Eimreiðin - 01.01.1909, Blaðsíða 13

i3
þýðunnar eftir dvölina á »tréhesti« aðalsmannanna. La Cour og
Schröder tóku upp sænska leikfimi í Askóv og hefir hún mjög
breiðst út þaðan fyrrum. Nú er sú kensla þar léleg, kennarinn
gamall og stirður og getur ekki lengur hamið æskuna. Af 120
piltum, sem byrja í tímum hans á haustin, eru sjaldan fleiri eftir
en 20 á vordögum. Betur gengur konu skólastjóra með stúlkurnar.
Er þar betri agi í liðinu, enda framförin meiri.
Margar eru aðrar námsgreinar í Askóv, sem hér eru ekki
nefndar. Fæstar þeirra eru kendar þannig, að orð sé á gerandi.
Sumarskólar eru þar og (í maí, júní, júlí) fyrir konur og kennara,
en báðir standa þeir mjög að baki vetrarskólanum. —
Daglegt líf í Askóv er að flestu leyti allgott. Samvera svo
margra ungra manna frá ýmsum löndum og ólíkum skilyrðum er
ávalt bætandi, sé rétt að farið. Hún heflar menn, færir þá saman
og víkkar sjóndeildarhringinn. Á þeim aldri eru menn mjúkir
og móttækilegir fyrir áhrif, og þá eignast þeir sína góðu vini,
sem verða tryggastir og kærastir, þegar til lengdar lætur. Par
hefir Askóv því uppsprettu til verulegrar menningar. En því
er miður, að skólinn ber í sér sjálfum nokkra galla, sem spilla
þeim áhrifum.
Skólinn er orðinn of stór, vaxinn kennurunum svo gersam-
lega yfir höfuð, að þeir þekkja nemendurna naumast í sjón, og um
persónulega kynning, og bætandi áhrif af viðræðum, er alls ekki
að tala.
Verra er þó hitt, að skólastjórnin hefir slept þeirri hollu
meginreglu Flórs, að forðast ytri bönd, en treysta á hið góða í
mönnunum. Lögmálið er sett í sæti umburðarlyndisins, og upp-
skeran er auðvitað eins og sæðið. Nemendur eru fyrir löngu hættir
að bindast samtökum »til að verða góðir og heiðarlegir menn«.
Nú taka þeir saman höndum til að brjóta boðorð skólastjóra, og
að dylja brotin fyrir honum og þeim kennurum, sem eru settir til
að gæta þeirra. Pannig hefir myndast gjá milli málsaðila, sem
áttu að vinna í einingu. Einkennilegt er að sjá, hversu ytri fram-
för og innri hnignum fylgjast að í sögu skólans. Hann hefir
nákvæmlega fylgt þroskun þeirrar trúarstefnu sem ól hann. Grúndt-
vígskan varð til undir ritbanni og vann sitt stórverk meðan hún
var lítilsvirt og ofsótt. Nú ræður hún landinu, en hefir mist útbreiðslu-
magn sitt. Flór vann í Rödding í fátækt og þröng til að gera
wienn úr Suðurjótum — og tókst það. Appel vill breiða veldi