" í þriðja þætti, er hann játar Höllu ást sína — hann hefðí átt að láta,3bera meíra á villidýrinu. Hr. Bjarni Björns- son lék Arngrím holdsveika mjóg lag- lega. Hr Friðfinnur Ouðjbnsson hafði afbragðsgott gerfi, svo gott, að maður gleymdi, að hann var á leiksviði. Önn- ur hlutverk voru flest laglega leikin, og ekkert þeirra illa, að undanskildu því, að útfrá engu þeirra andaði þeim ís- lenska blæ, sem höfundurinn mun hafa ætlast til, en einsog fyr er sagt er hon- um sjálfum þar mikið um að kenna. En einn aðalgalli er þó á þessum leik, eínsog öllum öðrum leik sem hór er sýndur á leiksviði. Fólkið kann ekki að tala. Tónfallið er óeðlilegt og tilgerðarlegt, og einhver sönglandi í röddinni og vælikjóabragur eem hvergi heyrist í íslensku máli nema á leiksvið- inu í Reykjavik. Þessu er nauðsynlegt að kippa í lag, og það er víst, að fyr en það er gert getur leikfélagíð ekki búist við góðum árangriaflistaviðleitni Silfurbergsmálið. Leikfélag Reykjavíkur: „ísafold" er einstaklega roggin yflr þeÍTi ðsigri, er hún telur andstæðinga sína hafa beðið við það, er Stjórnarráðið úrskurðaði, að ekki skuli hefja saka- málirannsókn á hendur þeim Magnúsi Blöndal fyrv. alþingismanni og Guðm. Jakobssyni, og flýtir blaðið sér síðan að draga þá ályktun, að allar þær sak- ir, sem bornar hafa verið á þá herra, séu ósannar og á engum rökum bygðar. Það mun þó vera æði hæpið að draga þá ályktun af þvi einu, aðjStjórnarráð- ið taldi ekki rétt að hefja sakamáls- rannsokn út af þeim gögnum, er fyrir lágu. Það er nú einu sinni siður hér á þessu landi, að lakamálsratmsó/ín er ekki hafln gegn mönnum, nema svo sé, að sakir séu nokkurnvegin óyggjandi á hendur þeim. Einasta ályktunin, sem dregin verður af þessum úrskurði Stjórn- arráðsins, er því sú, að þan gögn, sem það hafði í höndum, sanna ekki sekt á hendur þeim félögum, í þeim atrið- um, sem tiltekin voru í kærunni. Um öll önnur atriði í þessu ^alræmda silfur- bergsmáli, sem bæði Ingólfnr og önnur blöð hafa vakið máls á, er ekkert sagt með úrskurði Stjórnarráðsins, þau hafa alls ekki komið til þess kasta. Og Stjórnarráðið mun ekki telja sig hafa heimild eða skyldu til að taka upp hjá sjálfu aér að rannsaka öll þau atriði, svo sem t. d. afakifti Björns Jónssonar af Tuliníusarbirgðunum, o. s. frv., það mun telja slíkt heyra nndir valdsvið þingsins. Má vel vera að svo sé, enda skiftir það litlu máli hver upptökin á að þvi, að þetta óheillamál verði rann- sakað; en hitt dylst oss ekki, sem vér oft og margsinnis höfum tekið fram áð- ur hér í blaðinu, að réttarmeðvitund þjóðarinnar og alment pólitískt velsæmi heimta það, að ítarleg rannsókn verði hafin út af ýmsum atriðnm þessa máls, hvort sem það er Stjórnarráðið eða al- þingi sjálft, sem fyrirskipar þá rann- sókn. Frá Gróttu til Gvendarbrunna. sinm. Ges. <Sveinn BjðrnssonL Lyflrróttarmálaflutningsmaöur t Hafnarstræti 16. » Besta veður hefur verið hér um jól- in. Nokkuð hvasst var reyndar á að- fangadaginn, norðanátt og heiðskírt veð- ur, en slotaði með kvöldinu og var logn og hægt veður með frosti á jóladag, og sama veður á annan i jólum. Við síðdegismessu á jóladag í dóm- kirkjunni var svo mikill troðningur af fólki, að sagt er að ofninn í kirkjunni hafi oltið um koll. Bokari við Landsbankann var á Þor- láksmessu skipaður Riekarð Torfason, aem áðar var settur i þá stöðu. Strandmenn af hinum þýska botn- vörpungi „Emden", semstrandaði aust- ur i Skaftafelllssýslu um daginn, komu hingað landveg á jóladag, og böa á „Hótel ísland". Fjalla-Eyvindur föstudag 29. þ. m. kl. 8 síðd. í Iðnað- armannahúsinu. Athygli karlmanna viljum vér vekja á þvi áð vér lendum hverjnm, sem óskar þess S1/^ m. af 135 sm. breiðu ivörtu, dökkbláu eða gráu nýtýsku ullarefni í falleg og sterk föt fyrir einar 14. kr. 50 aura. — Efnið sendum vér farfrítt gegn eftirkröfu, og tökum það aftur ef það er ekki að óskum. Thybo Molles Klædefabrik, Köbenhavn. „Fjalla-Eyvinduru var leikinn aftur í gærkvöld fyrir fullu húsi og verður leikinn aftur í kvöld; hefur mikið af aðgöngumiðum selst fyrirfram. Hr. Jón Á. Egilsson, umsjónarmaður áfengiskanpanna, kom hingað til bæjar- ins skömmu fyrir jólin, og tekur við starfi sínu á nýjári. Afengispantanir eru þegar komnar tilhans utanaflandi. Dáin er á ísafirði frá EUn Olgeirsson, kona verslunarstjðra Karls Olgeirsson- ar. Hafði hún fótbrotnað, og fóturinn síðan tekinn af henni, en banamein hennar var hjartaslag. Hún var kona á besta aldri. Söngfélagið 17. júni söng í þriðja ¦inn föstudaginn 22. þ. m. með sömu söngskrá og fyr, og var því nær hús- fyllir af áheyrendum. „Skúli Fögeti", nýji botnvörpungurinn, sem Forseta-félagið var að láta byggja sér i Englandi, kom hingað á annan i jólum. Skúli Fógeti er hið álitlegasta ¦kip, stórt og vel úr garði gert. Skip- stjóri verður hr. Halldór Þorsteinsson. Enskur botnvörpungur strandaði á Bla- skeri nú um jólin; allir menn komust af. Björgunarskipið „Geir" brá við og fór þangað suður á jóladag til að reyna að ni skipinu af skerinu og dró það hing- að inn til Reykjavíkur í gær. Skipið heitir „Golden Scepter," það mun vera litið skemt. Dansleik fyrir börn heldur „Reykja- víkur klúbbur" í kvöld á Hótel Reykja- vík." Cacao og Chocolade í heildiölu og smásölu

x

Ingólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ingólfur
https://timarit.is/publication/189

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.