Vestri


Vestri - 12.03.1912, Blaðsíða 1

Vestri - 12.03.1912, Blaðsíða 1
Ritetjóri: Kr. H. Jónsaon, XI* áFfg'. ÍSAFJÖRÐUR, 12. MARS 1912. 9. tbl. Emkasala á kolum. Ein af tillöi?un> skattamála- nefndarinnar, sem hefir setið á rökstólutn nú um hríð, er sagt að sé su- a^ þingið veiti einka- leyfi til kolasölu hér á landi gegn ákveðnu gjaldi til landssjóðs og öðrum bindandi samningum. Frá þessu skýrir blaðið Reykjavík 3. þ. ro. á þessa leið: >Nefndin hefir þegar fengið mjögaðgengilegt, bindandi tilboð frá breskum kolanámueiganda etnum, er vill skuldblnda sig til að selja kol hér m»ð öllu lægra verði, en tíðkast hefir, og borga þó í landssjóð tiltekið gjald af hverri smálost. Verðið á kolunum er fastákveð- ið í tilboðinu, 20 kr. hver smálest heimflutt til manna ábestuhaín- arstöðum lands;03 og í kaupstöð- unum. en 2\— 25 kr. á hinum óaðgengilegri höfnum. Þó er gert ráð fyrjr, að verð þetta geti hækkað eða lækkaðlítið eitt, er verð á kolum ytra eða flutnings- kostnaður breytist um lengri tíma. Sama verði eiga innlend skip og póstskip, er sigla eftir fastri áætlun, að sæta. £n verði á kolum, sem seld eru útlendum fiskiskipum, ræður leyfishafi, og er gert ráð fyrir að þeim verði seld kolin lítið eitt dýrari. Námaeigandinn skuldbindur sig til að hafa ætíð nægar birgðir af kolum á ölium helstu haínar- stöðum landsins, og mörgum öðr- um höfnum, samtals 36 að tölu. Talið er víst, að á ári hverju seljist hér á landi um 80,000 smálestir af kolum, helmingurinn til notkunar í landinu og til inn lendra fiskiskipa og póstskipa, en helmingurinn til útlendra botnvörpuskipa. Nefndin hefir áskilið, að Ieyfis- hafi greiði í landssjóð 1 kr. 50 aura at hverri smáleat af kolum, sem seld er til innlendrar notk- unar, og 2 kr. 50 au. af hverri sniálest, sem, seld er til útlendra skipa, eða til jafnaðar 2 kr. af hverri smálest, sem fiutt er til landsins. Ef gert er rað fyrir, að 80,000 smálestir seljist á ári hverju, verða þá tekjur landssjóðs af kolasölunni x 60,000 kr. á ári eða 320,000 kr. á fjárhagstíma- bilinu. Gert er ráð fyrir, að þeim innlendum mönnum, sem nú hafa kolaverslun að aðalatvinnuvegi, yerfli séð fyrir na-gri atvinnu þótt kolaverslunin komist í annað horf.< Um aðrar tillögur nefndarinnar er lítt kunnugt enn þá, en til orða mun hafa komið, að taka líka upp eiakasölu á steinolíu til tekjuauka fyrir landssjóð. En ef til vitl verður gerð tilraun með eina vörutegund til byrjunar. Vonandi verða tillógur nefndi arinnar birtar almenningi sem fyrst, til þess að hægt sé að ræða þær sem ýtarlegast fyrir þing, og þyrftu þær að koma svo snemma, að hsegt væri fyrir þjóðina að átta sig á þeim áður en sumarhugurinn hefir fengið öll yfirráð, Hvers er sökin? Blaðið >Ingólfur< skýrði frá því, þegar ráðhftrrann kom úr utanför sinni eftir síðasta þing, að hann (o: ráðh.) hefði farið þess á leit við forsætisráðherra Dana, að sambandslagafrunsvarp- ið frá alþ. 1909 yrði lagt fyrir ríkisþingið. Nú hefir forsætisráðherrann tilkynt ráðherra íslaoda, að hann hafi átt tal um þetta við forvig- ismenn danskra stjórnmálaflckka ojj séu þeir allir móti þvi, að það geti'komið fyrir ríkisþingið. Auðvitað mun enginn hafa búist við öðru svari. >Þjóðviljinn< frá 1«. febrúar telur þessi úrslit afleiðingu síðustu kosninga. En auðvitað er það að eins tilraun til þess að slá ryki í augu almennings. fcins og kunnugt er sigldi Björn Jónsson, sem þá var ný- bakaður ráðherra, og í eldmóði kosningasigursins, með frumv. strax eftir að það var samþykt, og fékk ekki dönsku ráðherrana til þess að leggja það fyrir rík- isþingið. Lofaði hann þá að fá einhvern þingmann til þess, en af því varð ekkert heldwr. Það var því ekki að vænta þess, að danskir stjórnmálamenn færu að leggja frumvarpið fyrir ríkisþingið nú eftir meira en tvö ár, úr því þeir synjuðu fyrir það þá. Skúli ætti að stinga hendinni í sinn eigin barm, efhonumfinst nú sambandsmálið í óefni komið. Á því á hann mesta sök. Stappið um bankagjaldkerann. Talsvert uppþot hefir verið í Reykjavík út af ráðstöfun stjórn' arráðsins viðvíkjandi kærubankai stjóranna yfir gjaldkera bankans. Um fyrri kæruna, nefndarskipum ina og úrslit hennar hefir áður verið getið hér í blaðinu. En þegar henni var lokið kom fram ný kæra frá bankastjórum yfir timabilið frá 1. júlí 11,09 ttl ágú«tloka 1911. Út af þessari síðari kæru skipaði stjórnarráðið þá Halldór Daníelsson yfirdómara og E. Scho bankastjóra til að athuga málið. Ut at þessari ráðstöíun var gert uppþot nokkurt og boðað til tveggja funda hvað eftir annað og var málið þar rætt af hita miklum og yfirlýs- ing samþykkt til að andmæla gerðum ráðherra og skipun þeásara manna Alt fyiir það tóku þeir Hall> dór og Scho til starfa og luku þeim fljótlega, en að öðru leyti er málið óútkljáð enn. verður að líkindum dómstólamál. Bankagjaldkerinn hefir legið sjúkur um hríð og eftir læknis' vottorði var honum veitt tveggja mánaða hvíld frá starfinu og hefir hann íengið annan mann skipaðan til þess að gegna því á meðan uppá sína ábyrgð. Eiga íslendlnsar að f Síra Eyjölfur Kolb. Eyjðlfsson á Stað í Miðfirði andaðist ný- lega eftir rúml. mánaðarlegu. Hann var fæddur á Melgraseyri við ísafjarðardjúp 20 tebrúar i366, sonur síra Eyjólfs Jónssonar sem síðar var prestur að Árnesi í Strandasýslu. Eyjólfur Kolbeins var vígður 28. septembet 1890 til Staðar« bakka í Miðfirði og hefir verið þar prestur síðan. Þegar síra Þorv- Bjarnason á Melstað andaðist voru prestaköllin sam- einuð og fluttist þá síra Eyjólfur frá staðarbakka að Melstað og byggði þar nýtt steinhús í tyrr«. Um 1891 giftist síra Eyjólfur Þóreyju Bjarnadóttur frá Reyk hólum og eiga þau 10 börn á lífi þar af eru 3 komin yfir fermingu, Síra Eyjólfur Kolbeins var vinsæll klerkur meðal sóknan barna sinna og velmetinn í hví- vetna og er því að honum mikiJl mannskaði. ia til Ka^ada, Þsgar ég íyrir skömmu sá þær fréttir í >Heimskringlu<, að margir heima á Fróni hefðu vesturfarar-hug og mundu fjöl; menna hingað á næsta sumri, fór eg að brjóta heilann um það, hvort þeir mundu gera rétt með því eða ekki, og komst eg að þeirri niðurstöðu, að það gæti /erið allmikið efamál, og eg reyndi að gera mér grein fyrir hvorutvegga, — því sem mælir með og hinu s:em mælir á mó'i. Og án þess að gefa nokkurn fullnaðardóm um þau atriði, ætla eg nú að setja fram, eftir minni eigin skoðun og þeirri þekkingu, sem eg hefi aflað mér um mál. efnið, álit mitt um þessi atriði. Til þess nú að gera þetta, verð eg að lita á báðar hliðar, inntekta og útgjaldadálkinn; að gera áætlun um það sem á íslandi á sér stað er óþarft fyrir mig; þeir heima þar ættu að minsta kosti í öllum smáatriðum að vita það langt um betur en eg. Það er því aðallega hérna megin hafsins er ég vil sérstaklega taka til íhugunar. Vesturförum vil eg skifta í tvo aðalflokka: fjölskyldumenn og einhleypinga, karla og konur; og svo aftur hinum síðarnefndu í tvo aðalflokka: ráðsetta menn og ráðleysingja. —• Og vil eg nú lítillega láta í Ijós skoðun N mína á framtíðahortum fólks þessa. Tek eg þá fyrst fjólskyldu. manninn; eg vil taka til íhug- unar meðal fjölskyldu, þar sem maðurinn þarf að framfleyta konu og 5 börnum, og sjá svo hversu girnilegt verður fyrir hann, þegar hingað kemur. Heima hefir hann að sjálfsógðu haít dálítil efni, þar sem vestur' farar verða flestir að selja fyrir hálfvirði og fyrir neðan það; enda munu það vera tiltölulega fáír sem hafa mikla peninga, þegar hingað kemur. Með hverju eiga nú þessir menn að byrja hér? Auðvitað með vinnu sinni, því iand taka táir fyrsta árið, sem engin efni hafa, sem' eru flestir; enda ekki glæsilegt, fyrir allslausan fjöl- skyldumann, að fara út í óbyggð' ir, þegar komið er fram á mitt sumar. Skal eg því gæta að, hvernig muui nú ganga fyrir

x

Vestri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vestri
https://timarit.is/publication/235

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.