Norðri - 04.11.1909, Blaðsíða 3

Norðri - 04.11.1909, Blaðsíða 3
NR. 44 NORÐRI 175 ¦"¦*»^«»-*S*i« skæðr fyrir höggum smámeniiis. meðan svörðr ok hold fylgdi;« er sist að undra, að ófróðir menn og ólærðir yrðu illa blektir af honum. Greinin ersatnin með höf. venjulega skarpleik og gerhygli, hvar hann fer með torskilda hluti. En eiginlega er greinin beinn og ítarlegur ritdómur um greinar og rit dr. Knud Berlins, bæði greinar hans í.Bláu bókinn!' ,í fyrra grein hans í »Tilskueren« í fyrra og hið mikla rit hans, sem far- ið er að koma út og heitir: Islands stats- retslige Stilling efter Fristatstidens Op- hör 1. Afd. Kh. 1909. Prófessorinn lýsir fyrst efni ritsins. Skiftir próf. ritdómi sínum í tvent, samkvæmt því efni, og dæmir fyrst rit Berlíns og ályktanir hans um tildrög sáttmálans, um tilorðning hans, og loks þýðing hans. En í síð- ari kafla greinarinnar er talað um rétt- arfarsbreytingar á íslandi eftir að lög- bækurnar Járnsíða og Jónsbók náðu gildi. Dr. Berlín er bæði víðlesinn og skarp- ur, og mnn mörgum sem les rit hans, finnast frá flestum ályktunum hans allvel gengið. En annað verður uppi á ten- ingnum, þegar próf. Björn kemur með knífinn. Er mjög fróðlegt að sjá jafn rökfima menn eigast við í því einvígi, þar sem þeir í góðsemi vega hvers ann- ars ályktanir. Yfirleitt veitir doktornum mun þyngra, enda stendur hann oftlega berskjaldaður af tveitnur ástæðum. Ým- ist misskilur hann viss meginorð eða ákvæði, ellegar hinn gerir hann sannan að þeirri sök, að vera heldur hliðholl- ur sinni þjóð og hugsunarhætti. Próf. Björn er sá fyrsti maður, sem skilið hefir rétt og metið með fullrisanngirni gamla sáttmála. Hann lætur og samn- ing þennan ná langt um hærra sæti en Berlín gerir, enda að sama mun lægra en þeir Jón Porkelsson hafa gert. Hann fer mitt á milli tveggja öfga. Hér er ekki rúm til að taka fram neitt sérstakt í þessum merkilega ritdómi, enda er nú vel að verið og tímitilkominn, að legg- ja dokumentið, og sáttm. á sögunnar hillu, tír því sýnt er og sannað, að hvað sem hann var og er, verður hann aldrei réttarskjal í sjálfstæðismálum þjóð- ar vorrar. Pað skjal eitt, sem nú stoð- ar, er lífsstarf nútíðar og framtíðar. M. J. Þingmálafundur. Vestur-ísfirðingar hafa í mörg ár haft þá venju að halda árlega þingmálafund með kjörnum fulltrúum úr öllum hrepp- um sýslunnar. Hafa fundir þessir oft verið fjölsóttir og meira að græða á þeim en alment gerist um þingmála- fttndi. Nú var fundurinn haldinn á Flat- eyri 28. og 29. okt. s. I. Par voru mættir 13 fulltrúar úr 5 hreppum. Á fundinum voru bornar upp tillög- ur, sem lýstu óánægju og vantrausti yfir gjörðum þingsins í þeim málum, sem nú skal greina — og samþyktar með 8 atkvæðum gegn 5. Málin voru þessi: 1. Sambandsmálið. 2. Stjórnarskrármálið. 3. Bankamálið (afskifti ráðherra af Iandsbankanum.) 4. Thorefélagsmálið. 5. Skipun Bjarna Jónssonar frá Vogi til viðskiptaráðunauts. Greinilegar fréttir hafa enn ekki borist hingað af fundi þessum, en það sem að framan er ritað, nægir til þess að sýna, að allmjög hafa hugir kjósenda t Vestur-Isafjarðarsýslu snúist síðan í fyrra, er þeir kusu séra Kristinn Daníels- son á þing, enda mun hann hafa átt f vök að verjast á fundinum. Vonandi verður þess ekki langt að bíða, að slíkar fregnir berist af þing- málafundum víðar um land. Húsbruni á Siglufirði. Aðfai anótt s. I. sunnudags kl. 2, brann hús Matth. Hallgrímsson kaupm. og Porv. Atlasonar á Siglufirði. Um uppkomu eldsins er mönnum ókunnugt. Húsið var vátrygt í brunabótafélag- inu »Norge« fyrir kr. 2200,00. Fregn þessi barst hingað með símskeyti til Rögnvaldar Snorrasonar verzlunar- stjóra, umboðsmanns brunabótafélagsins »Norge«. Nánari fregnir enn ókomnar, Símfréttir til Norðra. Hinir nýju ráðherrar Dana hafa lýst yfir, að þeir taki ekki við neinum titlum eða metorð- um og skora þeir á Islandsráð- herra að gera hið sama. Kafli úr tölu eftir ungan enskan mann, sem fer um til að grynna á hleypidómum alþýðunnar. «Oss hættir til að horfa upp eða nið- ur á menn, eftir þvi' sem þefr eru hátt eða lágt settir í mannfélaginu. Vér gleymum því oftast nær, eða skiljum ekki, að allir mynda eina heild og að almóðirin fer alt öðruvísi en vér að mannvirðingum og að enginn af oss hefir nein alræðisvöld í hennar augum. Hví skoðum vér eigi eða metum menn og hluti eins og þeir eru. Hví skyldum vér blekkja lengur sjálfa oss með þeirri skoðun, að alvizkan hirði um hvaða kirkju vér fylgjum, hvern félagsskap vér rækjum eða í hverri stétt og stöðu vér stöndum? Ef vér höfum hegðað oss í líferni voru samkvæmt lögmáli náttúr- unnar — samkvæmt lögum sannleikans — þá höfum vér gjört það, sem af oss varð heimtað. Par í er fólgið alt, sem nokkur maður eða vera má gera. En fylgir þú trú eða lífsspeki, sem gerir þér auðið að inna verk þín betur af hendi í dag en þú áður hefir gert, þá er það vel í þann tímann. En eigi er það sannað, að sú trú þín eða skoðun Heimastjórnarfélag Akureyrar heldur fund á morgun (föstudaginn 5. þ. m.) kl. 8 e. h, í húsi Boga Daníelssonar veitingamanns. Steingr. Jónsson sýslumaður frá Húsavík talar. Stjórnin. Nýtt bakarí er opnað í dag í Strandgötu 41 á Oddeyri. (í svokölluðu Félagsbakaríi.) Þar fást allskonar brauð og kökur. Alt búið til úr bezta efni. Reynið, og þér munuð sannfærast. Útsölustaðir verða auglýstir síðar, Oddeyri, 3. nóvember 1909. Helgi Eiríksson bakari. muni reynast eins góð á tnorgun. Pú áit að leita sannleikans. Láttu enga kreddu binda þig eins og belju á bás. Leitaðu meira ljóss, ef þú eygir það, þá bíð eigi úr stað heldur kasta þér yfir það, Og teldu ekki sporin. Lífið er svo stutt. Sá maður, seni kveðst hafa fundið hina sönnustu trú, hann játar, að hann hefir gefist upp; hann leitar eigi lengtir sann- leikans. Sannleikurinn er hin sannasta trúin — trúiu sem enginn breytir eftir enn í dag. M. J. Veðrátta hefir nú í heilan mánuð verið óvenj- ulega ill og köld. Hefir fé hér norð- an lands verið á gjöf að mestu leyti allan þennan tíma og sumstaðar alger- lega staðið inni að heita má, og það jafnvel í góðum útbeitarsveitum í Suð- ur-Pingeyjarsyslu. Snjór hefir verið ó- venjulega mikill, einkum til dala. I fyrradag gerði blota og var allgóð hláka í gær, en í dag er snjókoma allmikil og mun nú víðast hvar í Eyjafjarðar og Þingeyjarsýslum vera jarðlaust með öllu. Bera flestir veðurfróðir menn kvíðboga fyrir mjög hörðum vetri, enda kváðu draummennýmsraspakra mannahafa sagt þeim, að sannkallaður fimbulvetur væri í aðsigi. Kemur það í góðar þarfir, að heybirgðir manna eru alstaðar með lang mesta móti og munu í öllum sveitum vera fleiri eða færri búendur, er hvern- ig sem viðrar hafa birgðir aflögu og geta því hjálpað, ef með þaif. Sjaldan eða aldrei munu búendur hafa verið færari um að taka á móti hörðum vetri og er því engin ástæða til þess að æðr- ast, þótt kaldan blási og kyngi niður fönn. ÞorskafH er allgóður á Ólafsfirði, þegar gefur á sjó, sem því miður er sjaldan. Steingrímur Jónsson sýslumaður í Húsavík er hér á ferð þessa dagana. Kaupendur Norðra, sem hafa meira af 40. og 41. tölublaði Norðra þessa árs, en þeir minst geta komist af með, eru beðnir að gera blað- inu þann greiða að endursenda þau blöð hið allra bráðasta til afgreiðslunnar í Brekkugötu 19. ^^—v^^^w^^^ 148 varlega, «en bíðum nú við! Pað gæti nú ekki verið, að þér sjálfur væruð rnaðurinn!« Jessen varð mjög ákafur. «Ja!« sagði hann, án þess að vita af því. «Pað kemur oft fyrir—«, sagði öldungurinn og stóð upp; «þarna gengur maðurinn, eins og hver annar, með listagáfu óafvitandi, þangað til einn fagr- an morgun — alt í einu — þarna er það!» Hann drap fingurgómunum íbygginn á ennið á herra Jes- sen um leið og hann hóf annan áfanga. Herra Jessen sat eptir í legubekknum alveg gagn- tekinn, og gleymdi dansgleðinni á meðan hann hugs- aði um þetta óvænta, nýja, að hann hefði að öllum líkindum listagáfu. Og eftir því sem hann hugsaði Jengur um það, því meiri Iíkindi þóttu honum vera til þess, að svo væri. Var það ekki listagáfan, sem vildi brjótast fram, þegar hann þráði eitthvað háleitara; var það ekki ætíð listagáfan, sem ekki var kannast við. Þetta alt saman hafði hinn vitri gamli maður séð; bara hann gæti nú sjálfur fundið út, hvaða lista- gáfa það var, sem hann hafði í fórúm sínum. Sá næsti, sem yfirkennarinn mælti, var Törres Wold; öldungurinn kastaði góðlátiega á hann kveðju 144 fengið konuna sína til að nota, Par að auki var hún glðð og rjóð af dansin- um og hugsaði ekki hót um þá, sem höfðu ilt á hornum sér —hvorki þá sem voru hér í skotunum eða úti í bænum. Aðeins meðan fransdansinn stóð yfir hafði Júlía verið dálítið óánægð, því fyrst og fremst hafði dansmaður hennar, Tiltvedt lautinant, eingöngu talað um sína vonlausu ást til frú Steiner. Og þar að auki hafði hún haft gætur á hinu par- inu á meðan dansað var. Pað var skammarlega gert — fanst Júlíu— af vinkonu hennar að gefa herra Wold þannig undir fótitm, þegar hún meinti ekkert með því annað en draga hann á tálar, og til þess var hann sannarlega alt of góður. Soffía frænka kom stundum inní danssalinn frá utanhússtörfum sínum til þess að horfa á æskulýð- inn; og hún hafði lýst því greinilega yfir, að herra Wold væri eini karlmaðurinn í salnum. Það fanst Júlíu ekki; en hann var að minsta kosti ekki neitt hlægilegur. Þegar kæmi að þeirra dansi, ætlaði hún að vera einlæg og vingjarnleg við hann; —ef til vill vara hann dálítið við Lúllu. Þegar fransdansinn var búinn ætlaði Törres ekki að dansa meira, fyr en að hann dansaði valsinn við ungfrú jtílfu. Þessvegna var það aðeins stutt

x

Norðri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Norðri
https://timarit.is/publication/201

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.