Vestri


Vestri - 17.03.1912, Blaðsíða 2

Vestri - 17.03.1912, Blaðsíða 2
33 VI8ÍRI io. íbL Eiga íslend'ngar að flytja til Kanada? (Framh.) Og sjáum nú tii: H'eima á íslandi er því þí-nnig háttað, að tví til þrífalda mætti hinn rækt- aða blett þeirra. og þar af leiðandi einnig íramleiðsluna, og fjöldinn af þeim líka svo, að fjailahlíðar og dalir nægja til þess, að gefa auknum kvikfjárstofhi nægilegt bettiland. Tii þess aftur héV að hafa gripi til tramfærslu, verður að afgkða helming landsins, 80 ekrur af 160, fyrir beitiland, og þá ætti hver heilvita maður að geta séð, að á svo litlum bletti er ekki hæsft að hafa neitt stórbú. Ep he.id líka, aðlausamaðurinn sem langar til að byrja búskap og ekki hefir nóga peninga til að kaupa jörð, sem honum líkar, — breitti eins hyggilega í því, að taka sér iand heima eins og hér, acnaðhvort því næst senj geíin> fyrir eign, eða þá á ><rfða- festu. — Því enginn þsrf að halda, að landið hér vestra verði að akri eða tunifyrirhafnarlaust. Það tekur tíma og peninga, að hreinsa til óræktar skógarrenglur og trjástofna; að plægja og herfa áíít eg svo hið sama sem holtin og móana hei na. En eg veit að margur segir: >Jarðvegurinn er miklu frjósamari hér en heima.< Getur verið að svo sé, en hvernu mikið laodflæmi er ekki á Islandi óræktað, rétt fram með sjávar- ströndinni, þar sem ekki þarf annað en fleygja þara og þ upp úr fjörunni til þess að afla séryfirfljótanlegs áburðar; og svo uppi í iandinu mætti líka brenna minna af sauðataði en gert er, og yfir höfuð hugsa roeira um að frjógva jarðveginn, en alment virðist vera gert enn þá. Eg feefi nú athugað dálítið með fjölskyldumanninn og bónd ann heima, og er þá eftir að minnast svo lítið á einhleypa fóikið, karla og konur, og skal <*% ekkt verða margorður um það. Eg skifti því fólki í tvo flokka, ráðsetta og ráðlausa menn, og vil eg nú iyrát 'íta til hinna tyrnetndu. Það er enginn efi á því, að maður eða kona með einbeittum vilja á að komast hér áfram og afla sér peninga — eg meina einhleypt fólk —, getur grætt hér fljótara peninga en h'jima, því að í raun og veru er hér ekki svo mjög dýrt fæði og hús næði, 4-4,50 doll. fyrir karl- manninn og 3—4,50 fyrir kven- manninn. Ef því vionart er nokk- urn veginn stöðug, og það er léit fyrir stúlkur að geta aflað sér hennar, að minsta kostt í vistum, — og það ættu þær helst að gera meðan þær eru að komast ögn niður í málinu, þótt mörgum þyki þaðleiðinlegt. Þær íá þar allgott kaup strax, írá 11—i 6 doll. um mánuóinn og alt trítt, og ættu því að gata dregið saman svolítið til muna. Á verkstæðum mundu þær aftur fá 5 -6 doll. á viku og verða að kosia sig sjáiíar aðöllu leyti. Karlmaðurinn getnr aftur á móti átt miklUjörðugra uppdrátt ar með að fá sér vinnu, svo nokk< urn veginn stöðug geti kallast, en samt*sem áður hygg eg að hann geti'grætt hér meiri peni inga, ekki síst ef hanc er handt verksmaður, heldur en á gamla landinu; — þó naumast eins mik ið, auk heldur'.þá meira, en sjó' ntenn á^íslandi'get" grsett i meðal fiskigengd, — ef þetr [fará skyn> samlega að ráði sinu. Nú hefi eg minst h'tillego á hina ráðsettu. tn hversu eru þtir margír? Já, þnð veit t uð en ekki eg; en ugglaust muodi ég trúa því, ef einhver segðist hafa litið yfir bækurjpians og séð, að þar var að eins einn afiimm, — eg vil ekki segja einn at tiu, —¦ skráður í þennan fyrririokk, og áltt eg því skyldu mtna, að minnast á hinn síðari, — hinn ijölmennari. Það eru þeir og þær, sem láta >fjölina fjúka«, sem kallað er, þegar hingað vestar kemur, og seni mest líta á inntektirnar, en minna á útgjöldin; finst því að þau geti haft skcmtilegt og fjör- ut^t líf, þar sem þau fá hér tvöfalt eða þrefalt hærra kaup en heima; — gæta þess ekki, að þegar vinnuna þrýtur, þá er að sömu hlutföllum dýrara að sjá fyrir sér hér en á gamla landinu. En í hvað eyðir nú fólk þettapening« unum? mun margur spyrja, — það drekkur þó ekki svo mikið, kvenfólkið hérna. Vitanlega ekki, 0% það gerir það ekki hér heldur. Ekki tala eg um þá karlmenn, sem fá sér duglega í stanpinu, því fyrir þá eru bæði löndin jafngóð. En eg tala um þá, sem á yfirborðinu virðast vera reglu^ monn, og geta þó aldrei lagfctil hliðar sem svarar einu centi. Nú mundi eg aftur verða spurður: í hvað eyða þeir þá peningunum? Því er fljótsvarað; peningarnir fara í það. sem heima er kallað >gottelsi< og svo á sketntisam' ur,. svo sem leikhds og fleira, og við þau tækifæri gildir hór tull< komlega ritningarstaðurinn: Það er ekki gott að maðurinn sé einsamall* o. s. írv. Sem sagt, þe'r verða að hafa stúlkuna sína með s^r, borga fyrir hana inm gatginn og vitanlega >traktera< hana á eftir. Svona gengur það nú með karlmennina, fjöldannaf þeim: Þegar árið er iiðið, þá er og líka kaupið búið, og gott, et það hefir hrokkið fyrir útgjöld> unum. , Nú, bú, — hvað í ósköpunum hefir nú kveniólkið gert við kaupið sitt? Ekki drekkur það og kaupir sig sjaldan inn á skemtisamkomur, en það hefir sinn skolla ssamt að draga fyrir því,, og það er ti.kan. Til þeás að fylgja hér almennilega tísk- unni barf helst' að'hafa reiíaskiíti fjórutn sinnum í án: vetur, sumar, vor og haust. Og "ekki þýðir mikið að ætla sér að g«yraa reifin til næsta árs, því þá er >móðurinn« orðioa allur annar. Þegar nú þess er gsett, að einn kjóll og hattur kostar ef til vill meira en hæeta árskaup vinnu> konu á íslandi,"^þá er vel hægt að hugsa sér, hversu pcningarnir geta fljótt eyðst. Hvoru er';nú4þetta að kenna, — landinu eða síúlkunum ? Hvor> ugtt beiaiínis: en óbelnlínsis er það sameiginíegt 'íyrir hvoru^ tveggja. Það er mest n'kjandt feugsunarháttur íbúa landsius, að afla sér peninga og lafa þeim svo að v«lta út í buskann og bláinn, sem kaSað er; og sýntr þ'að, að þjóðin spriklar af fjöri, en hugsar máske ekki um ókomna tím.mn. Etns og eg vék að fyr, þá eru hér margar undantekningnr, og þess vegna er það, að ýmsir menn safna auði. — Hvað stúlkunum viðvíkur, þá er það þeim óbein< línis að kenna. á þann hátt, að þær setja ekki í sig nóg vih> þrek til að geta staðist það, sem einhver nágranna«túlkan hennar getur kannske sagt ocn hattinn og kjólinn hennar frá bví í fyrra. Eg hefi nú með nokkrum orð- um latið skoðun mína í Ijós á vesturflutningsmálinu, og hún er þessi: Að fyrir einhleypa menn og konur og kvongaða menn œeð lítilli fjölskyldu er hyggilegt að flytja vestur; þó því að eins að það fólk finni nægibgt þrek í sér til að berast ekki með straumnum, — Þetta fólk, karlar og konur, getur oft aflað sér nokkurra peninga, og auk þeas séð margt og lært margt sem því miður ekki er kostur á í gamla landinu. tn tull ástæða er ttl þess, að menn augsi sig vet um, áðuren þeir fleygja öllu til vesturfarar. Að vísu fara heim áriega >agent- ar<, sem eiga að leiðbeiaamönn- um andlega og líkamlega, og skal eg ekki rengja, að þ tð sem þeir segja sé alt satt. En hitt er það, að þeim kannske gleymist að lýsa etns vel dökku hliðinni sem hinni björtu,, og er þeim það ekki láandi, úr því þeir nú einu sinni hafa glæpstá að taka þennan starfa a.ð sér. Þeir fara að kaíla lystiferð og vinoa þó fyrir háu kaupi, og mætti það álítast drottinsvikum næst. ef þeir ynnu ekkl fyrir stiórnina hér eins vel og þeir geta, eða reyndu gagnvart henni að leysa Terk sitt sem verkai sanalegast af hendi. Nú hefi ég látið skoðun mína 1 ljós á máletninu, eins hlut' dræguislaust og samviskusamlega og ég írekast hefi haít vit á, o-jf væri ekki úr vegi fyrir blöðin að tít'.a þessa grein upp, svo hún gæti orðið samhliða >agent- inutn<, sem nu á að íara að hleypa hér af stokkunum til heimferðar. Winnipeg 7. des. 1911. jPiill Bergsson. Símfregnir. KostniilffigAP t' (Xaiipmennehofn. £æjar»tjórakoaningar eru nýlega gengDar um garð í Kaupmannahöfn, — sósíalittar feneu 2i, hægri menn 16, vinfttM menn 4, og innri missíónsmena 1. 'Su^HrSioimskautið fuitseSið. Amundsea. heimskautafarinn norski, hefir komiet & nuðurheimakautið, og draldi þar 14-.—.17. desember líðastl.— Ferðin heiir gen^ið rel, og talið að mikill vísindalogur árangur verði af henni. 18»FSíilr«Mn. Konungur ItíJa varð fyrir morðtil- raunum nýleija; var skotið á hann þrem skotum »g *akaði hann ekki, en f'ylgd- armaður hans særðist, Morðinginn var anarkiíti. ISoI»v«r>kfallíð. Kolaverkfallinu á Englandi heldur enu áfram. Hoprsviðupróf. Rigurður Nordal hefir tekið norrænu- próf við Hafnarh:ískila. Rannsókn. Ransókn gegn gjaldkera Landsbank- ans, út af kscru bankastjóra, var byrjuð á fímtudaginn. Skiratapi. Fiskiskipið Geir vantar úr Hafnarfirði og eru inenn hræddir um að það muni haf.T, fartst. Pað r&r oign Edinborgar- verslunar. Afli i þilskipunum hefir verið fremur tregur. Mýja réðffinsytil ¦M<rakí». Eins og áður heíir verið frá skýrt hér í blaðinu hafa orðið ráðaneytisskifti í Noregi; Konow-ráðancytið fallið, en Jens Bratlie, foringja hægri manna, falin mtjórnarformenskan. Hið nýja ráðaneyti er þatinig skipað: Jens Bratlie yfirráðgjafi og hervarnar- inála, Frederik Stang prófessor dóms- málaráðgjafi, Jóhannes Irgens utanrík- isráðgjafi, Bernhard Brænne vinnumála- ráðgjafi; og eru þessir allir hægri monn, en úr frjálslynda flokknum eiga þessir sæti í ráðaneytinu: Fr. Konow fjár- málaráðgjafi, Enk Enge landbúnaðar- ráðgjafi, Edward Liljedahl kenslumála- ráðgjafi, og Ambrosius Lindvig versl- unarm i'tlaráðgj afi. Það þyk.ir snillibragð mikið af Bratlie, «ð sameinni flokkana svo aftur; munþví ráðaneytið hafa gott traust í þinginu. Falli Jlonowj réð að mestu ræðaein er hann hélt, og hægri mönnura þótti málmönnunum, »em vilja neita dönsk- unni um erfðarétt í Noregi, of hliðholl- Konow var hinn westi íslandarinur, og hefir fylgst vel með stjórnmálaviðburð- unuzu hér síðari árixt. — 1 aárabætur

x

Vestri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vestri
https://timarit.is/publication/235

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.