Vestri


Vestri - 10.05.1917, Blaðsíða 2

Vestri - 10.05.1917, Blaðsíða 2
66 v £ s í r í bi. um skipubg bseja, eftir Guðm. Hannesson psótesHOr, aaamt ágripi kf umrseðum er fram fóru um málið að erindinu loknn. Sömn- leiðis eiiinli um rafiiiagnsBtöð Riykjavíkur, eftir Knud Zimsen borgarstj., flult i Verkfiæðingafél. 17. mars s. I. Ágrip af umræðum félag*mauna um það eru einnig btrt. Loks er yflilit yflr helstu nmanvirki, sem gerð hafa verið að tilhlutun lanrfsstjórnaiinnar s. 1 ár, og einnig getið um manuvirki þau, er Reykjavíkurbær heflr látið framkvæma á árinu. Tvær síðast- nefndar ritgerðir eru þýddar á þýsku í iitinu. Hvað veldur? Hvað veldur þvf að stálkur í kaupstöðum og sjóþorpum hér vestanlands vilj^ hafa hærra kaupgjald f sveitavinnu, en þær virðast hafa í kaupstöðum og sjóþorpum ? Að gefnu tilefni, vil ég sérstak' iega beina nokkrum orðum að verkakvennafélagsatúlkum og lausakonum yfirleitt f kauptúnum og sjóþorpum. Eins og kunnugt er, hefir verkakvennafélagið á ísafirði auglýst opinberlega kaupgiald fyrir meðlimi sfna þannig: Dagi kaup 3 krónur (io tima vinna), og 50 au. á tfmann f eftirvinnu. Þessar kröfur virðast vera mjög sanngjarnar, þegar á það er litið að vinnuþyggjendur verða sjálfir að leggja sér til fæði, hús næði og aðrar lifsnauðsynjar. Svo virðist, sem kaupgjalds> krafa þesst nái aðeins til þeirra vinnuvsitenda, sem aðsetur og atvinnurekstur hafa í kaupstöðum og sjóþorpum. Því að þegar við bændur hittum þær jhinar sömu stúlkur, og viljum fala þær í kaupavinnu, til þess að vinna að heyskap og öðrum heimilis- störtum upp í sveit, þá tr oft viðkvæðið þetta: Að fara upp í sveit; það gjöri ég aldrei. Og með því er ot afskorið frekara aamtal. £u þær stúlkur, sem fáanlegar eru til þess að ganga í sveitavinnu. eru margar hverjar svo kröiuharðar, að þær vilja hafa næstum því sama kaup og í verkakvennafélagi þeirra, og auk þess f r í 11 tæði, húsnæði og jafnvel skóleður. Þetta finst okkur bændum æði ósanngjörn krafa. Fæðið er hér að litlu eða engu metið. Hversvegna finst stulkunum þser þurfi að hata slfk hlunnindi hjá bændum, frekar en hjá öðrum vinnuveitendum ? Eða kostar tæðið ekkert i iveitinni? Og þart blessað tólklð ekkert að borða f kaupstaðnum ? Eða er sveitavinnan svo leiöin' teg, erfið og óholl að stúlkur þeaavegna verði að hafft Aðuif ácoinst hlunnindi? Okkur bændum ofbýður alls ekki kaupgjald verkakvenna, því í hæðsta lagi er það með dagsi kaupi og eftirvinnu kr. 24—26 um vikuaa. En þar frá dregst fæði og húsnæði um kr. 14— 16 á vikuna. Hreinnágóði verður því 10—12 kr. á viki\ Nú bjóða bændur margir hverjir kaupakonum 12 — 14 kr. á viku og frítt tæði, húsnæði o. fl. Verður þá kaupsi konan í sveitinni ekki eins vel haldin með sínar 14 kr. á viku eins og kaupstaðarstúlkan með 24—26 kr. á viku? Hins má líka geta, að vinnan f sveitinni er stöðugri en kaupi staðarvinnan. Vilja ekki stúlkurnar, með sanngirni athuga það vei, að við bændur bjóðum, með áðurgreindu kaupgjaldi, b o t r a kaup en verkakvennafálagskonur hafa. Og huga vel að því, að fæðið er Kka peningavirði, þótt í sveit sé. Einnig raega þær minnast þess, að sveitavtnnan er holl, og úr henni koma stúlkurnar heiai f kaupstaðinn með stæltar tauear og rjóðar á vanga. Er það ekki nægur kaupbætir? Melgraseyri, 7. maí 1917. Jón Balldórison Fjalldal. f Torfl Magnússon, faðir Magnúsar bæjarfóg eta, lést á Stokkseyri 29. f. m. Hann var kominn á nýræðisaldur (fæddur 1835). Torfi heit. átti heimili í Reykjavfk mestan hluta æfi sinnar, og fékst þar m. a. við verslunarstörf og veitingasölu, en fór á efri árum sínum til Vesturi heims, ásamt koou sinni og nokkrum börnum þeirra. og dvaldi þar um nokkurra ára skeið. Eftir heimkomu sína dvöldu þau hjón hjá Magnúsi bæjarfógeta og vann Torfi jafnan að skrifstofustörtum. til þess er hann fluttist til Richards banka> bókara, sonar stns, fyrir þremur árum. Kona hans, Jóhanna Jó- hannsdóttir, lést hér á ísafirði árið 1910. Torfi var myndarmaður og vel gefinn. Proí'essor Harald Krabbe < Kaupmannahötn iést 25. t. m. Nainkunnur vísindamaður og mikils metinn. Dainn er 91. apri) siðaatliðinn á Latrum í Aðalvík tómthúamaour Guðni Jénsteinsson. Verðut helstu æflattiða hans getið nánat siðar i blaðinu. Afii. Velbátarnir héðan úr bænum haia ekki farið tii fiskjaf í langan tfma, en i Bolungarvfk og Hnítsdal hafa nokkrlr bátar reynt fyrir fiski, en aflað tremuf illa. Gjalddagi Vestra er f þessum mánuði. Argangurinn kostar aðeina 3 kr. BO au. hér á lantíl, — erlendis 5 krónur. Síiiiíregnir 4. mai. Einkatr. tii Morgunbl. Khöfn 1. maí: Petain hershöfðingi er orðinn formaður hen stjórnarráðs Frakka. Frá Washington er sfmað, að Bandarfkin kalli 2 mtlj. manna til vopua. Frá London kemur sú fregn, að líklegt sé að Mexiko gangi i iið með bandamönnum. Khöfn 2. maí: 1. maf hófust hér >demonstrationir« jafnaðar- manna, sem gengu fylktu liði um göturnar og urðu 20 þús. samar*. í Petrograd urðu þet'r 1 milj., margir í Vínarborg, en cngir í Berlfn og London. í Stokkhólmi urðu megn uppþot og í Parfs varð lögreglan að tvístra mannfjöldanum. Fyrstu örkumla hermennirnir, sem Danir hata lofað að hafa á sfnuin vegum meðan ófriðurinn stendur yfir, komu tii Helsingör i gær. 7. maf. Khðfn 2. ma!: Frá Berlín er símað, að forsættsráðh«rra ríkisins hafi Iýst þvf yfir f ræðu, að ófriðurinn muni bráðum á enda. Frakkar hafa gert mörg árangurslaus áhlaup á vestri vfgstöðv- unum, en i Champagnehéraði hefir þeim veitt betur og unnið nokkuð á. Frá London er simað, að kafbátar hafi sökt 51 skipi síðustu vikuna. Khöfn 4. maf: Bretar tilkynna, að þeir hafi tekið Fdeure, Baskewille og Mirny. Þjóðverjar játa að þeir hafi orðið að yfirgefa mjög þýðingan mlklar stöðvar á vestri vfgstöðvunum. Frá Aþenuborg er sfmað. að Zíiimis sé orðtnn forsætisráðherra. Frá NewYork er síraað, að skip þau er Bandarfkin gerðu upptæk fyrir Þjóðverium hafi verið tilbúin að leggja í hat 1. ma(, til þess að flytja varning til bandamanna. Khöfn 5. mai: Rússar hafa unnið á við Moidau. Fulltrúar grísku nýlendanna, sem staddir eru f Parfsarborg, hafa krafist þess að Grikkland verði gert að lýðveldi. Bretar hafa unnið sigur í Mesopotamfu og handtekið 33000 manns. Khöfn ?. d.: Bretar tilkynna að stór orusta standi við Belie- court. Miklar demonstrationir með og móti nýju stjórninni i Petrograd. Chile hefir slitið stjórnmálasambandi við Þýskaland. ^Svíar eru að hugsa um að koma á hjá sér þegnskylduvinnu, tii þess að bæta úr verkafólksskorti við landbúnaðinn. Verkamenn l Petrograd hafa sent ávarp til stjórnarinnar, að þar sem stjórnin hafi neitað að semja sértrið við Miðveldin, verði MiijukofF utanríkisráðherra láttnn fara frá völdum. Rússneska stjórnin og tramkvæmdai -itnd þitigsins eru ósammála; Khöfn s. d.: Bretar hata ráðist mn á Hindenburglfnuna og tekið Ijölda fanga. Þjóðverjar viðurkenna það, en segjast hata handtekið 1000 breska hermenn, Frakkar hafa tekið Craoii og iiandtekið 600 manns. Frá Vínarborg er sfmað að Konstanttn konungur hafi afhent Venrzelos 3 tundurbáta, eftir skipun Frakka. KhÖín 6. maf: öldungaráðið i Washington hefir samþykt lög, sem heimila forsetanum að stöðva einungis þann útflutning sem fara kunni til óvinanna. Stjórnin i Petrogiad og framkvæmdanefnd þingsins ernúaítur satnmála. Þjóðverjar tilkynna að stór hóg^orusta standi við Aisne, Reioaa Og { Champagnehéraði. "M"~..........•""•'.....,'"1 ¦"¦"—«TiTiim-nTr.r ¦¦ ¦^¦"-"^,i,r'íririrm»eMiirriiw~sviM»t^Tr-----"—'"-------------w 12. U. Vestra 1916 ^ wbær kýr óHkast keypt. er keyj>t háu rerði á preiitsiii. Uppl. f prentsui.

x

Vestri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vestri
https://timarit.is/publication/235

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.