Lögrétta

Tölublað

Lögrétta - 22.11.1916, Blaðsíða 1

Lögrétta - 22.11.1916, Blaðsíða 1
Ritstjóri: ÞORST. GÍSLASON. Þingholtsstræti 17. Talsími 178. LÖGRJ BMBWfl ¦HBB 11 mm a 1 1A AfgreiSslu- og innheimtum.: ÞÓR. B. ÞORLÁKSSON, Bankastraeti II. Talsími 359. Nr. 55. Reykjavík, 22. nóvember 1916. XI. árg. Klæðaverslun H. Andersen & Sön. Aðalstr. 16. Stofnsett 1888. Sími 32. Þar eru fötin saumuð flest. Þar eru fataefnin best. Bækur, innlendar og erlendar, pappír og alls- konar ritföng, kaupa allir í Bókauerslun Sigíúsar fymundssonar. Lárus Fjeldsted, YfirrjettarmálafærslumaCur. LÆKJARGATA 2. Venjulega heima kl. 4—7 sítSd. Nýja Bókbandsvinnustofan tekur aS sjer alla vinnu, sem aS bók- bandi lýtur og reynir að fullnægja kröfum viðskiftavina sinna. Bókavin- ir, lestrarfjelög og aSrir ættu því aS koma þangaö. — Útvegar allar bækur er fáanlegar eru. Þingholtsstræti 6 (Gutenberg). Brynj. Magnússon. Kolatilboðið. Mjer kemur dálítiS undarlega fyrir umsögn ráðherra um tilboð á 50,00*0 smálestum af kolum til landsins frá Englandi í fyrra, eins og hann skýrir frá málinu i andsvörum sínum gegn mjer um samninginn í 49. tbl. Lög- rjettu. Jeg játa þaS rjett haft eftir, aS meSal annara mála er bárust í tal milli mín og hans i okt. s. 1. ár, kom einmitt þetta mál tií umræSu. 1 Lögrjettu kemst hann svo aS orSi: „M. Þ. segist hafa fengiS tilboö 12. nóv. f. á. um 50 þús. smálestir af kol- um frá Bretlandi. Stjórnin gat ekki hafa virt þetta tilboð að vettugi, eins og M. Þ. segir, því hún hefur aldrei heyrt það nje sjeð. Hafi M. Þ. feng- ið þaS, þá hefur hann gleymt að segja stjórninni frá því. M. Þ. talaSi um þaS í okt. i fyrra við rá'Sherra í Khöfn aS hann hefSi skrifaö einhverjum málaflutningsmanni í London viSvíkj- andi kolum. SíSan hefur ekkert frá Matthíasi um þessar brjefaskriftir eða kol heyrst eða sjest fyr en nú, að hann skrökvar því að stjórnin hafi ekki þegið þetta boð.* Nú kemur hjer jafnhliða til athug- unar umsögn bæjarfógeta Jóns Magn- ússonar, sem einmitt ber heim við hit> framangreinda, að stjórn og velferS- arnefnd hafa aldrei sjeS tilboSi'S, þar sem hann i ræSu sinni á fundi í fje- laginu „Fram", sem birtist í 50. tbl. Lögrjettu, segir aö hann hafi „aldrei heyrt getiS um tilboSiS eSa neitt í þessa átt", og bætir svo viS : „Jeg hef spurst fyrir um þaSíviSkomandi deild stjórnarráSsins, hvort nokkurt brjef um þetta hafi nokkurn tíma komið frá Matthíasi, og svarið var nei. Meira að segja var sagt að ekkert væri drepið á þetta í skýrslum um starf hans. Þetta hlýtur að vera ein- hver endemis vitleysa." Hjer er ekki fleirum blöSum að iletta. ÞaS liggja órækar sannanir fyrir því aS tilboðiS hefur aldrei ver- iS lagt fram opinberlega. Þetta er ekki einleikiS. Jeg er alveg hissa. HvaSa dæmalaus skollaleikur er '»6..98H-.O0O.000 ' Márk : 10.712 000.000 Mark 10,651000000 Mark. Þýska ríkiS hefur til þessa tekiS 47 milljarSa marka aS láni til ófrrSar- ins, sem yfir stendur. Þetta fje hefur þaS tekið með 5 lánum, og er hlut- falliS milli þeirra sýnt hjer á myndinni. En á miSri myndinni eru lánin sýnd öll í einu. Til samanburSar er sýnd upphæSin, sem ÞjóSverjar fengu hjá Frökkum í herkostnaS eftir stríSiS 1871, en þaS voru 4 milljarðar marka. þetta? Hefur ráðherra aldrei fengið tilboðiS, eöa hefur hann leyft sjer að stinga því undir stól? En gætum nú betur aS. í öllum blöSum er umsögn ráSherra á einn veg, þannig aS stjórn og velferðar- nefnd hafi aldrei fengiS tilboSið. Hann mótmælir hvergi aS hann (ráSherra) hafi fengiS þaS. Notar hann sjer þarna dálítið loddarabragS, „spilagaldur", til aS komast út úr klípunni í svipinn? Grípur hann hann þarna í hálmstráiS til að halda sjer fljótandi viS kosningarnar eSa hvaS ? Leggjum þá öll spilin á borSrð. * Alt breytta letriS hjá E. A. Jeg hef hjer fyrir framan mig afrit af brjefi mínu til stjórnar Fiskifje- lagsins, sem dagsett er í Khöfn 25. nóv. 1915, og er svohljóðandi: „Stjórn Fiskifjelags Islands, Reykjavík. Jeg sendi ySur hjer meS skýrslu yf- ii' verölag á fiski og fiskafurðum. Enn fremur sendi jeg hjer meö afskrift af brjefi er jeg hef sent ráð- herra, sem er svar viSvíkjandi fyrir- spurn — um kaup á kolum — er jeg gerSi til Englands aS undirlagi og eftir beiSni ráSherra, og er þaS all- ítarlegt, en á valdi hans hvort þessu verður sint eSa ekki. Hugmynd ráöherra var, er hann átti tal við mig, að landsjóður jafnvel keypti upp nokkrar birgðir af kolum, og var það meS þetta fyrir augum, aS hann beiddist þessara upplýsinga. HvaS hann kann aS gera nú, að fengnu þessu tilboSi, er auSvitaS óráSiS, en æskilegt væri aS innkaup væru einhver gerS. Ef ráðherra sinnir þessu aS einhverju leyti, geri jeg rá?5 fyrir aS hann sendi mjer línur þessu viSvikjandi, en að öðru leyti ætti þetta ekki að vera neitt opinbert málefni fyrst um sinn, og bið jeg því stjórnina að skoða það s v 0."----------- Af óðru brjefi mínu hef jeg líka afskrift, sem dagsett er í Khöfn 26. nóv. 1915, og er svohljóSandi: „YSar hágöfgi. Jeg leyfi mjer hjer meö aS senda ySur -þýðingu á brjefi frá umboSs- manni mínum á Englandi, hr....., viðvíkjandi kaupum og útflutnings- lcyfi á kolum þaðan. Jeg get fullviss- aö yður um það að þessi maður er í alla staöi mjög áreiSanlegur, og ef til þess kemur að stjórnarráðið ákveður sig meS kaup á kolum fyrir hönd landsjóSs, þá mun hann aö eins vísa á þann mann til aS sjá um innkaup og afgreiSslu þeirra, sem væri starf- anum vaxinn. Jeg legg hjer meö afskrift af mán- aSarskýrslu yfir markaðsverS 0. fl., er jeg sendi Fiskifjelaginu.------------ Viðvíkjandi öSrum áhugamálum — Til Eáðherra íslands, E. Arnórssonar." Afskrift af brjefi um tilboS á sölu og útflutningsleyfi á kolum frá Eng- landi, sem vitnaS er til i báSum þess- um framangreindu brjefum, og sent var með og dags. 12. nóv. I9i5,er svo- hljóðandi: Hr. Matth. Thordarson, p. t. Kjöbenhavn. Jeg þakka yður mjög svo vinsam- lega brjef yðar frá 2. þ. m. og mun jeg með ánægju gera alt sem jeg get til að tryggja yður kaup á kolum hjeðan. Þjer getið líka verið þess fullviss, að jeg mun reyna að gera hið ýtrasta til að útvega yður hin ódýrustu og bestu kol, og efast jeg ekki um að jeg muni geta útvegað mun betri kaup en aðrir er versla við island. ÚTFLUTNINGSLEYFI. Þar sem þjer farið fram á að fá útflutnings- leyfi fyrir alt að 50,000 smálestir, er ætlast er til að verði flutt smám sam- an á 6—8 mánuðum,, mun jeg telja það engum vafa undirorpið að leyfi til útflutnings muni fást, einkum ef stjórn íslands á í hlut. Þó mun það verða að álítast nauðsynlegt, að Stjórnarráðið hið fyrsta sendi mjer viðurkenningu sam- stemmandi þeirri, er fylg- ir hjer með,* þar sem stjórnin skuldbindur sig til að annast um að ekkert af kolunum verði látið af hendi á þann hátt eða til þeirra er ríður í bága við hin bretsku ákvæði. — Und- ir eins og jeg hef slíka yfirlýsingu í höndum undirritaða af stjórninni og viðurkenda af hinum enska ræðis- manni í Reykjavík, mun jeg sjá um að fá leyfið. KOLIN. Hið næsta sem liggur fyr- ir er að minnast á kolin. Jeg get eng- an vegin álitið það æskilegt undir nú- verandi kringumstæðum að rígbinda sig við eina námu, því það mundi hafa í för með sjer mikla örðugleika að útvega alt að 50,000 smálestir frá einum seljanda, enda þar að auki fult eins dýrt, jafnvel mundi líka geta komið fyrir að tafir mundu koma fyrir með hleðslu á skipum þeim, er taka ættu kolin, og gæti slíkt orsak- að aukinn kostnað og aðra örðug- leika. — Sjálfsagt er því að hafa óbundnar hendur til að kaupa kolin og Jilaða skipin á þeim stöðum, sem maður hefur vissu fyrir að geti af- greitt umsvifalaust strax og kraf- ist er. Jeg vil þess vegna mæla með því að keypt sjeu bæði skotsk og e n s k k 01. 1) Dysart Main Steam Coals, eða með öðrum orðum: Rosslyn Hartley, Bagonie eða Wemyss Steam Coals. Ljóðabók eftir Hannes Hafstein. Verð: Obundin á góðan pappír......... kr. 9.50 Obundin á skrautpappír .........- 10.00 Innbundin í gylt shirtingsband.......- n.oo Innbundin í gylt skinnband........ - 12.00 Innbundín í gylt chagrinband gylt í sniðum í hulstri og á skrautpappír........- 15.00 Fæst hjá bóksölum. Aðalútsala í Bankastræti n. Þór. B. Þorláksson. * ViSurkenning þessi send meS á ensku til undirskriftar. — M. Þ. V. B. K. Vandaðar vörur. r Odýrar vörur. Ljereft, bl. og óbl. — Tvisttau. — Lakaljereft. — Rekkjuvoðir, Kjólatau. — Cheviot. — Alklæði. — Cachemire, Flauel, Silki, UU og Bómull. Gardínutau. — Fatatau. — Prjónavörur allskonar. Regnkápur. — Gólfteppi. Pappír og ritföng. Sólaleður og skósmíðavörur. Verslunin Björn Kristjánsson, Reykjavík. Námuverðið er í dag fyrir þessa teg- und 14I6 f. 0. b. Burntisland eða Met- hil. Kol þessi — Rosslyn Hartley eða Balgonie —¦ má jafnframt nota sem húskol og eru talin ágæt til hvoru- tveggja. Fyrir 2) Cowdenbeath og Lochgelly Schreened Steam Coals, sem eru mik- ið harðari, er verðið 18(3 f. 0. b. Burn- tisland eða Methil. Þessar hjer um ræddu tegundir nota franskir botn- vörpungar mest við ísland. í Reykjavík er á botnvörpuskip- unum(, eftir því sem þjer skýrið frá, að jafnaði notuð hin sterkari tegund af enskum kolum, svo sem: 3) Prime Tyne Steam Coals, eða með öðrum orðum: Buddles, Bowers eða East Hartley, sem kosta 1913 f. 0. b. Tynen, eða 4) Northumberland D. C. B. Steam Coals, sem eru Davison, Cowpen eða Bothal skipskol, sem í dag kosta 19I0 f. 0. b. Blyth. 5) South Yorkshire Hards & Best Derbyshire eru einnig góð koly en út- flutningsleyfi er víst örðugt að fá á þeim vegna þess að stjórnin notar þau mikið nú sem stendur. FLUTNINGUR. Flutningur á kol- unum til íslands yrði best fram- kvæmdur á þann hátt, að jeg benti á ötulan og áreiðanlegan mann — helst sem þekti talsvert til verslunarvið- skifta við ísland — og ætti hann að sjá um að flytja kolin með skipi, er tekið væri á leigu fyrir lengri eða skemri tíma, og að öðru leyti sjá um að öll afgreiðsla fari í reglu sam- kvæmt áskildum samningum. Ef stjórnin vildi gera verslunina á þennan hátt og með fullu trausti til þess að jeg útvegi þann mann, er hún tekur gildan og geti reitt sig á sem áreiðanlegan og hagsýnan í öllu,, þá mundi jeg gera ráð fyrir að hann vildi hafa 2 pct. í umboðs- og ómaks- laun. BORGUN. Það mun áreiðanlega vera yður ljóst, að jeg get ekki út- vegað yður langan borgunarfrest, einkum þegar taka verður tillit til þess, að það verður alt að 3 vikna tími frá hleðsludegi þar til borgun greiðist hje r á staðnum, við þetta verður vaxtatjón, sem ekki gerir svo lítið skarð í þau 2 pct., er umboðs- maðurinn á að fá, en sem eðlilega yrði líka að gefa þessa credit á mína ábyrgð. Jeg mun þó verða fús til að gefa borgunarfrest í 3 mánuði, — ef stjórnin krefst þess, — gegn víxli, er hún greiddi af forvexti. Farmgjald greiðist ætíð contant eftir að afferming er lokið og verð- ur sú upphæð að sendast með skip- stjóra, í ávísun, í hvert skifti. Jeg lít svo á, að heppi- legt sje að gera innkaup á kolum einmitt nú, og það sje einmitt heppilega ráð- ið hjá stjórninni, að gera slíkar ráðstafanir,, því jeg efast ekki um, að fá út- flutningsle'yfi, ef jeg vind að því sem fyrst. .Dragist það nokkuð fram á næsta ár, vil jeg ekki ábyrgjast af- leiðingarnar, enda þá líka sterkar líkur til að n á m u e i g e n d- ur hafi hækkað kolin að nokkru. Jeg þakka yður traust það, er þjer sýnið mjer(, og mun reyna að verða þess maklegur. óska hið fyrsta að heyra frá yður frekar. Með sjerstakri virðingu Hjer með er þá kolatilboðið lagt fram opinberlega. Geta menn nú nokk- uö ráðið gátuna? Umsögn bæjarfógeta um þaS, aS jeg drepi hvergi á það í skýrslu minni, og orSin í brjefi mínu sem segja: að öðru leyti ætti þetta ekki

x

Lögrétta

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögrétta
https://timarit.is/publication/196

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.