Norðri - 04.03.1909, Blaðsíða 1

Norðri - 04.03.1909, Blaðsíða 1
«nz *o Crt Ritstjóri: BJÖRN! LINDALl Brekkugata 19. IV. 9. Akureyri, Fimtudaginn 4. marz. 1909. Til minnís. Bæjarfógetaskrifstofan opin kl. 10—2, 4—7 Bæjarsjóður, Lækjargötu 2, mánud. mið- vikud. og laugardaga kl. 4—6 Ritsímastöðin virka daga 8 f. h. til 9 e. h. helga daga 8—11 og 4—6 Bókasafnið, þriðjud.. fimtud. og laugard. 5—8. Sunnudögum 10—11 og 4—8. Pósthúsið 9—2 og 4—7. Ulbú Islandsbanka 11—2 Utbú Landsbankans 11—12. Stúkan Akureyri fundad. þriðjud.kv. kl. 8. Brynja miðvikudagskvöld kl. 8. Isafold Fjallkonan sunnudagskv. kl. 4. Trúföst mánudagskv. kl. 8. Vantraust. Afreksverk meiri hluta neðri deildar alþingis 23. f. m. mun lengi í minnum haft verða hér í landi. Það er í frásög- ur færandi og vert athugunar, að fyrsti . ráðherra íslands, sem búsettur hefir ver- ið í landinu, og haft það eitt ráðherra- starf með höndum, skuli hafa orðið fyr- ir slíkri meðferð. Hér skal eigi um það dæmt hvort Hannes Hafstein hafi til þess unnið eða ekki, að mikill meiri hluti Iöggjafarfulltrúa þjóðarinnar lýsi yfir vantrausti sínu á honum í ráðherra- sætinu. Um slíkt er árangurslaust að þrátta, eins og nú standa sakir. Vér sem hingað til höfum verið sannfærðir um það, að færara og betra manni hefðum véreigi áað skipa, til þess að gegna þessu vandasama starfi, erum jafn sannfærðir um það enn þann dag í dag. Peirri sannfæringu geta engar vantraustsyfir- lýsingar haggað. Vér höfum verið sjónar og heyrnar- vottar að því, allan þann tíma, sem hann hefir gegnt ráðherrastörfum, að nokkúr hluti þjóðarinnar, með allmörg af blöðum landsins í broddi fylk- ingar, hefir leitast við af fremsta megni að gera honum alt til skammar og skap- raunar, sem unt hefir verið. Öll ráðherraverk hans undantekninga- laust hafa verið lögð út á verri veg. Honum hefir verið brugðið um flesta þá lesti, er mann í slíkri stöðu mega óprýða, jafnvel um það, að hann sæti á svikráðum við föðurlandið. Pví hefir verið haldið fram, að hann hafi stofn- að fjárhag landsins í voða, til þess að þjóðin þyrfti að Ieita á náðir Dana um peningalán, og þetta hefði hann gert í þeim tilgangi, að þá væri hægra að ofurselja þeim frelsi og sjálfstæði lands- ins. Séu þessar sakir sannar, þá er pessi vantraustsyfirlýsing harla léttvæg, í samanburði við þá hegningu, er hann hefir til unnið. Eru þessir föðurlands- vinir og frelsishetjur, er nú eru í meiri hluta á þingi, þær rolur og lítilmenni, að þær láti sér nægja að hegna föð- urlandssvikurum með einni vandræða- legri vantraustsyfirlýsingu? Hversvegna draga þeir ekki Hannes Hafstein ^yrir landsdóminn, ef þeir eru sannfærðir um, að hann hafi gert sig sekan um slíka hluti? Hvers vegna skyrpa þeir ekki í andlit honum og slá hann, hver eftir annan og dæma hann því næst til húð- strýkingar og krossfestingar? Þá væri þó fremur von til þess, að einhverjir af 08S hinumj er hmgaðtil höfum hakl- ið hann saklausan af öllum slíkum glæp- um, kynnum að geta trúað því, að þessir menn séu þó sannfærðir um sekt hans, en hafiekki vís^itand logið á hann slíkum sökum. Nei, vantraustsyfirlýsingin sannfærir oss jafnlítið og allur sá óhn'ður, er bor- inn hefir verið á Hannes Hafstein til þessa. Og vér sannfærumst eigi um það að vér eigum völ á færara og betra manni til ráðherrastarfsins, fyr en sá eða þeir ráðherrar, sem nú taka við, sýna það í v e r k i n u að þeir vinni landinu meira gagn og heiður en hann hefir gert. — Framkoma ráðherrans í sambandsmál- inu er talin höfuðástæðan til vantrausts yfirlýsingarinnar. Vantrausti á ráðherranum er því eigi aðeins lýst yfir, heldur jafnframt vantrausti á þeim 5 samverkamönnum hans í sam- bandslaganefndinni, er haldið hafa fram sama máli og hann, og öllum þeim hluta þjóðarinnar, er fylgt hefir þessum mönnum að málum. Þótt gert sé ráð fyrir, að ekkert ann- að en málefnið hafi hér ráðið gjörðum meiri hluta þingsins, þá er vantrausts- yfirlýsingin samt sorglegur vottur um ástandið í landinu. Ef vér frumvarpsmenn verðskuldum har.a, þá sýnir hún það og sannar, fyrst og fremst, að bæði Heimastjórnarflokkn- um og þeim flokki, eða flokkum, er nú telur meiri hluta þingsins undif merkj- um sínum, hafa verið mjög mislagðar hendur í vali þeirra manna, er falið var hið vandasamasta starf, er nokkrum ís- lendingum hefir nokkurn tíma verið fal- ið, eða að minsta kosti um margar ald- ir. Og jafnframt er það sannað, að næst- um allir þeir menn, er gegna mestu virðingar og vandastörfum í landinu eru annað hvort svo skyni skropnir að þeir kunna ekki greinarmun góðs og ills, eða þeir berjast fyrir illu mál gegn betri vitund. Fjöldi þeirra manua, er hingað til hafa verið taldir beztu og vitrustu menn landsins eru þá annað- hvort heimskingjar eða illmenni eða hvorutveggja, og þetta sýnir aftur það, að hingað til hefi#þjóðin annað hvort ekki borið gæfu eða vitsmuni til þess að velja þá menn í slíkar stöður, er treysta mætti eða hún er gersamlega snauð af slíkum mönnum. Hvortveggja gengur næst dauðadóm yfir hinni ís- ensku þjóð.— En sé þessu vantrausti að ósekju yf- ir lýst, þá er það enn þá eitt dæmi þeirrar ógæfu, eroft hefir áður hent hina íslenzku þjóð, að launa mestu óþakk- læti, það sem bezt hefir verið gert henni til nanda og fara verst með þá menn, er leitast hafa við að vinna henni mest gagn og heiður. Þá er þroski hennar enn þá ekki meiri en það, að hún læt- ur óhlutvanda menn æsa sig til hermdar- verka og hafa sig að leiksoppi til þess að nokkrir misindismenn geti í skjóli hennar svalað meðfæddri óvild sinni á sér betri mönnum, og persónulegu hatri á þeim manni, sem nokkur ár hefir verið fyriræthhnun þeirra mestur þröskuldur í ?egi, sakir þess að hann heiir svo miltía og marga yfirburði yfir þá, að þeim var um megn að ryðja honum úr veg- inum með heiðarlegum vopnum. Það er niðja vorra um ókomnar ald- ir að dæma þetta mál. Þess dóms bíð- um vér frumvarpsmenn öruggir og ótta- Iausir, treystandi því, að hann verði réttur og að þá verði engum blekk- singum við komið. — Og þess vildum vér rska, að þeir menn, er mest hafa barist fyilr þessari vantraustsyfirlýsingu mættu þá líta upp úr gröf sinni til þess að heyra dóin þeirra niðja sinna, er þeir nú þykjast vera að vinna þarft verk, um orð og gjörðir meiri hluta alþing- is 1909. * B. L. Alþing. Talsímafréttir til Norðra. Fregnmiði ,Norðra* Talsímafregn frá Seyðisfirði 28. febr. 1909. Blaðinu „Austra" á Seyðisfirði hefir verið símað frá Kaupmanna- höfn í dag, að konungur hafi sam- þykt lausnarbeiðni ráðherrans, og jafnframt boðað þá Björn Jönsson ritstjóra, Hannes Þorsteinsson rit- stjóra og Kristján Jónsson háyfir- dómara á sinn fund, svo fljótt, sem auðið verður, til þess að tala við þá um hinar pólitísku horfur. Konungur hefir boðið ráðherra Hannesi Hafstein að gegna ráð- herrastörfum þar til hinn nýi ráð- herra verður útnefndur. Reykjavík 2. marz. Jón Þorkelsson, þinginaður Reykvík- inga ætlar að Ieggja fram í neðri deild f dag lagafrumvarp þess efnis, að orð- inu «land» í ýmsum lögum verði breytt í «ríki», Landsbankinn á t. d. að heita ríkisbanki, landsbókasafnið ríkisbókasafn, landsskjalasafnið ríkisskjalasafn og lands- skjalavörðurinn rikisskjalavörður. Ein- hver gamansamur þingmaður kvað hafa í huga að koma fram með viðauka til- lögu um Jiað, að ísland verði hér eftir kallað ísríki. * * * Aths. Þetta lagafrumvarp er álíka viturlegt og flest annað, sem meiri hluti þingsins leyfir sér að koma fram með á þinginu, Hér er byrjað á strompin- um, eins og vant hefir verið um Land- varnarmenn, þegar þeir hafa tekið sér fyrir hendur að byggja eitthvað. Er það að því leytiskynsamlegbyggingaraðferð, að þá er altaf hægt að hleypa út vind- inum og reyknum, þegar mönnum ligg- ur við að springa af vindgangi eða að kafna í moldreyk, En varanlegra þykir þó flestum til frambúðar, að byrjað -sé á undirstöðunni. Hér hefði því oss hin- um, er höldum oss við jörðina, þótt skynsamlegra að fá því fyrst framgengt að ísland yrði með lögum viðurkent »ríki« áður en farið yrði að hnýta því orði framan við opinbejar stofnanir og starfsmenn, í staðinn fyrir orðið «land.» Sennilega verður ráðherraefnið, Björn Jónsson ísafoldarritstjóri meðmæltur þess- um orðabreytingum, einkum ef orðinu landráö í hegningarlögunum verður jafn- framt breytt í ríkisráð. Reykjavík 3. marz. 1909. Þingstörfin ganga svo seint og illa enn þá, að eng- in af þeim nefndum, er kosnar voru í neðri deild í þingbyrjun, í ýms mál, hafa enn þá komið með nefndarálit sín í deildina. í gær voru engin mál á dagskrá í deildinni, af þessum ástæðum, og þess- vegna enginn þingfundur. I dag var til umræðu eitt lítilfjörlegt mál ofan frá efri deild en á morgun verður enginn þingfundur. * * Ath. Þess munu engin dæmi í sögu þings- ins að jafn litlu hafi verið afkastað á jafn löngum tíma. Eru mestar líkur til þess að meiri hlutinn byrji sparnaðar- pólitík sína með því að gera það ó- hjákvæmilegt, að lengja verði þi'ngtím- ann, til þess að fjárlögin og önnur nauðynlegustu mál komist í gegnum þingið. Getur sá aukakostnaður hæg- lega numið 10,000 kr. og jafnvel miklu meira. En þetta er ekki verra en við málti búast, sé ekki bæði augum og eyrum lokað fyrir því, sem fram hefir farið og fram fer ádegi hverjam í þeim flokki, sem nú er í meiri hluta á þing- inu. Sundrung í frumvarps- andstæðingum. »Þjóðviljinn» flutti í gær all-langagrein út af tillögu meiri hlutans um það, að Björn Jónsson verði útnefndur ráðherra. Lætur blaðið ótvírætt í ljós vonbrigði Skúla Thoroddsens yfir þessum úrslit- um, og þykir hann hafa mest til mat- arins unnið, þar sem hann hafi verið fyrsti frömuður mótstöðunnar gegn sambandslagafrumvarpiuu; þykir því Björn Jónsson miðlungi vel að því kom- inn áð hljóta tignina og er talsvert harð- ort í hans garð, og þeirra manna, er honum fylgja að málum. Er aih'tarlega skýrt frá því, sem gersthefir á flokks- fundum þeirra síðan í þingbyrjun. Fyrst þegar gengið var til atkvæða um ráð- herraefni, fékk Björnjónsson 9, Kr. Jóns- son 6, Skúli Thoroddsen 6 og Hannes Þorsteisson 3. Nokkru seinna, þegar aftur var gengið til atkvæða, fékk Björn Jónsson 15 atkvæði Sk. Th.8ogHann- es Porsteinsson 1. Kristján Jónsson var þágengirin úr spilinu. Aihs. Blað þetta er, eins og kunnugt er, eign Skúla Thoroddsens og ritstjóri þess [Framh. á 4, «ðu.]

x

Norðri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Norðri
https://timarit.is/publication/201

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.