Vestri


Vestri - 14.08.1912, Blaðsíða 1

Vestri - 14.08.1912, Blaðsíða 1
Ritstjóri: Kr. H. Jónsson, XI. árg. ÍSAFJÖRÐUR, 14. AGÚST 1912. 31. tbl. ©@©®©©©©©@ i! if ISkófatnaöurinn J ' w&M 01 Érsprlli ernti lmii€| Koinið úyu, skoiið ob kaupið | þenna vaodaða og ódýra vai nii g. | SKÓFATNADUR þessi er 1. FLOKKS VANDAÐUR OG ENDINGARGÓÐUR m m m 1 1 m m m m YERÐIÐ ÞÓ ÓVANALEGA LÁGT. jg Virðingarfylst. I Ó. J. Stefánsson. — en m S m m m m m m Fréttir frá útlöndum. Japanskeisari látinn, Mntsuhito Tieisari í Japan er nýlega d.'inn. Hann varfæddur 1852 en tók við ríki 1867 er faðir hans, Osahito Komei Tenno, Jést. Drotning hans heitir Haruko og er dóttiriapansks aðalsmanns, en ekki hafa þau átt neinn son saman og er ríkiserfinginn Han unomiya, sem faeddur er 1879, sonur keisarans og einnar hjá. konu hans. Mutsuhito keisari var einhver langmerkasti stjórnandi sem nú hefir verið uppi og á Japan honum mikið að þakka þær gagngerðu ír&mfarir sem orðið hafa á stjórnarárum hans. Þeg- ar hann tók við rikisstjórn br&ust út blpðugtborgarslríð. En keisi 1 ari bar þar biátt hærri hlut 1869 byrjaði hann á i<yltingum þeim sem voru upphaf stórbreytr in8a þeirra sem orðið hafa í Japan. ]þá tók hann á móti sendiherrutn erlendra ríkja, en éður haíði Japan verið lokað ! 'yrir öðrum þjóðum. Hann hóf þá svo margvíslegar breytingar sð hvergi eru jafnskjót dæmi til 'sögunni. Veitti hverjum áheyrn sera hafa vildi, umgekkst fólkið | eto og hver annar maður og ^si ;.cinvel á gangi um göturm , tok sér nýja duglega, trjáls» lynda ráðgjafa og gaf loforðum Irjálslynt stjórnarfyrirkomulag. •^nn flutti höfuðstafiinn tiljedo, Sern n,Vi heitir Tokio. Byrjaði á "' draga úr völdum og landsyfir- ráðum aðalsins og dróg lénin undir ríkið. Gaf algert trúar-. bragðafrelsi, en studdi þó hina gömlu Shintotrú og takmarkaði ofríki Buddhatrúarmanna. Járn-* brautir voru byggðar, símar lagðir, póstsamgöngum komið á og skólar settir á stofn. Her og flota var breytt eftir fyrirmy.nd Norðurálfumanna og fékk hann foringja þaðan til að koma breyt ingunum á, þaðan fékk hann og kennara, jafntramt því sem ungir og efnilegir Japanar fóru til Evrópu og Ameriku til að mann< ast. Nýir samningar voru gerðir við stórveldin. Alt þetta bar skjótan árangur, japanskur iðn> aður þaut upp og varð öðrum skæður keppinautur. Keisarinn keppti að því í einu og öllu að Japanar gætu^ staðið öðrum þjóðum jafnfætis, og þótt þessar snöggu breytingar leiddustund- um til mistaka, þar sem jafnvel var gengið svo langt að keppa að því að innleiða Evropiskan klæðaburð. og yfir höfuð að koma cllu í sama horf á fáum mánuðum, sem aðrar þjóðir höfðu þurít aldir til að laga. Stétta' greiningurinn var í raunogveru upphafinn og erfiðismaðurinn fékk sama rétt til hluttöku í stjórnmálum og aðallinn. Þessar breytingar gengu óvenjulega fljótt, en fengu þó allroikla mótspyrnuu, einkum lrá hálfu þeirra er mistu sérréttindi sín eða eignaryfirráð. 1877 varð uppreisn, en Yamagata yfirfor- ingja tókst að bæla hana niður. Gjalddagi Vestra var 15. maímánaðar. Það er greiði mikill fyrir bl.iðið, að kaupendur létu ekki borgun á því dragast lengi úr þessu. -- Sérstaklega eru þeir sem skulda fyrir eldri árgúnga viasaœl. beðnir að sýna einhver skil, seni nllra fyrst. Fyrir upreisninni gekkst hinn frægi hershöfðingi Saigo Taka> mori, seni hafði verið einhver uesti stuðningsi og hjálparmaður keisarans á fyrstu ríkisstjórnar- árum hans. Hann og fleiri for> ingjar uppreisnarmanna drápu sig þegar þeir sáuaðhúnmistókst. Þes?i uppreisn kostaði 14,000 mannslíf og mikið fé. Henni fylgdu jatnframt fleiri óhöpp, eins f og hermannauppreisn í Tokio skömmu síðar, og skæð kólera sem 1879 varð 100,000 mönnum að bana. En þrátt fyrir alt þetta hélt keisarinn og ráðanaut ar hans umbótastö'fum sínum áfram. 11. febr. 1889 var hinu frjálsa stjórnarfyrirkomulagi. sem lofað hafði verið komið á og var það að mestu ettir þýskri stjórn- arfyrirmynd og 29. uóv. 1890 var hið fyrsta þing í japan sett. Sem dæmi um frjálslyndi þings' ins má geta þess að forseti 2. deildar var kristinn. Keisarinn hugsaði sér að auka þjóðfrelsið eftir því sem þroski þjóðarinnar leyfði og það myndaðist pólítísk' ur flokkur í þinginu sem keppti að því undir forustu Okumu o. fl. Eftir þetta komu nokkur póltísk óróaár á þinginu en varð þó ekki að sök. ^894 lenti Japsn í ófriði við Kína íit af Kóreu og bar Japan þar skjóti lega hærri hlut cg upp frá því náði Japan öllum yfirráðum á Kóreu. Sömuleiðis varð Kína að láta af hendi við Japan Eiao- tung, Formosa og Pescadores> eyjarnar. í Box&rauppreisninni í Kína 1900 gat Japansér góðan orðstýr með þáttöku sinni i að baela uppreisnina niður og koma ár sinui svo fyrir borð að vinna hylli Kínverja. í febrúar r^o^ lenti Jípan í ófriði við Rússa og er ófrtður sá og sigurför Japana svo minnistætt að óþarfii er að ryfja það upp. En þess má geta að ekki lagði Japan út þann ófrið iyrri en í fulla hnefana, enda tóku Rússar eftirlátssemi Japana svo að þeir treystu sér ekki, en sanaleikurian var sá að Japanar notuðu tímann til aðbúa sig sem bcst undir, því ágengni Kússa var svo írek að hjá ófriði varð ekki komist. Það mun vera einsdæmi í sögunni að nokkurt ríki hafi tekið eins miklum framförum undir einum stjórnanda ens og Japan hefir tekið undir stjórn hins nýlátna keisara Auðvitað naut hann að margra mikilmenna við það umbótastarf, En það var lika eitt meðal annars, sem studdi að því að honum varð svo mikið ágengt, að hann kunni að velja sér vitra ráðunauta og duglega menn til framkvæmdar< starfanna. Tyrkland. Stórvesír þar er nú orðinn Ahmed Muktar pasja. Hann er gamall hershöfðingi: var yfirforingi í ófriðinum við Rússa 1877 og er nú áttræður að aldri. Ungtyrkir hafa nú mist völdin og- eru þá meiri líkur til að til friðar dragi með Tyrkjum og Itölum, og er búist við að Italir fái að halda Tripolis, en láti lausar eyjar þær er þeir hafa tekið. Albanar halda uppreistinni áfram og víða er ókyrt um Balk- anskaga í lendum Tyrkja. Her- inn var og orðinn mjög fráhverf- ur fráfarandi stjórn (Lingtyrkjum). K^ fjársvik hafa nú kemið upp í Danmörku við sparisjóðinn í Hjörring. Forstjóri hans hét Christensen, maður í miklu áliti, sem engir eða fáir grunuðu um græsku. Sjóðþurðin er talin *m x/a milj. kr. og búist við að spar- endur tapi r8°/o þ^g3"" hlutafé og varasjóður sé genginn til þurðar. Christensen skaut sig þegar svikin urðu ekki lengur dulin. Einar Mikkclscn, sem lagði af stað til Grænlands rgog, tilað leita að dagbókum Mylius Erichs- ens er nýkominn heim eftir mikl ar þrautir og erfiðleika, en náði þó takmarki ferðar sinnar og fann dagbækurnar. Mikkelsen lagði af stað i förina

x

Vestri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vestri
https://timarit.is/publication/235

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.