Lögrétta

Tölublað

Lögrétta - 31.08.1927, Blaðsíða 1

Lögrétta - 31.08.1927, Blaðsíða 1
LOGRJETTA XXII. ár. Reykjavík, miðvikudaginn 31. ágúst 1927. 45. tbl. Um víð» veröld. Yfirlit. Rínarmálin svonefndu eru nú enn á dagskrá og hafa orðið all- mikið deiluefni. Bandamenn hafu enn setulið í Rínarhjeruðum, um 70 þús. manna og hafa haft við orð að kalla það heim, en það hefur dregist á langinn. Á ráð- stefnu nýlega fóru Þjóðverjar enn fram á það, að herinn yrði kvaddur burtu en Frakkar möld- uðu í móinn. Englendíngar sum- ir vildu samt kalla heim setulið- ið alt, t. d. Gecil lávarður. Hefur þetta orðið að svo miklu ágrein- ingsmáli í ensku stjórninni, að Cecil hefur sagt af sjer störfum sínum, en hann hefur lengi verið einn af helstu starfsmönnum ensku utanríkisstjórnarinnar og einkum látið til sín taka mál Þjóðabandalagsins og hefur frá upphafi verið mjög hlyntur því. Hann er sonur Salisbury lávarðar (f. 1864) varð þingmaður 1906 og hefur setið nokkrum sinnum í stjórn. Hann barðist á sínum tíma mikið fyrir kvenrjettindum og fjekk samþykta tillögu um að heimila konum þingsetu. 1924 fjekk hann hin svonefndu friðar- verðlaun Wilsons, 25 þús. dollara. Bróðir hans, yngri, er Húgh Cecil lávarður, sem m. a. hefur skrifað bók um íhaldsstefnuna, sem Lögrj. sagði einu sinni frá og birti kafla úr. Nýlega er dáinn Saad Zaghlul pasha, einn af kunnustu stjórn- málamönnum Egyptalands og leiðtogi sjálfstjórnarflokksins þar. Hann var fyrst ritstjóri en varð mentamálaráðherra 1906. Sjálfstjórnarkröfur sínar hóf hann einkum eftir heimsstyrjald^ arlokin og reisti þær á kenningu Wilson's. Hann var tvisvar tek- inn fastur af ensku stjórninni fyrir skoðanir sínar og fluttur í- útlegð til Malta og Gibraltar, en slept aftur. Eftir heimkomu hans 1923 varð flokkur hans í miklum meirihluta og varð hann forsæt- isráðherra 1924 , og varð nokkru síðar að segja af sjer vegna ó- eirða. Egyptsku málin eru enn allmikil vandræðamál og eiga Englendingar þar í vök að verj- ast. Bertrand Russel um uppeidi og mentamál. Lögrjetta hefur áður sagt nokkuð frá skoðunum hins enska heimspekings og stærðfræðings, B. Russel, á þjóðfjelagsmálum, en við þau hefir hann mikið fengist á síðari árum. Hann skrifar enn mikið og má teljast í röð merk- Tryggvi Þórhallsson. Nýju ráðherrarnir eru allir þjóðkunnir menn af opinberri framkomu sinni á undanförnum ! árum, og hefur verið mikið um i þá rætt og deilt. Forsætisráð- J herrann (og atvinnumála) ' Tryggvi Þórhallsson, er yngstur ; ráðherranna, fæddur 9. febrúar j 1889. Hann varð stúdent 1908 og ! stundaði síðan guðfræði í Kaup- mannahöfn og Reykjavík — enda , af merkri prestaætt — og tók próf 1912, en vígslu til Hestþinga j árið eftir. Árið 1917 var hann j settur dócent í guðfræðadeild há- skólans, en hlaut ekki skipun í embættið og varð um haustið ' sama ár ritstjóri Tímans í stað j Guðbr. Magnússonar, Hefur hann j því verið ritstjóri í nær 10 ár > og segist hverfa frá ritstjóra- | starfinu með söknuði, því fá eða i engin störf gefi jafngott tækifæri I til að kynnast mönnum um alt \ land og til þess að bera fram og berjast fyrir áhugamálum. Jafn- framt ritstjórninni hafði Tr. Þ. á hendi ýms önnur störf, í Bún- aðarfjelagi, gengisnefnd, kæli- skipsnefnd og þingmaður hefur hann verið síðan 1923. Hann Jónas Jónsson. hefur fengist nokkuð við söguleg- ar athuganir, einkum ættfræði. Kona hans er Anna, dóttir Klem- ensar Jónssonar fv. ráðherra. Jónas Jónsson, dóms- og kenslumálaráðherra, er dálítið eldri en Tr. Þ., fæddur 1. maí 1885, af norðlenskum bændaætt- um. Hann gekk fyrst í Akureyr- arskóla, síðan í Askov lýðhá- skóla, en fór að því loknu til Englands og stundaði nám við Ruskin College í Oxford, nokk- urn tíma, og síðan í París. Hann kom heim hingað aftur 1909 og varð kennari við kenn- araskólann og var það í 10 ár, uns Samvinnuskólinn tók til starfa 1919, en þá varð hann skólastjóri hans. Hann fór snemma að fást við stjórnmál, jafnframt kenslustörfum sínum og var kosinn á þing 1922. Hann hefur átt sæti í bankamálanefnd, var kosinn í milliríkjanefndina 1926 og í bankaráð Landsbank- ans 1927. Hann hefur fengist mikið við ritstörf, einkum blaða- mensku og kenslubókasamningu og hefur Islandssaga hans og Náttúrufræði náð mikilli út- Magnús Kristjánsson. m breiðslu og einnig Skólaljóð hans. Hann var ritstjóri Skinfaxa 1911—17 og Samvinnunnar síðan 1916 og hefur lengi verið sam- verkamaður Tr. Þ. við Tímann, svo sem þjóðkunnugt er. Hann hefur einnig skrifað margt í tímarit, einkum um uppeldismál ' og samvinnumál, t. d. Nútíma- hugmyndir um barnseðlið o. fl. I og gefið út eina bók um stjórn- I mál: Komandi ár. Kona hans er ; Guðrún Stefánsdóttir frá Skugga- J björgum í Fnjóskadal. Magnús Kristjánsson fjármála- ráðherra er elstur ráðherranna, fæddur 18. apríl 1862 og á einn- ig að baki sjer lengsta þingsögu, var fyrst kosinn á þing á Akur- eyri 1905, sem Heimastjórnar- maður. Hann var búsettur á Ak- ureyri uns hann varð forstjóri landsverslunarinnar hjer syðra, og einn helsti athafna- og á- hrifamaður bæjarfjelagsins, átti lengi sæti í bæjarstjórn þar og gegndi fleiri trúnaðarstörfum og rak verslun og útgerð. Hann var kosinn í bankaráð Islandsbanka á þessu ári. Kona hans er Dóm- hildur Jóhannesdóttir. ustu rithöfunda bretskra. Síðasta bók hans fjallar um uppeldismál, einkum í bernsku (On Education, especially in early Childhood). Á þessum málum er nú áhugi hjer, en oft ekki að sama skapi færi á að kynna sjer það, sem best kemui- fram um þau annars- staðar. Hjer á eftir er því þýdd- ur niðurlagskafli úr bók'Russels. Þekking borin uppi af ást er það sem kennarinn (eða sá sem uppeldi stýrir) þarfnast og það, sem nemendur hans ættu að öðl- ast. Á fyrstu árunum er ástin á nemendunum mikilsverðust, síðar kemur vaxandi nauðsyn þess að unna þeirri þekkingu, sem látin er í tje. Mikilsverð er fyrst þekk- ing á lífeðlisfræði, heilsufræði og sálarfræði og snertir hin síðast- nefnda þó mest kennarann. Með- fætt eðli og hneigðir barns geta þróast fyrir áhrif umhverfisins svo að úr verði mjög mismunandi venjur og þar af leiðandi mjög mismunandi skapferð. Flest gerist þetta mjög snemma í bernsku og því er á þessu æfiskeiði mest von um að takast megi að móta skapferðina. Þeir, sem láta sjer vel líka það sem ábótavant er nú, þreytast ekki á að fullyrða að manneðlinu verði ekki breytt. Ef þeir eiga við það, að eftir sex ára aldur verði því ekki breytt, þá er nokkur sannleikur í því, sem þeir segja. Ef þeir eiga við það, að engu verði áorkað um breytingar á meðfæddu eðli og hneigðum ungbarns, hafa þeir einnig meira eða minna rjett fyrir sjer, þótt mannkynbætur- gætu náð merkilegum árangri á þessu sviði og geri það máske. En ef þeir eiga við það, sem þeir eiga venjulega við, að engin úr- ræði sjeu til þess að framleiða fullorðið fólk, sem sje öðruvísi í háttum sínum en það fólk, sem nú er við líði, þá eru þeir í beinni mótsögn við alla nútíma sálar- fræði. Tvö ungbörn með sömu meðfædda eiginleika, geta fyrir mismunandi bernskuumhverfi orðið alveg ólík uppkomin. Það er verkefni hins fyrsta uppeldis að æfa svo eðlishneigðirnar að fram komi samræm skapferð, framleið- andi en ekki eyðandi, ástúðleg en ekki ólundarleg, hugprúð, frjáls- mannleg og skynug. Alt þetta getur áunnist um allan þorra

x

Lögrétta

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögrétta
https://timarit.is/publication/196

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.