Vestri


Vestri - 07.09.1912, Blaðsíða 1

Vestri - 07.09.1912, Blaðsíða 1
Ritstjóri: Kr. H. Jónsson, XI. ipg. ÍSAFJÖRÐUR, 7. SEPTE.MBER 1912. 35. tbl. » Leiðarþiíig hélt þingmaður bæjarins, síra Sig. Stefánsson. í G.T húsinu 2. þ. m. Kvað hann ekki ástæðu til að skipa fundarstjóra, því væntan lega yrðu engar samþykHr o-erð- ar, en hann ætlaði stuttleea ?ð skýra frá helstu gerðum þingsins. En um þetta þing myndi fara eins og vant er, að hvorki 1 ing- menn eða kjósendur yrðu alls- kostar erindi þess fegnir. Á þinginu frefðu verið samþykt 7 stjórnarfrumvörp, 50 þingmanna- frumvörp og 15 þingsályktunar- tillögur. — Þingið hefði verið kvatt saman vegna stjórnarskrár málsins, en fyrir þing hefðu þegar gengið dylgjur um það, að ekki myndi það mál verða til lykta leitt. Boðskapur konungs hefði getið þess að konungur treysti sér ekki til að leggja því ákvæði liðsyrði, að íslensk sérmál yrðu ekki borin upp í ríkisráði Dana, — meðan eins stæði og nú, að sambandið milli landanna væri óútkljáð vildi hann ekki sam- þykkja þetta atriði. Ráðherra gat auðvitað gert þetta að kapps máli, en það leiddi til þess að hann varð að fara frá, og gat árangurinn orðið sá, að hver ráðherrann tæki við af öðrum og hröklaðist frá aftur án þess nokkuð ræki eða gengi. Ef halda ætti áfram stjórnar- skrármálinu væri tveir kostir fyrir hendi, að hefja nýja vonlitla baráttu um þetta atriði, eða nema það burtu, — taka orð sín aftur. 3 þingmenn í n. d. vildu hefja nýja baráttu, en endalokin urðu að þingið vísaði stjórnarskrár- málinu frá sér með rökstuddri dagskrá. — Vissi að það myndi ekki verða staðfest. Sambands- málið og stjórnarskrármálið standa í svo nánu sambandi hvort við annað, og þingm. leist ekki að eiga frekar við stjórnarskrárm. fyrri en, víst væri hvort ekki fengist sæmilegúrslitásambands málið. Um það byrjaði samkomu- iag milli nokkurra manna á síðastl. vetri, hinn svonefndi bræðingur. í þingbyrjun voru haldnir tveir privatfundir, en annars ekkert hægt að gera eins og á stóð, því um það mál hafa engin tíðindi komið frá þjóðinni síðan 1939. — Þorra þingmanna sýndist rétt að vita hvortsambandsmáliðyrði ekki leitt til lykta á þann hátt er báðir málsaðilar mættu vel vtð una. í því skyni var myndaður hinn svonefndi sambandsflokkur tíl að taka höndum saman um jn-tti mál utan þings og innan. Gagnvart Dönum þyrftu allir ísl&ridingar að standa á einum meiði. Málið var þó að þessu «-inr>i ekki leitt inn í þingsalinn lem'! rétt ryri- þh'glokin með stuttri þmgsályktunartillögu. — Þingið vildi taka tillit til samþykta þingmálafundanna, er flestar fóru í þá átt að ákveða ekkert um sambandsmálið fyrri en það yrði borið undir þjóðina. Stjórninni að eins falið að leita hófanna, annað ekki ætlast til að gert yrði í málÍDU fyrri en á næsta þingi, ef það sæi ástæðu til að fjalla um málið myndi það verða lagt undir þjóðica og leitað samþykkis kjósenda. Pingið vilji ekki binda hendur neins í því máli. Líki svörin ekki verður málið borðlagt, en líki þau verður það tekið til meðferðar. En þingmenn áttu annað bráð< nauðsynlegt erindi á þetta þing og það var að koma ýmsum innanlandsroálum í betra horf, sérstaklega tjármálunum. Milli' þinganefnd hafði verið skipuð á þingi 1911, því sjáanlegt var að ekki mátti lengur svo til ganga eins og í stjórnartíð Björns Jónsi sonar að útvega ekki neitt í skarðið fyrir tekjur at áfengi, sem fallið höfðu i burtu. Eins og horfði gat stjórnin ekki samið næstu fjárlög öðru vísi en m?.ð l\t milj. kr. tekjuhalla, nema hún feldi alt úr sem ekki voru lög- boðin gjöld, hvað þá heldur að hægt væri að veita áheyrn hinum síhækkandi röddum þjóðarinnar um umbætur og fjárframlög. Frumvarp milliþinganefndarinnar um einkasölu á kolum, sem gerði ráð fyrir 5— 600 þús. kr. tekju. auka, hafði verið fordæmt svo að sjtórnin sá sér ekki fært að leggja það fyrir þingið. En þingið var knúð til að bæta úr bráð' ustu nauðsyn fjármálanna, sem missir áfengistollsins hafði höggvi ið djúpt skarð f. Stjórnin hafði vanrækt skyldu sína að leggja nokkur tekjuaukafrumvðrp fyrir þingið. Reyndar sýndist ætla að rætast betur úr en áhorfðist með fjárlögin frá 1911, sem þakka mætti varlegri fjárhagsá- ætlun þingsins, áfengistekjurnar hefðu verið áætlaðar 300 þús. kr. en myndu nema 400 þús kr. Vandinn byrjaði því aðallega við samningu næstu fjárlaga. Nú væru víxilskuldir landsjóðs Stór útsala! Til að rýma fyrir nýjrm vörum sem von er á í liatist fer fram stór útsala með 15-33°|o afslætti á öllum vörum, frá í dag og fyrst um sinn.; Sérstaklega skal bent á: Hálslín, sjðl, nærfatnað, allskonar, álnavðru, tataefni, silki o. fl. Aldrei hefir fölki boiiist betratæki- færi til að byrgja sig upp með góíum og hentugum vörum fyrir gjafverð. ísafirði, 31. ágúst 1912. GuÐRÍflUR ArNADÓTTIR. oft um 200 þús. kr. til að stand- ast lögboðin útgjöld. En viðt lagasjöðurinn allur fastur og að segja upp lánum eins og nú stæði væri sama og að gera skilvísa lántakendur gjaldþrota. Á þinginu komu fram 3 frumv. um tekjuauka og var hann líkur í þeim öllum, 150—300 kr. á áii. Að vísu voru frumvörp þessi öll meira og minna gölluð en þau sýndu góða viðleitni þingmanna, sem auðvitað bresti ur tíma og þekkingu til að semja slík frumvörp. Það erstjórnarinm ar verk því hún hefir timann fyrir sér og nógum hæfum mönnum á að skipa. Svo lýsti þingm. lítilsháttar þessum frumvörpum. Taldi frv. um faktúrugjald hafa þá aðal- annmarka að eftirlit með því væri erfitt og vankvæði á inn- heimtu og frv. mjög harðdrægt í garð kaupmanna. Vörugjalds- frumvarpið samþykt sem neyðan úrræði til að reyna það til bráða- birgða. Það myndi gefa um 250 þús kr. á ári. Annar tekju. auki væri lotterítrumvarpið sem gæfi 200 þús. á ári og talið væri víst að loteríið byrjaði á næst ári. í sambandi við fjármálin gat þingm. nokkuð um samvinnu milli deildanna og var svo að heyra að hún hafi ekki verið betri en þurtti að vera. Sagði hann að í fjármálanefnd neðri deildar hefðu verið menn, sem unnið hefðu að því að þingið samþykti engan tekjuauka á þ°ssu þingi. Þá mintist þingm. á færslu þingtímans og kvað þau úrslit að þingið væri aftur flutt yfir á sumartímann vera orsök þessað hann fiutti frumvarp um hækkun dagpeninga þingmanna og fast ferðakaup. Enda væri peningar í svo margfalt lægra verði nú en þegar lögin um kaup þing'

x

Vestri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vestri
https://timarit.is/publication/235

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.