Alþýðublaðið - 25.04.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 25.04.1921, Blaðsíða 1
Alþýðublaðið „Gta&Ö tit af .AJLþýdufloklziuuiL. 1921 Mánudaginn 25. apríl. 92. tölubl. Síldarmálið. Hitt eð fyrra sumar seldu út- gerðarmenn ekki ,sí!d sina, og fengust þó ágæt boð í hana. En þeir voru ekki ánægðir með að fá mikið, þeir vildu fá ennþá naeira, og drógu að selja þar til | alt var komið í óefni og síldin var orðin óseljanleg. Mikiií hluti síldarinnar varð ónýtur, en tjónið sem íslenzka þjóðfélagið beið nam 5 til 6 miljónum króna, sem tóp aðust af því að síldareigendur voru ef áfjáðir í að græða meira en mikið. En hvernig á nú að koma í veg fyrir að slíkt endurtaki sig? Síldarmálið — það ér hvernig aigi að koma í veg fyrir að þetta eadurtaki sig. En þetta er ekki síldarmálið alt. í fyrra drógu útgerðarmenn ckki að selja. En kaupendur gerðu samtök á móti þeim og feldu síldarverðið niður fyrir það, sem <" upprunalega hafði verið samið um. Kaupendurnir stóðu sameinaðir, útgerðarmenn voru sundraðir. — Sundraðir megá ðín iítið móti sámeinuðum. Þetta.er anssr'hluti sildarmálsins. a Vöruvöndua er afarlítil hvað síld viðvíkur. Matið er að miklu ieyii kák eitt. íslenzká síldin er því oft mjög ill vara, þegár á er- lendan markað er komið. Er það ean leiðinlegra en ella, þegar litið er á, að íslenzka síldin er einhver . ibezta síld sem fæst, og hefir því skilyrði tii þess að verða bezta verzlunarvara. Enn er eitt ótalið: Markaðurinn fyrir íslenzku síldina er mjög tak- markaður; líklegast ekki nema fyrir 120 þús. tunnur, en veiðin er oft helmingi meirí en þáð. Þetta alt tii samans er þá síld- .armálið. 'W Útgerðarmenn hafa sent sjávar- útvegsnéfndum alþingís frumvarp til Isga um síldarmálið. Aðalinni- hald frumvarpsins er þetta: Sild má aðeins veiða af íslenzkum skipum, aðeins þeir, sem hafa' leyfi stjórnarráðsins, mega veiða síld, og aíiir þeir, sem leyfi hafa mynda með sér félagsskap, er hefir síldarsöluna á hendi (einka- sölu). Það er eins gott að segja það stráx: Alþýðan hlýtur að vera algerlega á móti frumvarpi þessu. í fyrsta lagi hýtur alþýðan að setja sig algerlega á móti því, að útlendingum séu bannaðar veiðar. Það er alveg óvist að sildarmark- aðurinn batni nokkuð við það, en hitt er aftur alveg víst, að atvinna minkar mikið við það. Og ástand ið hjá verklýðnum er ekki þannig, að hann standi sig við að þess- konar tilraunir séu gerðar, tilraun- ir, sem Iang sennilegast ekki koma að nbkkru haldi. . Að ætla að lögleiða það, að leyfi til síldveiða þurfi að sækja í stjðrnarráðið, er hreint og beint fásinna, nema tilgangurinn sé bein- Hnis ,s'á, að draga hlunnindi að vinum stjórnðrinnar og gefa henni tækifærí til að ofsækja fjárhags- lega óvini sína. Það er í sjálfu sér máske ekk- ert á móti þvf, að allir þeir, sem vsfldarútveg reka, myndi sameigin- iegan 'félagsskap, og að sá féiags- skapur hafi einkasölu á síld. En það nær> engri átt, að láta út- gerðarmenn eina um hvernig þeir kæmu síkum félagsskap fyrir. Þeir gætu hæglega misbrúkað einká- leyfið herfilega; misbrúkað það á kostnað landsins, og misbrúkað það á kostnað alþýðunnar. Það þarf að koma einkasala á síld, en félag það, sem hefir hana með ¦ hondum, verður að vera að nokkru leyti undir stjórn Iandsins, og að nokkru leyti undir stjórn alþýð- unnar, engu sfður en útgerðar- manna. ]fýtfzkn guSsþjonnsta. Það hefir þótt hlýða fram að þessu, að halda messugerð síð- asta sunnudag í vetri, enda gleymd- ist það ekki í þetta sinn, sem betur fór, En hvér var það sem messaði f Fríkirkjunni hér, hinn ^síðasta drottinsdag? Þáð var stjórn safn- aðarins, að tilhlutun prestsins. Þar' var ekki lesið hið gamia góða guðspjall dagsins, heldur var það nytt, og svohljóðandi: Stjórnin hefir litið svo á, sem bráð nauðsyn bæri til þess að hækka laun prestsins um tvö þús- Und, í viðbót við þau 5 þúsund sem þau áður voru, og auk þess 10 prósent af nettótekjum kirkj- unnar. Þetta getur ná alt verið gótt og blessað, en mörgum mun finn- ast fátt um það, sem hér fer á eftir, sem sé þetta: Öll gjöld eru hækkuð. Og hvern blæðirf Það gerir hvern einasta safnaðarmeð-. lim. Þess skal getið að á eftir stjórninni hélt prestur langa og hjartnæma / ræðu, af mikilli anda- gift, þótt eg, sem viðstaddhr var, sæi nú fáa vikna, þó ístöðulftið sé sumt af þessu íólki er þarna var, en hann kOmst nú líka Iftið inn á eilífðarmálin. Með þessari óhæfu sem ég kalla, töluðu tveir menn. Annar þeirra er í Vfsis liðinu; sá er skrifaði hina alræmdu grein í blaðið Vísi í vetur, um að það værí óhjá- kvæmilegt að alt verkakaup þyrfti að Iækka mikíð. Hinn maðurinn var einn heildsalaþjónn hér í bæn- um. Hvorugur þessara manna setti sig að því er virtist inn t kjör mín, nq annara fátækra dag- launamanna., A eftir töluðu tveir góðir menn og ávítuðu gerðir stjórnarinnar, töldu hennar framkomu óbærilega gagnvart fátækasta fblki bæjar- ins, sem er ómótmælandi sann- leikur, að mikill meiri hluti þess;

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.