Vestri


Vestri - 22.04.1905, Blaðsíða 1

Vestri - 22.04.1905, Blaðsíða 1
c-cc, -^w Öv&0£** Útgefandi og ábyrgðarmaður: Kr. H. Jónsson. IV. arg. ÍSAFJÖRÐUR, 22, APRIL 1905. Nr. 25. „Vínsölumálið." , í 14. tbl. Þjóðólfs er grein með þassari fyrirsögn, eptir hr. Árna Árnason í Höfðahólum, »era frá- leitt bregst vonum höf. í því, að verða tilefni til umræðu. Vjer minnumst ekki að hafa, nú um langan tíma, sjeð haldið fram í riti, skoðunum sem jafn eindregið hafa verið andvígar stefnu bindindismanna, sem grein þessi er. Því þótt einstaka maður kunni að ala slíkar skoðanir í brjósti, er. bindindisstarfseminni svo fyrir að þakka, að hugsunar- háttur almennings er nú orðinn SVO breyttur, að fáir kjósa að standa andvígir henni á bersvæði fyrir almenningsaugum. Höf. byrjar með þeirri fullyrð- ingu að við þetta mál hafi verið »beitt miklu meiru af tilfinningu og æsingum heldur enn skynsemi og rólegri íhugun« — og hafi það að því leyti verið ver leikið enn nokkurt annað mál. — og gefur hann bindindismönnum alla skuld á því. Við þetta er, í fyrsta lagi, það að athugv-, að höf. virðist ekki gera nógu glögga greiu fyrir, hvað hann á hjer við. Eptir fyrir*- sögninni og aðal-efni greinar- innar virðist hann aðallega eiga ' við löggjöfina ög sjerstaklega vín- sölulögin frá 1899, og ef svo er er þessi staðhæfing hans aigeriega byggð í lausu lopti og )kunnug- leika, sem hann hefði ha^glega komizt hjá, ef hanu hefði sjálfur viljað ræða mál þetta með rólegri íhugun. Lögin frá 1899 eru alls ekki beinlínis verk bindindismanna, heldur að mestu runnin frá rótum þeirra er ekki vorubindindismenn sjálfir en vildu gjarnan styðja bindindismálið; eru auðvitað gerð i beztu meiningu þótt vanhugsuð sjeu að ýmsu leyti vegna þess að þessir n)enn höfðu ekki sett sig inn í málið. Bindindismeun á þingi veittu þeim að vísu stuðn- ing sinn, en flestir munu að eins hafa gert það til samkomulags og ekki gengið að því grufiandi að þau höfðu ýmsa slæma ann- marka. Öllum er það kunnugt að innan Reglunnar (Good-Templ- arfjelagsins), höfðu menn yfirleitt harla lítið álit á lögum þessum, og blað Stór-stúku ísíands frá þeim tíma, dregur enga dul á þá skoðun. Vjer höfum allt af verið þeirrar skoðanar og erum það ern, að áíengislögunum frá 1899, sjc að , mörgu leyti mjög ábótavant, og ætlum því ekki að deila við höf um galla þeirra, þótt vjer sjeum honum í ýmsu ósamdóma. Bind- indismenn hafa orðið að hlýta þessum lögum eins og" aðrir og reyna að færa sjer þau í nyt eptir föngum, þar til þeir sjái vænlegt að nema þau úr gildi með öðrum betri. Oss hefir heldur ekki dulizt að algert vínsö/ubann mundi ekki bæta úr öllum annmörkum sem áfengisnautnin hefir í föf með sjer. En hílt þykjumst vjer >sjá« — þrátt fyrir fullyrðingar höf. — að bindindislöggjöfin sje fýrst komin í æskilegt horf með aðftutnings- banni. Því í kringum þau lög er ekki auðvelt að fara. Menn segja optast eptir, ef þeir hafa vín um hönd, og mundi því ekki margir leika sjer að, að fiytja inn vín, ef aðflutningsbann væri, en hitt er ekki hægt að sjá á áfeng- isneytendum, hvort borgaður hefir verið tollur af víninu, eða það hefir verið selt eða gefið. Að vísu hefði landssjóður þá ekki tekjur af víntolh, en slíkt myndi hægt að bæta upp, og landsmönn- um ijettara að borga þann skatt á aðra leið Vjer viljum heldur ekki vona það eins og- höf. að þeim möun- um f jölgi ér vilja koílvarj setningunni: með lögum skal bygg-ja; það eru einmitt li sem eiga að vera líísreglur | arinnar. Vjer hikum heldur ekki við að segja, að aðflutningsbann- jög sjeu öldungis bráðnam 1 til verndar þjóðinni og eim ingum og sjeu þess vegna full- komlega rjettlátleg, þótt þau skerði sjálfræði einstaklingsins. Ef hagur og þrif þjóðarinnar er í veði, má ekki hika við að leggja höpt á ósiðlegt og skaðvænlegt framferði einstaklinganna, með lagaboði. Bending höf. um að prjedika bindindi og kenna það í skólum landsins, er sjálfsagt vel meint, en mundi reynast seinvirk og aldrei útrýma áfengisböhnu með öllu. Unglingunum hættir við að gleyma siðareglum skólanna strax og þeir eru komnir út úr dyr- unum. ' Ekki sízt ef kennararnir gefa eptirdæmi, alveg gagnstætt því sem þeir kenna. Eptir allar bollaleggingar höf. um málið, verður niðurstaðan sú, að hann sjer ekkert á móti því »að landssjóður taki sjálfur að sjer alla vínsölu í landinu, og reki hana svo víða sem þörf* er á.« * Leturbreytiiigiii gerð ai oss, liitsiý. Þarna er mj'ög einkennilega að orði komizt, hjá höfundinum, því fremur munu þeir fáir sem álíta vínsöluna þarfa, heldur þvert á móti óþarfa og skaðlega. Hver ætti svo að dæma um það hvar >þörf« væri á vínsölu eða ekki? Ætli höf. ætlist til að það sjegert með almennri atkvæðagreiðslu? Sje svo vonum vjer að sölustað- irni' muhdu heldur fækka en fjölga ef hjeraðsbi'ium væri gefið sjálf- dæmi um hyort þörf væri á áfeng- issöíu í hjerðinu eða ekki. di það heldur bæta hól úr to n eð.i launsöiu á •1 ssjóður hefði söl- una með hondum, freistingin til að ná í ódýrt áfengi, og græða á sölu þess, væri söm og jöfn fyrir það. Að voru áliti er það versti blett- urinn á áfengislöggjöfinni, eins og hún er nú, að landssjóður skuli gera sjer áfengisnautnina að tekju grein, og því verra ef það ætti að f æra sig þannig upp á skaptið að landssjóður ætti að fara að reka einokunarverzlun með áfeng- ið. Það er lítil bót við böli — öllu því mlkla böli sem af áfeng- isnautninni stafar — þótt lands- sjódur geti krækt í lítið eitt af 'því fje, sem til áfengis kaupa gengur. Það er hneikzlanlegur ni að nota slíka blóð-peninga tekju gréin fyrir landssjóð. j öðru það látið heita svo að tekjur l.mdssjóðs af áfeng- utn sje þrándur í götu fyrir ¦ það sem 1 útfýma áfengis- því ekki ástæða til að velta þyngri þráud þar í gótu. Höf. telur lógin um bann á til búningi áfengra drykkja í landinu vitlausust allra laga, og vill því láta nema þau úr gildi. Það er vitáskuld að nú er farið að fram leiða áfengi af svo mörgum efn- um, að efni mun til í það hjer sem annarsstaðar. En affarasælla hyggjum vjer fyrir Islendinga að nota áburðinn á túnin, enn fara að brugga.úr honum áfengi. En þrátt fyrir öll þau andmæli er vjer höíum flutt gegn höf., erum vjer honum samt sem áður þakklátir íyrir greinina. — Vjer efumst ekki um að hún muni gefa mikið tilefni til umræðu, og um- ræður um þetta mál eru ávallt hagnaður fyrir bindindismálið en til hnekkis fyrir áfengisnautnina og þá, er hennar tauma toga. Vjer látura svo nrili voru lokið um g .... ..^ ^xiil, en getu.ni ekki stillt oss um, að taka það fram að endingu, að það er sann- færingvorað næsta stigið í áfeng- islöggjöfinni verði algert aðflutn- ingsbann. Það er það lang eðlilegasta og framkvæmanlegasta, til þess að hepta áfengisbölið og allt sem af af því leiðir, beinlínis og óbein- línis. Frjettir frá úttönéura. Höfn, 3. apríl. Ófridurinia. Ber fátt til tíðinda þar eystra um þessar mundir og halda Jap- anar rösklega norður á bóginn og eru þeir þegar komnir langt norður fyrir Tieling, en langa ieið eiga þeir eptir til Charbin. Hafa að öðru hvoru komið iausa- fregnir um, að tii friðar mundi semjast, en eigi er ennþá stigið neitt spor í þá átt; enda búa Rússar í ákafa flota sinn og landher. I)anin0rk. Nýlega eru kosningar í bæjarstjórn Km.hafnar um garð gengnar; við þær unnu jafnaðar- menn og frjálslyndari vinstrimenn mikinn sigur. Eru þeir nú í meiri hluta í bæjarstjórninni. Þingið hefir nú samþykkt hýðingarlög þau, er Albertí kom fram með. Lítill var sá meiri hluti, er marði lög þessi ígegn, enda hafa þau að miklum mun aukið óvinsældir Alberti. Klissland. Leynilögreglan í St. Pjetursborg tók nýlega höndum 12 menn, sem grunaðir eru um, að hafa setið um líf Bolygins innanríkismálaráðherra og fleiri. Um mörg undanforin ár hefir lógreglan leitað að nokkrum þess- ara manna. Þykjast þeir því hafa veitt vel, en eigi er það dugnaði þeirra að þakka, heldur því að upp um þá hefir verið ljóstrað af þeirra eigin mönnum. Krít. Hefir verið all róstusamt þar í landi og er það flokkur manna, sem strax vilja fá sam- band við Grikki, er veldur þeim róstum. Að likindum verður lítið úr þessu, því að ef róstum heldur áfram, þá skerast stór- veldin í leikinn. s 0 tf % a> *< 1-1 >-t B OJ Ol p;- (6 01 Í w d P. 3 3 n Crc 3 p. o 0 c & 0 a t Skapti Jósepsson, ritstjóri >Au»tra,< Ijezt 16. marz. Hans verður síðar minnst nánar í >Vti. .ra.«

x

Vestri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vestri
https://timarit.is/publication/235

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.