Lögrétta

Tölublað

Lögrétta - 08.06.1927, Blaðsíða 3

Lögrétta - 08.06.1927, Blaðsíða 3
LÖGEJBTTA Jaeobsen orðinn umsjónarmaður >essara skóla. Við að athuga starf sikólans kemur í ljós að aðamámsgreinin er smíðar. Hvert kvöld byrjar nateð smíðum, og endar með smíð- um, og >ar inn á milli koma svo kinar boklegu fræðigreinar, t. d. teiknun, reikningur og danska. Nemendurnir smíða allir eitt kerfi sem heitir „herbergið mitf. Það eru ýms herbergisgögn, sem kægt er að nota í eins manns kerbergi, t. d. skrifborð með á- köldum, stóll, bókahylla o. s. frv. Að smíða >etta kerfi tekur kjer um bil 2 vetur í slíkum kvöldskóla, sem stendur 3 tíma J senn 2 kvöld í viku. En svo á nemandinn líka >essa hluti, sem hann hefur smíðað sjálfur í tóm- stundum sínum. Áður en hlutur- inn er smíðaður verður hver nemandi að teikna mynd af hon- um. Eftir þessari mynd smíðar nemandinn svo hlutinn. 1 sam- bandi við >etta eru svo fundin reikningsdæmi og stílsefni. Þegar nemandinn hefur loMð við að smíða hetta kerfi, „her- bergið mitt", >á gefur skóhnn honum nýtt verkefni. Þá gengur nemandinn inn í aðra deild „hins hagkvæma ungKngaskóla" með „garðyrkju sem aðalnámsgrein" (Havebrug som Centralfag). Þá fær nemandinn dálítinn reit að rækta í „nýlendugarði unga mannsins" (Den unge Mands Kolonihave). Þessir smágarðar liggja í útjaðri bæjarins og eru sem oftast hreppseign. Þar eru bygð lítil hús, svo unglingarnir geta búið >ar saman tveir og tveir, >egar >eir eru >ar úti. Húsgögnin í herbergið eiga >eir sjálfir, ag svo byrja >eir á >essu nýja starfi, og hver fær vissan reit til ræktunar. 1 >essum görðum eru ræktaðar matjurtir, ýms blóm og trjáteg- undir. Fræið og plönturnar kaupa nemendurnir sjálfir og svo eiga >eir sjálfir uppskeruna, sem >eir annaðhvort selja eða flytja heim. Er starfið byrjað að vorinu, er foyrjað með að gera nákvæma teikningu af reitnum. Hver nem- andi verður svo að halda ná- kvæman reikning yfir tekjur og gjöld. 1 >essum nýlendugarði starfa svo unglingarnir hálfan dag í hverri viku. Þeir koma >angað stundum síðdegis á laug- ardögum, sofa svo í húsinu yfir nóttina og dvelja >ar svo yfir sunnudaginn.Á >ann hátt kynnast >eir starfsgleðinni sem fylgir ræktunarstarfinu, og lifa glöðu sumar- og fjelagslífi. Að lokum fá >eir verðlaun, sem best hafa hirt sinn reit, og >ví er kepni um að gæta reitanna sem best. Þessi deild með „garðyrkju sem aðalnámsgrein" var stofn- sett 1922, með 1 slíkum nýlendu- garði með 15 nemendum. Nú starfa 8 slíkir nýlendugarðar með 160 nemendum. Hið >riðja námsskeið, sem skólinn gefur kost á, er hirðing lítilla húsdýra (smaa Husdyre- brug som Centralfag). Þar læra nemendurnir að umgangast ýms dýr, t. d.: hæns, endur, kanínur o. s. frv. Þessi deild var stofnuð Með >ví að >að er ákveðið, að bygt verði á Hólum í stað húss- ins aem brann í haust, tilkynnist, að skólinn staríar að vetri eins og að undanförnu. Jaínframt tilkynnist að alt sumarið milli skólavetranna geta nokkrir piltar fengið tækifæri til að stunda verklegt nám við nýyrkju eingöngu. Páll Zóphóníasson. 1923 og hefur nú í ár 18 nem- endur. Á >essum 8 árum hefur „hinn hagkvœmi unglingaskóli" >róast svo hratt, að nú hefur hann um 800 nemendur. Alt er >etta undir umsjón Folke Jacobsens. Auk >ess er haldið námsskeið hvert haust í öllum námsgreinum, >ar sem nemendur velja um greinar. Á >essum námsskeiðum eru 1200 nemendur, einnig undir stjórn Folke Jacobsens. — Skólar í svip- uðu formi hafa verið reyndir á nokkrum stöðum víðsvegar um Danmörku á síðustu árum, með >essa skóla sem fyrirmynd. Vöxtur skólans virðíst benda á að Folke Jacobsen sje hjer á rjettri leið. En hinsvegar hafa >essir skólar mætt harðri mót- stöðu annarsstaðar frá. Og jeg býst við að eftir >eirri merkingu sem fólk alment leggur í orðið „skóli", >yki >essi skóh nokkuð efniskendur. En orðið „skóK" merkir nu ekki annað en tóm- stund. Og eftir >ví, hvernig nem- endurnir verja >essari tómstund, verður skóKnn að dæmast. „Hinn hagkvæmi unglingaskóli" hefur valið smíðar sem aðalnáms- grein af >eirri ástæðu, að ár frá ári sMlja menn betur og betur rjett >eirra í skólanum. Smíðar eru nú hjer í Danmörku jafnrjett- háar sem aðrar skólanámsgreinar, og ryðja sjer óðum til rúms. Að gera tilraun til >ess að bera >essa skóla saman við lýðháskól- ana, er óhugsandi, af >eirri ástæðu, að >eir hafa aðra nem- endur og á öðru >roska- og ald- ursskeiði. Og >ó að allir skólar hafi sama >yngdarpunkt, mega >eir >ó haga hinu ytra formi eft- ir umhverfi og hlutaðeigandi nem- endum. Eigi er >að heldur ætlun mín að >etta skólakerfi mundi vera vel til fallið á íslandi. En jeg hef við nánari kynningu af >essum skólum — og >ó einkum af per- sóhulegri viðkynningu við Folke Jacobsen — fundið verðmæti, sem mundi vel eiga heima í ís- ienskum unglingaskólum. — Það er hin uppeldisfræðislega hlið handavinnunnar, sem án ef a vekur betur sjálfsathuganir, og bindur sterkari bönd milli orða og verka, en nokkur bókleg grein getur gert. — Auk >ess að nemend- urnir læra að nota ýms verkfæri. — Handavinnan gefur >ví æfing- ar og hagkvæma þekkingu, — ( hún talar >ví einkum tiL vitsins, j en lætur aðra hluti sálarlífsins — ! trúarlíf og tilfinningar — að mestu óáreitt. — Þó hygg jeg nú að mjer sje óhætt að fullyrða, að hver og einn kennari, sem hefur eitthvað að segja til nemenda sinna, geti í hvaða skóla sem er, valdið andlegum áhrifum. En vandinn verður >ví í hverjum skóla, að velja hin rjettu hlut- föll milli vits og tilfinninga, þekk- ingar og trúar*). Og hvergi verð- ur eins erfitt að finna >essi hlut- föll, eins og einmitt í unglinga- skólunum. Það kemur af >ví að skólatíminn er >ar svo stuttur, að enginn tími má missast til ónýtis. En auðvitað er >að með >etta atriði, sem margt annað, að erfitt mun vera að setja hjer nokkrar fastar reglur. Þó krefst >etta íhugunar eftir >ví sem >jóðin fær fleiri al>ýðu- og ung- Ungaskóla. Ávextir >eirra verða >ví eðhleg afleiðing >ess, hvort >eir leggja stund á að allar hlið- ar sálarlífsins geti >roskast eðli- lega, — eðia hvort >eir eru ein- hhða og stara aðeins á >ekMng- una, eins og skólarnir hafa haft tilhneigingu til að gera frá önd- verðu og upp til okkar daga. Kennaraskólanum í Khöfn. Eiríkur Sigurðsson. Grænlandsmálin. Grænlandsmálin hafa eins og kunnugt er verið mikið rædd undanfarið. Hafa ýmsir Danir krafist >ess, að landið yrði opn- að og einokunin afnumin, en >ví hefur ekM fengist framgengt. M. a. haf a Færeyingar lagt all- ríka áherslu á >að, að fá að hag- nýta >ar fiskimiðin og afstaða Islands í >ví sambandi hefur einnig verið rædd. Nú er einnig að >ví komið að Kragh innanrík- isráðherra hefur borið fram frv. í danska þinginu, sem heimilar slíkar fiskiveiðar, >ó með ýms- um takmörkunum, t. d. banni gegn botnvörpuveiðum. Inni í fjörðum mega einnig Grænlend- ingar einir vera að veiðum. Skipulag >etta á fyrst um sinn aðeins að gilda um takmarkaðan tíma, en hið svonefnda suður- grænlenska landsráð á að segja álit sitt um >etta áður en >ví verður endanlega ráðið til lykta. LagafyrirmæM eru einnig á ferð- inni, sem heimila grænlenskum sýslunefndum að gefa jarðir og lönd einstökum mönnum til æfin- legrar eignar endurgjaldslaust (í >ví skyni að koma fótum undir búskap). Þetta ákvæði hefur vaMð allmiMl andmæH, einkum frá radikala flokknum, >ar sem ákvæðið um fiskiveiðarnar er hinsvegar stutt af öllum flokk- um. 1 sambandi við þetta hefur verið sagt frá >ví í dönskum blöðum, að Hauge fyrv. innan- ríkisráðherra hafi á sínum tíma gefið einstökum manni alla Brattahlíð. En nánari skýringar eru ekki á >essu, enda telja ýms dönsk blöð að slíkt mundi vera heimildarlaust. Frv. innanríMsráðherrans eru, hvað sem deilum Iíður um einstöK atriði, alment talið fyrsta alvar- lega sporið í áttina til afnáms grænlensku einokunarinnar. Radi- kali flokkurinn heimtar einnig algert afnám hennar og segir að >að sje fjarstæða að ætla lengur að halda landinu lokuðu, enda sje >að eina leiðin til >ess að halda >ví áfram sem dönsku landi, að >ar sjáist árangur danskrar vinnu og danskrar framtakssemi Sumarósk til Hjálmars listskera Lárussonar Loks jeg heilsa Hjálmars niðja. — Hann skal óskadísin styðja, ljetta >renging >rauta-viðja. Upp af svölu sóttar-ibóh sól >ig leiði að heilla-stóli, feli >ig í friðar-skjóK. Sá, sem stóð í stríðum vanda, (styrkist glóð, er hríðar granda) fæðir bróður- bMðan -anda. List >jer enn >á leiM í mundum, lífgi >ig á gleði-stundum, svífi um >ig á sumar-grundum. Haltu sniIK alt til elK. Ekkert villi-spor >ig felK. Frón >ig hylli á frægðar-velU. 23. maí 1924. Þ. B. Bækur um trúmál. *) Orðið trá er hjer notað í víðari merkingu en alment gerist, auk hinhar venjulegu merkingu: trú á mannlífíS og störf sín — hinn innri drífandi mátt. Höf. Undanfarið hefur verið allmik- ið fjör í umræðum um ýms kristindómsmáL Nýlega hefur einnig bætst við sjerstakt tíma- rit, sem um mál >essi fjallar, Straumar, gefið út af ýmsum á- hugasömum ungum guðfræðing- um, sem hallast að nýrri guð- fræði og mun >ví >ykja óviðeig- andi að Bjarmi sje einn um hit- una. Ritstjórnina annast aðall. Einar Magnússon kennari, en einna mest skrifar Benjamín Kristjánsson í ritið af útgefend- unum. — Þá hefur allmikið verið um fyrirlestra um >essi mál síðastl. vetur. Einkum voru vel sóttir fyrirlestrar próf. Ág. H. Bjarnason, í háskólanum, um trú og vísindi. Fyrirlestrar voru einn-

x

Lögrétta

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögrétta
https://timarit.is/publication/196

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.