Lögrétta

Tölublað

Lögrétta - 19.01.1916, Blaðsíða 3

Lögrétta - 19.01.1916, Blaðsíða 3
LÖGRJETTA ii Jardyrkjukensla í Einarsnesi. Næsta vor fer fram kensla í plæg- ingum.túnasljettun, lokræslu og garS- rækt í Einarsnesi í Mýrasýslu. Byrj- ar 14. maí og stendur yfir í sex vikur. Þeir, sem njóta vilja kenslunnar, sendi umsóknir sínar til Páls Jóns- sonar kennara á Hvanneyri, sem hef- ur kensluna á hendi. Stríðið. Af hverju Þjóðverjar hljóta að verða undir. Hvað lengi stendur stríðið? RæSu um þetta efni flytur Jón Ólafsson rithöfundur næsta laugar- dagskvöld kl. 9 í BárubúS. ASgöngumiSar á 50 au. á fimtu- dag og föstudag i bókaverslunumísa- foldar og Sigfúsar Eymundssonar. Einnig viS innganginn. Fundur í ,PramÉ næstkomandi laugardagskvöld, 22. þ. m., í Templarahúsinu, og hefst kl.8y2. Jón Þorláksson landsverkfræðingur talar um framtíðarhorfur í stjórn- málum. Einnig verður rætt um bæjarstjórn- arkosningarnar. landiS vel og unni því mjög. Hann var náttúruvinur, einkum dýravinur meS afbrigSum, og var Mývatn því sjerstaklega heillandi fyrir hann. Bók- mentum landsins var hann vel kunn- ugur, las íslensku nokkuS og safnaði flestum þýskum ritum, sem snertu ís- land, og var þaS allmikiS safn. Sá, er þetta ritar, komst af sjer- stakri tilviljun í nokkuS náin kynni viS Lissmann heitinn, og getur því vel boriS um vináttuþel hans til Islands. Um mannkosti hans er þaS aS segja, aS jeg hef ekki kynst trygglyndari manni eSa raunbetri en honum, hvorki hjer nje annarstaSar. MeS myndum sínum hefur hann kynt ís- land i landi sínu meira en margurveit. Aldrei er svo ritaS um myndir hans, að íslands sje ekki viS getið um leið, og andar jafnan sama hlýleika af dómunum sem af myndunum sjálfum. I síðustu brjefum, er hingað hafa bor- ist frá honum, er hann aS vonast eftir friSi hiS fyrsta og staSráSinn í að koma næsta sumar. Nú eftir fall Lissmanns gangast ýms listamannafjelög fyrir því, aS efna til sýningar eftir hann í Ham- borg; verður reynt að ná í allar myndir eftir hann úr söfnum og eignum einstakra manna, til þess að sýna í einni heild. Vinnustofu hans og bústað, sem var eitt og hiS sama, er haldiS óbreyttu eins og hann skildi viS þaS og haft opiS fyrir almenning; þar átti hann meSal annars ágætt safn af fuglum og fiðrildum. Óvíst er hvernig gengur aS ná í allar hans myndir á þessa sýningu, t. d. um eina veit jeg, stóra og mjög fagra mynd frá íslandi, er Viktor Emanuel kon- ungur Itala keypti, og er óvíst aS hann fari aS senda myndina til Ham- borgar eins og nú stendur. Arsæll Arnason. Síðustu fregnir. Khöfn 15. jan.: „Austurrikismenn hafa tekið Cettinje." ÞaS er höfuðborgin í Montenegró, sem Austurríkismenn hafa tekið, og má þá heita að alt landið sje á þeirra valdi, enda segja frjettir hingaS, aS stjórnin i Montenegró hafi leitaS út úr landinu og til Skútarí, norSan til í Albaníu. En ekkert heyrist um það, aS til skarar skríSi í Albaníu, nje um aðgerðir ítalska hersins þar. En leifar Serbahersins, sem undan leitaði til Albaníu og Grikklands, segja fregn- irnar aS bandamenn hafi flutt yfir i eyna Korfu, sem er stór grísk ey í Adríahafi vestan viS suSurodda Al- baníu, skamt undan landi. Þar á aS 2. des. síSastl. átti stærsta verkiu.Sarfyrirtæki Noregs 10 ára afmæh, en þaS er aflframleiöslan viS Rjúkanfossinn, og jafnframt er fyrirtækiS nú stórum aukiS með nýjum vjelum, enda er þaS nú orSiS mjög risavax- iS. FjelagiS, sem á fyrirtækiS, ræSur nú yfir 300 þús. hestöflum, og á, þegar alt er komið í lag, að geta framleitt 150 tonn af Noregs-saltpjetri á ári. Hjá fjelaginu vinna 4 þús. manna. FyrirtækiS hefur kostaS of fjár. ForstöSumaSur þess frá upphafi er S. Eyde, en helstu meSstarfsmenn hans hafa veriS vísindamaSurinn Birkeland og Scott'-Hansen verkfræð- ingur. Hjer á myndinni er sýnd aflframleiSslustöSin við Rjúkan og uppi i horninu er mynd af Eyde framkvæmdastjóra. hjúkra hermönnunum og hvila þá um stund, enda voru þeir aSfram komnir af langvarandi sulti og erfiSi. Bandamenn flytja stöðugt nýjar og nýjar hersveitir á land í Salonikí, og láta þeir mikiS yfir, hve vel þeir hafi búið þar um sig með víggirðingunum norSan viS borgina, en herir miðveld- anna og Búlgara búast nú til aS sækja þar á. Er þaS hart fyrir Grikki hlut- lausa, aS þurfa aS leggja ófriSar- þjóSunum til orustusvæSi, því ekki getur hjá þvi fariS, aS mikil spjöll verSi gerS þar bæSi á landi og mann- virkjum, en íbúarnir á þessu svæSi hafa fjölda-margir yfirgefiS bústaði sína. ÞaS heitir þó svo, bæði frá hálfu bandamanna og miSveldanna, aS Grikkir eigi siSar aS fá bætur fyr- ir þaS tjón, sem þeir verða fyrir af þessum ágangi. Frakkar eru þarna miklu fjölmennari en Englendingar og er yfirstjórn bandamannahersins þar í þeirra höndum. Nú lengi hefur í frjettum hingaö ekkert veriS getiS um hinn mikla her, sem Rússar höfSu stefnt saman í Bessarabíu, og er af því auSsætt, aS engar tilraunir hafa þeir gert til þess aS koma honum til Búlgariu eft- ir aS Rúmenar neituðu honum farar- leyfis um land sitt. En hitt má vera, aS her Rússa í Galizíu hafi komiS styrkur frá þessum her, því símfrjett- irnar hingaS segja stöSugt frá bar- dögum þar og lítur út fyrir aö þeir sjeu fast sóttir frá beggja hálfu, því ýmist er sagt frá framsókn Rússa þar, eSa hörSum gagnárásum frá Austur- ríkismönnum. AnnarstaSar en þar er ekki sagt frá orustum nú, svo aS nokkuS kveSi aS. Nýtt símskeyti. Eftir að þaS var skrifað, sem hjer fer á undan, fjekk Lögr. nýtt sím- skeyti svohljóðandi: Khöfn 18. jan.: „Friður í Monte- negró. Bandamenn setja her á land í Pireus." Þetta skeyti flytur undarlegar og óvæntar frjettir. AS friSur sje í Montnegró mun að eins eiga að merkja þaS, aS landið sje nú á valdi Austurríkismanna og engin mótstaSa þar gegn þeim. En hitt er óvænt, aS bandamenn skipi upp her í Pireus, sem er hafnarborg Aþenu, höfuðstaS- ar Grikklands. í viðureigninni við miSveldin er ekki sýnilegt aS þeir hafi neitt meS her aS gera á þeim stöSv- um. Hitt er þá næst aS ætla, ef skeyt- ið er áreiSanlegt, aS þeir sjeu aS bú- ast til aS taka Grikkland. Því til- gangurinn meS landsetningu hers þarna, ef hún ætti aS vera gerð með vilja og samþykki Grikkja, er óskilj- anlegur. Líklegast er því, aS þeir telji Grikki sjer óvinveitta og þykist vita, aS þeir muni verSa á bandi miSveld- anna, þegar á herSi, og sje þá meS þessu slitiS friSi milli Grikkja og Bandamanna. Um Montenegrómenn segja aSrar frjettir hingaS, að þeir hafi beSist friðar. ÁRAMÓTAVÍSA. Ár er liðið. En líttu yfir sviðið: laugast hæðir í dreyra-flæði. Dýr er fórn sú, er drotnar og stjórnar djöfullinn sjálfur í heilli álfu. Fjölgar nú sárum yngisárið, ellegar lýsir friðardísum? Skín ei í vonum karls og konu kærleiksstjarnan á grimdar-hjarnið ? Jak. Thor. Frjettir. íslenskur böglapóstur teptur í Eng- landi. Forstjóra Eimskipafjel. barst í gær símskeyti þess efnir, aS bögla- pósturinn, sem Gullfoss hafSi meS- feröis hjeSan til Khafnar, hafi veriS tekinn á land af bretskum yfirvöld- um í Lerwick, til þess aS hann yrSi skoðaður. Alls höfSu 10 böglapokar veriS með skipinu. Tiltölulega fáir böglar áttu aS far til Þýskalands — mest- ur hluti þeirra til Danmerkur. Gullfoss liggur enn í Lerwick og ekkert skeyti hefur komiS um þaS aS skipiS sje fariS þaSan. Samkvæmt símskeyti, sem hingaS barst i gær frá skipstjóranum á Is- landi, sem nú er á leið hingaS frá Kaupmannahöfn, hafa bretsku yfir- völdin í Leith lagt hald á böglapóst- inn, sem þaS skip hafSi meðferSis hingaS, vita menn ekki hve mikill sá póstur er, en líklegt þykir aS rann- sókn á póstinum hafi tafið skipiS í Leith. Það mun og vera ófarið þaS- an enn. Morgunbl. Veðrir. Síðastl. föstudag var snjó- veSur og nokkurt frost, en síSan gott veSur, og í gær hláka og rigning öSru hvoru í stríðið. HjeSan fór um daginn, með „Gullfossi", ungur maSur, Steinn sonur Guðm. Emíls prests á Kvía- bekk, og ætlaði í þjónustu RauSa krossins hjá Frökkum. Hann hafði veriS i mentaskólanum frá því í haust, í 4. bekk, og var áSur gagnræSingur fráAkureyri, en sagSi sig nú úr skóla. GerSi ráS fyrir aS taka síSar stú- dentspróf í Khöfn og lesa jarS- fræSi. Fyrirlestur Jóns ólafssonar um ó- friðin, sem auglýstur er hjer í blaS- inu, verSur án efa fróSlegur, en eink- um mun hann líta á stríSiS frá sjón- armiSi Englendinga. Landkosningafundurinn við Þjórs- árbrú er í dag. „Suðurland". Þorfinnur Kristjáns- son prentari hjeSan úr Rvík hefur leigt prentsmiSjuna á Eyrarbakka og blaSið „SuSurland" næsta ár. VerS- ur hann sjálfur ritstjóri þess. Bæjarstjórnarkosningarnar eiga að fara fram hjer i bænum 31. þ. m. List- arnir munu verða þrir og er listi „Fram"-fjelagsins þannig: Jón Þorláksson landsverkfræðingur, Thor Jensen kaupmaöur, Guðm. Gamalíelsson bókbindari. Pjetur Halldórsson bóksali, Flosi SigurSsson trjesmiður. RöSin á listanum var ekki rjett í síSasta tbl. Tr. Gunnarsson vildi ekki gefa kost á sjer áfram. Annars verS- ur nánar minst á bæjarstjórnarkosn- ingarnar i næsta blaSi. Landsbankinn. Svar er nú nýlega komiS frá gjaldkeranum upp á kæru bankastjórnarinnar, en ekkert hefur veriS úrskurSaS um máliS enn. 4 nýir bílar komu hingaS frá Ame- ríku meS „Vesla", alt Overlands-bíl- ar, til Jónatans Þorsteinssonar. Tveir af þeim eru til fólksflutninga, en hinir til vöruflutninga. Eyrbekkingar hafa keypt tvo af þeim, segir „Morg- unblaSiS", en hinn þriSji er seldur hjer í bænum. Samverjinn er nú tekinn hjer til starfa í bænum á sama hátt og und- anfarna vetur og á sama staS, í Templarahúsinu; byrjaði 12. þ. m. Fyrsta daginn var þar úthlutað 88 máltíSum, annan daginn 144, þriSja 136, fjórSa 161, og hefur aSsóknin síSan fariS vaxandi. Mest eru þaS börn, sem koma, en þó einnig nokkuð af fullorSnu fólki. Ýmsir hafa, eins og áður, gefiS til fyrirtækisins, og er þaS vel gert, aS styrkja þaS. For- gangsmennirnir eru sömu og áSur. Fisksala í Englandi. Þessir botn- vörpungar hjeðan hafa selt afla íEng- landi undanfarna viku: Rán fyrir 1900 pd. sterling eSa nál. 34 þús. kr.; Ingólfur Arnarson fyrir 3510 pnd. sterl. eSa nál. 63 þús. kr., þar af salt- fisk fyrir 1080 pnd.; Earl Hereford fyrir 2425 pnd. sterl., eSa rúml. 43 þús. kr.; Eggert Ólafsson fyrir 2600 pnd. sterl., eSa nál. 46^ þús. kr.; Mai fyrir 1660 pnd. sterl., eSa tæpar 30 þús. kr. Enskir botnvörpungar eru nú sagS- ir um 40 viS veiSar hjer viS land, og komu tveir inn hingaS í fyrra dag. Trúlofuð eru á Hólmavík í Stein- grímsfirSi á gamlársdag síSastl. Jak- ob Thoarensen skáld og ungfrú Borghildur Benediktsdóttir. Jakob fór norSur hjeðan skömmu fyrir há- tíSarnar í vetur. „Liljan" heitir dálítiS mánaSarblaS, sem skátafjelagiS hjer í bænum er fariS að gefa út. ÁbyrgðarmaSur er A. V. Tulinius, en afgreiðslumaSur GuSm. H. Pjetursson prentari. Kost- ar 60 au. árg. Hadda padda hefur nú síðan á jól- um veriS leikin hjer 11 sinnum og oftast vel sótt. Botnvörpungur keyptur. Botnvörp- ungur hefur fyrir skömmu veriS keyptur í Hollandi af hlutafjelaginu „Haukur" hjer í bænum og fóru menn meS „Gullfossi" siSast til þess að sækja skipiS. Hróarstunguhjerað. Þar var Guðm. Þorsteinsson skipaSur læknir 20. f. m., áSur læknir í ÞistilfjarSarhjeraSi, en hafði um tíma aS undanförnu þjón- aS HróarstunguhjeraSi. LæknissetriS er nú í BorgarfirSi. Brýr, vegir og vitar 1915. SiSastl. ár voru brýr bygSar á Hamarsá íGeit- hellnahreppi, Síká í HrútafirSi og Langadalsá í NorSur-IsafjarSarsýslu, alt steinsteypubrýr, og er hin fyrst- nefnda 35 metrar, önnur 32 og hin þriðja 24 metrar á lengd. í staS gam- alla trjebrúa voru bygSar steinsteypu- brýr á Langá á Mýrum, 20 metra, BólstaSahlíSará, 13 metra, og Sæ- mundará á VatnsskarSi, 12 metra. ViS tvær flutningabrautir var lokið síS- astliSiS sumar, Reykjadalsbraut og EyfirSingabraut, og auk þess unniS aS Húnvetningabraut, SkagfirSinga- braut og Grímsnessbraut. En aS þjóðvegum var unniS áStykkishólms- vegi, Hróarstunguvegi, Hörgárdals- vegi, Krossárdalsvegi og víSar. Vitar voru bygSir á Grímsey í Steingríms- firSi, viS Malarhöfn í Steingríms- firSi og Hólmavík í Steingríms- firSi, og unnið aS vitabygging á Ing- ólfshöfða, en eftir aS setja hann upp. Sjómerki voru sett á ýmsum stöSum, svo sem viS Raufarhöfn, á Stein- grímsfirSi og víSar. SjóvarnargarSur var bygSur á SiglufjarSareyri. Þegar Lögr. var 5 ára, gaf hún skuldlausum kaupendum sínum, sem borgaS höfSu alla árgangana, kaup- bætir, eSa verSlaun fyrir skilsemina. Nú um áramótin er blaSiS 10 ára, og gefur nú öllum skuldlausum kaup- endum sínum, sem verSa áskrifendur áfram, einhverjar af þessum bókum, og geta kaupendur valiS um, hverjar af þeim þeir vilja fá, svo lengi sem bækurnar endast, hver um sig: 1. Baskervillehundinn, eftir A. Conan Doyle og hefti af „Sögusafni Reykjavíkur". 2. Oliver Tvist, eftir C. Dickens. 3. Percival Keene fyrir hálfvirði, eða 1 kr., og auk hans eitt hefti af „Sögusafni Reykjavíkur" og „Næstu harðindin" eftir G. Björn- son landlækni. 4. 2 hefti af „Sögusafni Reykjavík- ur", „Þrjár sögur" gefnar út af Lögr. 1909 og „Næstu harðindin''. Þeir, sem ekki taka kaupbætirinn á afgreiSslu blaðsins, Bankastræti n, en óska að fá hann sendan sjer, verSa að senda afgreiSslumanni, t. d. í fri- merkjum, 18 au. Þeir, sem kjósa 3. flokk, sendi, auk burSargjalds, 1 kr. Útgefendurnir. ÉlaosÉ við Kaupfjelag Húnvetninga er laus frá ársbyrjun 1917. Þeir, sem vilja sækja um stöðu þessa, sendi Jóni Kr. Jónssyni bónda á MásstöSum um- sóknir sínar fyrir 15. apríl n. k. Hann veitir þeim, er hafa í hyggju aS sækja um stöSuna, upplýsingar henni við- víkjandi, ef þess er óskaS. „Landið" heitir nýtt blaS, sem farið er aS koma út hjer í bænum. Ritstjóri er mag. Jakob J. Smári, en af- greiöslumaður Loftur Gunnarsson, sem áður var við „Vísi". BlaðiS á aS verSa málgagn „þversum-manna". Undirfellskirkja. Úr Húnavatns- sýslu er skrifaS: „Undirfellskirkja hin nýja var vígS 22. sd. e. Tr. SíS- astliSinn. Auk prófasts, sem vígSi kirkjuna, voru þar viSstaddir prest- arnir sjera Jón Pálsson og sjera Lud- vig Knudsen. Athöfnin fór fram eins og venjulegt er. Guðsþjónustan öll var hin ánægjulegasta og margt fólk sam- an komið, bæSi úr sókninni og nokk- uS utansóknar, og var þetta þó á þeim tíma haustsins, þegar annir eru mestar. — Nýtt lag, fallegt og kirkju- legt, var þar sungiS, eftir Þorstein KonráSsson bónda á EyjólfsstöSum. — Margt hefur veriS skrifaS og skráS í sambandi við kirkjubyggingu þessa, en um húsiS sjálft er alt hiS besta aS segja. Það er traust, vandað og vel frá öllu gengiS, og prýSis fallegt. Væri gott ef segja mætti, aS víSa til sveita væru jafngóS kirkjuhús, en þaS er öSru nær en svo sje. Forsíðumyndin á „íslensku söngva- safni". Myndin eftir RikharS Jónsson myndhöggvara, sem prentuS er fram- an á kápuna á söngvahefti þeirra Sig- fúsar Einarssonar og Halldórs Jón- assonar, sem nýlega er út komiS, hef- ur tekið nokkrum breytingum ViS prentunina. Myndin er af dalverpi, sem á fellur eftir í gljúfrum, og pilti og stúlku, er sitja þar yfir ám. Standa þau sitt hvoru megin árinnar og er drengurinn aS þreyta söng sinn viS árniSinn til skemtunar fyrir starf- systur sína. Myndin vekur því hug- næmar endurminningar hjá hverjum þeim, er í æsku hefur setið yfir ám í fögru landslagi blíða sumardaga. En breytingar þær, sem gerSar hafa ver- iS á myndinni eru aS ærnar hafa veriS endurteiknaSar, gerSar lagðstyttri og settar á þær langar rófur, líkt og á erlendu fje er víSast. Þessar breyt- ingar munu hafa veriS gerSar í góSri trú, af þeim er sáu um prentun mynd- arinnar; hafa þeir haldiS aS hjer væri um fljótfærni eSur ónákvæmni aö ræSa hjá listamauninum, þar þeir

x

Lögrétta

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögrétta
https://timarit.is/publication/196

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.