Verkamaðurinn


Verkamaðurinn - 04.01.1964, Blaðsíða 1

Verkamaðurinn - 04.01.1964, Blaðsíða 1
Verkamaðurinn Óskum lesendum öllum góðs árs 1964 GerSum hlutum verður ekki um breytt né orSnum atburSum. Á áramótum standa athafnir okkar allra hvers fyrir sig og allra saman ásamt þeim örlög- um, sem enginn fékk við ráðið sem óhagganlegar staðreyndir. Hvort sem okkur eru þessar staðreyndir ljúfar eða leiðar, þegar við reynum að meta þær eftir á, hljótum við að komast að þeirri niðurstöðu að lítið stoðar að harma það sem illa hefur til tekizt, né heldur að fyll- ast ofmetnaði yfir því, sem betur hefur farið. Það sem máli skiptir er það að draga réttar ályktanir af þeirri reynslu sem liðið ár hefur fært okkur í hendur og nýta hana okkur til heilla í fram- tíðinni. Af atburðum síðasta árs inn- lendum ber vaf alaust að telj a tvo mikilvægasta, kosningarnar til alþingis og verkföllin miklu í desembermánuSi, en bæði aS- dragandi hvorttveggja þessara atburða og afleiðingar þær, sem þegar hafa af þeim leitt eða eru íyrirsj áanlegar gefa ærið til- efni til nokkurra hugleiðinga. Urslit kosninganna urðu þau að „viSreisnar"-flokkarnir héldu þingmeirihluta, þótt þeir töpuðu einu þingsæti og þeir héldu einnig hlutfallslegu fylgi sínu frá síðari kosningunum 1959. AlþýSuflokkurinn tapaði þó nokkru fylgi og fékk þannig greinilega aðvörun fyrir þjón- ustu sína við afturhaldsöflin, en sú aðvörun dugði þó ekki til þess að hann hyrfi frá villu sins vegar og sliti vistabandi sínu hjá Sjálfstæðisflokknum. Framsókn- arflokkurinn jók nokkuð fylgi sitt í fjölbýlinu við Faxaflóa og bætti við sig 2 þingsætum. Al- þýðubandalagið hélt hlutfalls- legu fylgi sínu, en tapaði einu þingsæti. Því er nú, eftir kosningar, haldið óspart á lofti að kjósend- ur í landinu hafi með ótvíræðum hætti vottað stjórnarflokkunum traust og fylgi til þess að stýra málefnum þjóðarinnar með hverjum þeim hætti, sem þeim kann að þóknast og því beri al- menningi og samtökum hans að hafa sig hægan gagnvart hverj- um aðgerðum þeirra hversu sem þær eru andstæðar hagsmunum hans og lýðræðislegum stjórnar- háttum. Þessi kenning, sem er í eðli sínu algerlega andstæð öll- um venjulegum hugmyndum um þingræði og lýðræði og þætti hvergi sæmandi meðal þrosk- aðra lýðræðisþj óða, er nú að Björn Jónsson skrifar: VIÐ ÁRAMÓT verða eins konar alfa og omega í allri málsvörn stj órnarflokk- anna, m. a. þeirri, sem formenn stjórnarflokkanna láta blöð sín birta eftir sig nú við áramótin. Hér ber m. a. að hafa tvennt í huga. Annars vegar það á hvaða forsendum kjósendur veittu flokkunum brautargengi, hins vegar það að lýðræði er í fleiru fólgið en þingkosningum. Fyrir kosningar var öllum hin- um voldugu áróðurstækjum rík- isvaldsins og stjórnarflokkanna 1 beint að því að telja kjósendum | trú um að „viðreisnar" flokk- | arnir hefðu lagt traustan grund- | völl að batnandi lífskjörum al- 1 mennings, traust þjóðarinnar út | á við hefði verið endurheimt | með öruggri söfnun gjaldeyris- I sjóða, undirstaða atvinnuveg- \ anna hefði aldrei verið tryggari, i tími vaxandi framfara, og efna- [ legs öryggis og batnandi lífs- kjara blasti við. „Fórnirnar" sem „viðreisnin" hefði krafizt af al- ; menningi mundu senn bera full- þroskaða ávexti. Með aðstoð stórfelldra er- lendra lána og gernýtingar á valdinu yfir bönkum þjóðarinn- ar náði þessi áróður tilætluðu marki. En ráðherrarnir voru varla seztir að nýju í stólana eftir velútilátin sumarleyfi og glæsilegar lystireisur, að loknum kosningum, þegar hinu sanna varð ekki lengur leynt: aS gjaldeyrishallinn við útlönd hafði aldrei verið geigvænlegri, sparifjármyndun í landinu var stöðvuð og undirstöðuatvinnu- vegirnir áttu í illri vök að verj- ast. I skemmstu máli aS allt, sem sagt hafSi veriS fyrir kosningar um hina „glæsilegu árangra viS- reisnarinnar" voru blekkingar einar. Og á haustnóttum var svo komiS aS foringjarnir í stjórn- arstólunum gengu feti framar en stjórnarandstæSingar höfSu áS- ur gert í því aS útmála hversu allt ástand efnahagsmálanna væri orðið geigvænlegt. Þegar þetta er haft í huga verður ekki um villst, að stjórn- arflokkarnir héldu velli í síðustu kosningum á fölskum forsendum og hafa því aðeins rangfengið umboð í höndum til valdanna. Gildir þar einu hvort foringjar þessara flokka hafa í rauninni trúað því, fyrir kosningar, að allt væri með felldu um stjórn þeirra eða hvort þeir vitandi vits blekktu um fyrir kjósendum. I báðum tilvikum bæri þeim jöfn skylda til þess að víkja frá völd- um og gefa þjóðinni tækifæri til þess að velja sér nýja forustu — ef þeir mætu réttar þingræðis- og lýðræðisvenjur nokkurs. BJÖRN JONSSON, olþm. Þá getur og hver og einn getið sér til um það hversu farið hefðu kosningarnar, ef stjórnarflokk- arnir hefðu, áSur en þær fóru fram, sagt hiS rétta um hug sinn og fyrirætlanir gagnvart þeim lýSréttindum, sem þeir reyndu að tortíma með þvingunarlaga- frumvarpi sínu í byrjun nóvem- bermánaðar, því þar var söm þeirra gerðin þótt sú aðför að lýðræðinu mistækist. Enda þótt það sé óvefengjan- legt að stjórnarflokkarnir héldu velli á fölskum forsendum ber hinu ekki að leyna að fleira kom þar til, sem nauðsynlegt er að kryfja til mergjar. Enginn vafi getur á því leikið að hið eina, sem megnað gat að ger- breyta ríkjandi stjórnarstefnu við kosningarnar síSustu var stórsigur eina verkalýSsflokks- ins, sem nú er til í landinu, Al- þýðubandalagsins, því engum sköpum hefSi þaS skipt þótt bKASAFN 253945 Framsóknarflokknum hefSi tek- izt aS ná samningsaSstöSu viS íhaldiS upp úr kosningunum, en aS því marki var keppt ósleiti- lega í þeim herbúSum. Sú spurn- ing er því hin mikilvægasta hvort eða að hve miklu leyti það sé okkar eigin sök, sem skipum Al- þýðubandalagið, aS okkur tókst ekki þrátt fyrir gott samstarf viS nýja bandamenn aS gera betur en verjast áföllum. Þegar reynt er aS svara þess- ari spurningu verSur aS hafa í huga að mikils þarf með fyrir stóran stjórnmálaflokk, ef hann á að vera fær um að fara með stóra sigra af hólmi í nútíma stjórnmálabaráttu. Þar stoðar ekki eitt fyrir sig það frumskil- yrði verkalýðsflokks að hafa skýrt mótaða stefnu í samræmi við þarfir þeirrar stéttar, sem hann vill berjast fyrir. Því til viSbótar þarf hann m. a. góSa skipulagningu fj öldasamtaka og sterkan blaSakost. En þetta hvort tveggja skortir AlþýSu- bandalagiS. AlþýSubandalagiS var stofn- aS 1956 sem kosningasamtök meS samningum milli Sósíalista- flokksins og Málfundafélags jafnaSarmanna og ýmsra ó- flokksbundinna aSila. I dag, eftir aS hafa gegnt hlutverki rúm- góSs, sósíalistísks verkalýSs- flokks í nær 8 ár er bandalagið í raun orðið allt annað og meira en laustengd kosningasamtök. Það er jafnt í raun sem í hugum íslenzkrar alþýðu orðinn henn- ar flokkur, hennar pólitíska heildarhreyfing. Og nú er orðið óhugsandi lengur að greina bandalagið í sundur í þær póli- tísku einingar, sem mynduðu það upphaflega. En þrátt fyrir þetta höfum viS AlþýSubandalagsmenn vanrækt aS búa þessum flokki okkar þau skipulagsform, sem hann þarfn- ast til þess aS geta orSiS hlut- verki sínu fyllilega vaxinn. ViS höfum ekki skipulagt hann, ekki veitt fylgismönnum hans tæki- færi til þess aS mynda sín fjölda- félög og ná þannig milliliSalaust því sjálfsagSa lýSræSislega á- kvörSunarvaldi, sem þeim ber os aSstöSu til starfa. ÞaS er lítt hugsanlegt aS Al- - þýSubandalaginu geti tekizt aS bera sigurorS af hólmi þar sem viS er aS eiga öfluga og vel skipulagSa andstöSuflokka í hverjum hreppi og þorpi í land- inu, ef ekki verSur hér gerbreyt- ing á og þarf ekki aS efa aS kosningaúrslitin á 8.1. sumri urSu AlþýSubandalaginu stórum ó- hagstæSari en orSið hefSu, ef skipulagningu þess hefSi ekki verið svo áfátt, sem henni enn er. Einn mikilvægasti lærdómur- inn af kosningabaráttunni á s.l. ári, fyrir okkur Alþýðubanda- lagsmenn, er því sá að við verð- um þegar á hinu nýbyrjaSa ári, aS einbeita okkur aS því aS byggja upp AlþýSubandalagiS frá grunni. Stofna félög í hverju byggSarlagi og efna til lands- fundar þeirra, sem síSan kýs stjórn bandalagsins og mótar starf þess og stefnu í framtíS- inni. MeS slíkum hætti einum verSur lagSur grundvöllur aS framtíSarsigrum öflugs i verka- lýSsflokks á íslandi eins og nú er komiS málum. Fátt er mönnum ofar í huga nú um áramót en þau átök, sem orSiS hafa í kjaramálum launa- stéttanna á liSnu ári og sú ó- vissa, sem ríkir um afdrif þeirra á þessu ári og raunar allra efna- hagsmála þj óSarinnar. Þau miklu verkföll, sem hófust 10. des. s.l. og lauk flestum 10 dög- um síSar, ýmist meS bráSa- birgðasamningum eða viður- kenningu á bráSabirgSakaup- töxtum voru bein afleiSing þeirrar þróunar í kjaramálum, sem „viSreisnarstefnan" hefur skapaS á valdaferli sínum. En helztu einkenni þeirrar þróunar hafa veriS: í fyrsta lagi árleg raunveruleg kauplækkun á hverja tímaeiningu öll árin frá 1959 hjá öllu almennu verka- fólki og öSrum, sem hliSstæS laun bera úr býtum, í öSru lagi sívaxandi vinnuþrældómur, sem nú á engan sinn líka í hinum siS- menntaSa heimi, í þriSja lagi stórfelld breyting á launahlutföll- um, sem stefnir aS nýrri stétta- skiptingu í landinu og loks aS hverri dýrtíSarholskeflunni af annarri er beint aS lífskjörum almennings og rís sú þó hæst, sem nú er blásiS aS af ríkisvald- inu. Foringjar stj órnarflokkanna reyna nú allt hvaS af tekur aS sannfæra menn um aS „óhófleg kröfugerS" verkafólks eigi mesta eSa alla sök á verSbólgu og ann- (Framh. á bls. 4)

x

Verkamaðurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Verkamaðurinn
https://timarit.is/publication/215

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.