Eimreiðin


Eimreiðin - 01.09.1910, Qupperneq 37

Eimreiðin - 01.09.1910, Qupperneq 37
193 látið sér lynda sleggjudóma Leó Tolstoj’s um það. Hann skrifaði fyrir nokkrum árum grein um reykingar og víndrykkju og lýsti hinum herfilegu afleiðingum þeirra, jafnvel þótt ekki væri neytt meira en eins vindlings (sígarettu) eða glass af víni. Pegar hann hefur úthelt bræði sinni á mörgum blöðum, getur hann ekki stilt sig um í neðanmálsgrein við enda ritgerðarinnar að spyrja, hvern- ig annars standi á því, að þrátt fyrir þessa skaðsemi hafi þó menn, sem bæði drukku og reyktu, staðið að gáfum, siðferði og afrekum framar þeim, sem hvorugt gerðu. Til þess sé engu öðru að svara, segir hann sjálfur, en að þeir hefðu líklega verið miklu meiri og betri menn, ef þeir hefðu hvorki reykt né drukkið! Pað er hægra að segja það en að sanna. Honum þykir það jafnvel líklegt, að Kant hafi skrifað stirt mál af því, að hann reykti svo mikið! Um heimspeki Kants talar Tolstoj ekki, en hana kann hann sjálfsagt ekki að meta heldur en annað í ríki vísinda og lista. Fróðlegt er líka að athuga æfiferil Tolstojs sjálfs; meðan hann drakk, reykti og naut lífsins og var tíðum framtakslaus og önugur, eins og hann sjálfur segir, samdi hann skáldrit þau, er gerðu hann frægan og munu halda nafni hans við líði; en þegar hann hætti því og varð »góður«, tók hann að leika speking og spámann, og hefur síðan skrafað og skrifað um alt á himni og jörðu, og það einatt af litlu viti og minni þekkingu. Par sem hins vegar vínnautn er bönnuð eða á sér ekki stað, þar er ætíð eitthvað annað, sem fyllir það skarð. Dæmi þess má finna hvarvetna í söguntii og mannlífinu. Ekki þarf annað en minna á Kína (ópíumsnautn) eða Múhameðstrúarmenn; þeir af- neita víninu stranglega, en neyta hassish og lifa í fjölkvæni. Meðal mentaþjóðanna má finna hið sama; þeir taka upp einhver æsinga- eða deyfingameðöl, andleg og líkamleg; mætti þar til nefna trúarofstæki og hjátrú (andatrú og annað kukl), sjúklega löngun í glæpasögur og annað þess konar; hefur hinn merki þýzk- ameríski sálarfræðingur, prófessor Húgó Múnsterberg, skýrt það greinilega í ritgjörð um vínsölubannið í Ameríku fyrir nokkru. Sjálf bindindishreyfingin verður og stundum að ofstæki, og má þá minst í milli greina, hvort hún hefur betri áhrif á menn en ofdrykkjan. Eg skal t. d. benda á ófagra lýsingu af bindindis- mönnunum sumum í Noregi, sem dr. Hjálmar Christensen gefur í bók sinni »Det nittende Aarhundredes Kulturkamp í Norge«. Og ekki er mér grunlaust um, að þær pólitisku æsingar, sem átt
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76

x

Eimreiðin

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.