Norðri - 30.12.1909, Blaðsíða 2

Norðri - 30.12.1909, Blaðsíða 2
206 NORÐRI NR. 52 AÆTLUN um rekstur tóvinnufélagsverksmiðjanna á Akureyri, miðuð við hindrunarlaust starf með sex vefstólum og tilheyrandi vélum. g b. c. d. e. - 600.00 Vtgjöld* A. Kaup manna, Starfstjóri (verzlunar og verkfróður ráðsmaður) um árið kr. 3000.00 til kr. 3500.00 og hlultöku í ágóða 1 Vef- og spuna-stjon kr. 1500.00 til kr. 1800.00 1 Litunar og fergingarmaður m. m...... Skrifstofan: 1 bókhaldari og afgreiðslumaður kr. 1200 -1500 = kr. 1.200.00 1 Skrifstofuþjónn kr. 600-800 1. Spuninn: 1. spunamaður kr, 1 Do. aðstoð við kembivél — 2 Stúlkur Do. - 2 Do. við «Selvactor» — 1 karlmaður við gömlu vélina 1 Stúlka « Do. « « 2. Næturvinna við kembingu. 1 Karlmaður kr. 60 — 65 um mán. 3 Stúlkur - 1 Stúlka við samspunavélina — 1 Karlm. við táningarvélina — Nettó-ágóði kr. 14.455.00 Aætlun um ráðstöfun nettó ágóðans: 1. Fyrir fyrningu og sliti vélanna 6% af kr.: 55.000 . . . kr.: 3.300.00 2. — — by^ginganna........... — 400.00 3/ — vanskilum..............— 500.00 4. Borgun af láni úr landsjóði r/u af kr. 55,000 .... - 3,334.00 5- Do. - - - - 10% af kr. 15.000. ... - 1,500.00 6. Til ferðakostnaðar...............— 1,100.00 7. Arðhlutur starfstjóra 4 — 5°/o.........— 600.00 8. Til hluthafa 20°/o af kr. 14.455.00........- 2.890.00 9. Varasjóður................— 831.00 Kr. 14.455,00 Kr. 3.500.00 1.800.00 1.800.00 1.800.00 70-80 um mán. kr. 50 « — 30-35 « « - 350 hver um árið — 30 50-60 60 árið mán. f. 6 1 1 1 c#. kr. 500 400- •450 Do. « tuskuvélina — Vefnaðurinn. Stúlkur við vefstólana Do. » rakgrindarnar Do. til hjálpar do.........— Do. við spóluvélina........— Ferging, gljáan, mýking o. s. frv. 1 Karlmaður við þófara og þvottavélina kr. 60 — 70 um mán. — 1 Do. til aðstoðar — 40 — 45 « « — 1 Do. við skurðvél og fergjan kr. 60 « « — 1 Stúlka « do. til aðstoðar......— Litunin. 1 Karlmaður, fullorðinn, kr. 60 — 70 um mán. . . Ohroðatíning. 4 Stúlkur kr. 25 — 30 um mán....... Gufuketillinn og raflýsingin. 1 karlmaður við það starf....... kr. 1 Do. sendisveinn o. s. frv. . . . , . — 1 Do. næturvörður kr. 60 um mán. . . — 960.00 600.00 800.00 700.00 600.00 350.00 750.00 1080.00 360.00 700.00 720.00 3000.00 450.00 300.00 300.00 840,00 540,00 720,00 400.00 7,620.00 4.050.00 850.00 600.00 720.00 . 2.500.00 840.00 1.440.00 2.170.00 Kr. 27.520.00 B. Önnur útgjöld: 1. Vátrygging.......... . . kr. 1.000.00 2. Skattar............ . - 1.000.00 3. Sápa, sóda og sýrur......n. . . — 600.00 4. Litunarefni.....«~...... — 1.400.00 5. Ullar- og vélaolía......... . — 850.00 6. Kol ca: lV^sk.pd. á dag....... - 1.500.00 7. Fragt, uppskipun og keyrsla...... — 750.00 8. Viðhald rafljósanna......... - 200.00 9. Bækur, pappír, auglýsingar o. s. frv. ... — 500.00 10. Ómakslaun til erindreka og utsölumanna 12% af kr. 3.000.00 - 3.600.00 11. Viðhald á byggingum og vélum .... — 1.000.00 12. Do. - vatnsleiðslunni....... — 300.00 13. Endurskoðun og yfirstjórn...... — 500.00 14. Rentur af láni úr landsjóði 4% af kr. 110.000 - 4.400.00 15. Rentur af 15.000 kr. láni ca. 57a%. . . . - 825.00 Nettó ábati 18.425.00 14.455.00 Kr.: 60.400.00 Tekjur: Reksturinn: 6 vefstólar með tilheyrandi vélum: Vefstólar með áætlaðri 60 tímu vinnu á viku, sem verður 1,5 — 20 álnir á hvern vefstól daglega = 100 álnir = 30.000 ál. um árið. Hér af er: a. Vinnulaun af 28,000 álnum á kr. 1.60.......kr.: b. Vefnaður seldur frá verksmiðjunni 2000 ál. á ca. kr. 2.80 — Vinnulaun fyrir ull, sem áætlað er að verði send til kembingar og spuna.................— Þóf, litun og ferging.............— 44.800.00 5.600.00 8.000.00 2.000.00 Kr.: 60.400.00 S. E. & O. Athugasemdir við áætlun um fyrirkomulag tóvinnuvélanna á Akureyri. Vatnsleiðslan. Til þess að geta fengið svo jafnt hreyfingarafl sem kostur er á, álít eg það nauðsynlegt á næstkomandi árum, að leggja lokaða trjárennu eða járnpípu frá innleiðslu vatnsins, alla Ieið til hverfihjólsins, og um leiö að endurbæta sjálfa innleiðsluna svo, að ekki þyrfti að óttast snjó eða ís í rennunni, þó má þetta, eftir áliti hr. Spjelkaviks, gjörast á kostnaðarminni hátt, þó þannig að það verði tryggilegt, að minsta kosti um stundarsakir. Verksmiðjuhúsið. a. Pað er nauðsynlegt að fága og gjöra við húsið að utan. b. Það er ennfremur nauðsynlegt að Ieggja'yfirþak á húsið, og álíst fullnægj- andi að nota til þess langbönd (rimla) og galvaniserað bárujárn. Ýmsar endurbætur. c. Vatn er í kjallaranum, sem þó ekki fer fram úr vissri hæð. Ur þessu má bæía, eftir því sem okkur hefir komið saman um, Spjelkavik og mér, meðþví að sementera kjallaragólfið. d. Rifjarörs-Iagning til Karboniseringar álítst nauðsynleg. Vélareikningurinn. Eg álít ekki þörf á að svo komnu, að fá fleiri vélar, en þær sem bent er á undir staflið 2. a. b. c. d. e. og 3., til þess að verksmiðjan geti borið sig. Reksturs-áætlunin. Eg álít að stofnunin geti gefið góðan arð, sé hún látin byrja með 6 vef- stólum og öðrum þeim vélum, sem hér er gjbrt ráð fyrir, og henni svo stjórn- að af manni, sem hefir samfara verkfræðilega og verzlunarfræðislega þekkingu, en þó með því skilyrði, að verkstniðjan sé starfandi árið um kring, og vinn- endurnir séu duglegir og vanir verkamenn. Næturvinnu við kembingarvélarnar álít eg óhjákvæmilega til þess að þess- ir sex vefstólar hafi nægilegt að starfa á daginn. Náttvörður hefir til þessa ekki verið hafður , en það álít eg þó nauð- synlegt til tryggingar stofnuninni. Pann vinnukraft, sem eg hefi stungið upp á, álít eg nauðsynlegan. B. Önnur útgjöld álít eg að ekki muni fara fram úr áætlun, þó getur brugðið út af því, t. d. ómakslaun til erindsreka. Athugasemdir viðvíkjandi tekjunum. Pegar eg hefi áætlað framleiðsluna með sex vefstólum 30,000 álnir á ári, þá geng eg út frá því, að unnið sé af vel æfðum íslenzkum vefkonum og vef- stólarnir séu sístarfandi. Fyrsta starfsárið, meðan vinnendurnir eru óæfðir, álít eg að framleiðslan naumast nái 30.000 álnum með þessum 6 vefstólum. en þó svo að stofnanin samt sem áður geti borið sig. Eftir tvö ár má ætla, með 6 vefstólum og íslenzkum vefkonum, að fram- leiðslan nái nokkuð yfir þær 30.000 álnir, sem ráð er fyrir gjört. Starfságóðinn. Viðvíkjandi starfságóðanum og ráðstöfun hans til hinna ýmsu reikningsliða, þá fer tillaga mín í sömu átt og venja er utan lands. Pó skal það tekið fram að: frádráttur vélanna má minst vera 5°/o af verði þeirra, helzt nokkuð meiri, við og við 10%, eftir því sem ástæður leyfa, Til ferðakostnaðar er óhjákvæmilegt að ætla nokkurt fé, þar sem krafist er að ferðir séu farnar til þess að líta eftir umboðsmönnum og einnig ferðir til útlanda. Óborguð hluthafatil lög hefi eg ekki talið með í tekjum (Aktiva), því þau geta fyrst komið til greina sem innstæðufé eftir að þau er greidd. í verksmiðjunum er enn að auki nóg rúm fyrir fjóra vefstóla, 1 gangkembi- véla =3 vélar, eina samspunavél, sem síðar kann að verða nauðsynlegt að út- vega. En þá má gera ráð fyrir að arðurinn yrði tiltölulega nokkru meiri. Pegar þeim breytingum, sem hér er farið fram á, viðvíkjandi húsinu, vél- unum o. s. frv. er lokið, og hið nauðsynlega starfsfé er fyrir hendi, þáerþað mitt álit, að stofnunin verði í góðu og gildu ástandi, og ætti hún að byrja með innlendu fé, þar sem hér á landi er nóg efni og nóg starfsvið fyrir fleiri tó- vinnuvélar. Komist verksmiðjan á laggirnar, leyfi eg mér að vekja máls á því að »Ak- ureyri« og «Iðunn>> taki sama verð fyrir vinnu sína, því óheilbrigð samkeppni getur eyðilagt báðar verksmiðjurnar. Reykjavík, þ. 15. sept. 1909. Andr. J. Bertelsen.

x

Norðri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Norðri
https://timarit.is/publication/201

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.