Skólablaðið - 15.09.1908, Blaðsíða 1

Skólablaðið - 15.09.1908, Blaðsíða 1
 Annar árgangur. 17. b/að. Kcmur út tvisvar i máiiuði. Kostar 2 kr. á ári. Sieykjavík 15. sept Auglýsingaverð: 1 kr. þuml. ¦ Afgr. Reykjavík. /908- Daglegar einkunnir. Þeir, sem gengið hafa í skóla fyrir nokkrum áratugum, - og jafnvel fyrir skemri tíma — kannast við þann skólasið, að gefa og þiggja daglegar einkunnir. En þeir, sem sjálfir hafa ekki gengið í skóla, vita ef til vill ekki, hvað meint re með þessu: daglegar »einkunnir«. Skólakennarinn hefir undir hendi 'bárna'- hóp, eða barnahópa, 40—50 börn. Hann á að kenna þeim lestur, skrift, reikning, kristin fræði, náttúrusög'u. landafræði O. s. frv. Hann »setur þeim fyri'r« eiíthvað í þessum námsgreinum, sem þau eiga að læra til næsta dags, eða kynna sjer svo vel að þau geti fest það betur í rriinni, sem kennarinn hefír að segja um sama efni í kenslustundunum næsta 'dag Gamla lagið var nú það, að starf kenn- arans var aðallega fólgið í því að »hlýða yfir« þ. é. a. s. grenslast eftir því, hvort börnin hefðu búið sig vel undir, hvort þau hefðu lært (utanbókar) það sem þeim hafði verið sett fyrir. Kennarinn hafði þá lítið að gera annað 'ert það, að hlusta á þuluna hjá barninu — og gefá 'vitnis- burð, einkunn, fyrir frammistöðuna. Þetta var ekki kensla, heldur einskonar próf, og því er skiljahlegt, að fundið hafi verið upp á því að gefa þessar daglegu eink- unnir. En nú er skólakensla nokkuð ofðin á annan veg en þetta. Áð vísu setur kenn- arinn börnunum enn fyrif, og heimtar, að þau búi sig undir kenslustundirnar; en vinna hans er nú aðallega íólgin' í því að kenna, ekki hlýða yfir. Aúð- vitað grenslast hann eftir því líka,' hvort börnin viti það, sem hann ætlaðist til að þau lærðu heima, því að hann þarf að byggja kensluna á því, en til þess þarf ekki langan tíma, hann rekur sig fljótt á það, ef börnin eru óundirbúin. þar sem aðalvinna kennarans er fólgin í því að kenna, tala við börnin og fræða þau, en ekki í því að hlýða þeim yfir eða prófa, þá verðurjj alt erfiðara um vitnisburðargjöfina. Vitnisburður verður ekki með góðu móti gefinn fyrir annað en það, hvernig barnið hefur leyst prófið af hendi, hvernig það hefur »skilað lext'- unni« sinni, eða þá hvcrnig það hefir leyst af hendi eitthvert hlutverk, sem því hefir verið fengið, t. d. ritgerð að semja eða því um líkt. En hvernig getur þá verið vit í að gefa einkunnir í þeim kenslu- stundum, þar sem um ekkert slíkt er að ræða ? ' Einknnnagjafir eiga heima við próf, en ekki við kenslu. Nú eru þessir vitnisburðir, þessi dag- tega eitíkunnagjöf í skólum gamall siður, sem eitthvað hlýtur áð hafa til síns á- gætis. Svo skyldi mega ætla. Pað er þá fyrst og fremst talið ein- kunnágjöfinní til gildis, að hún veki kápp í börnunurri til þess að læra. Skyldi nú svo veYa? Ætli börnunum þyki virkilega svo mikill fengur í háum vitnisburði, að þau hans vegna vilji herða sig að læra, — Nei varlá rnun svó vera; en það er annað sem meifa má sín, og það er röðuniri. Eftir méðaltali allra daglegra einkunna ér börnunum raðað um hver mánaðamót. Það sem lyftir undir, og lívetur til að fá 'háan vitnisburð er það að geta verið ofaflega í röðinni. — Jæjá, er þá ekki daglega einkunnin á- gætt keyn" á börnin, fyrst þau sækjast eftir að verða ofarlega, metast um hin »æðstu sæti«, en geta ekki náð þeim, nema þau fái háa einkunn, og háa ein- kunn geta þau ekki fengið, nema þau herði sig að læra, »standi sig vel« »kuhni vel«? Ekki þarf hún'að vera það. — Hjer er á margt áð líta. Vitnisburðargjöfin getur að vísu verið keyri á löt börn, hvöt til þess að búa sig undir kenslustundirnar, en hún þarf hvorki að vera holl nje eftirsóknarverð fvrir það. Aðrar hvatir gætu börnin haft göfgari, og hollari til frambúðar. I annan stað er það talið vitnisburð- argjöfinni til gildis, að foreldrar og vanda- menn barnanua geti sjeð af vitnisburðar- bókunum, hveruig börnunum gengur í skólanum, því að barnið á um hverja helgi að sýna vandamönnum sínum vitn- isburðarhókina, og þeir að skrifa nafn sitt í hana til sannindamerkis um að þeir hafi sjeð bókina. Vitnisburðarbókin mynd- ar þannig samband milli skólans og heimi'a'tína. Gótt er það, að samband eigi sjer stað, og samvinha, milli skólans og heimilanna; en ekki er víst, að daglegu einkunnnirn- ar sjeu svo hentugar til þess. Kostirnir eru þá upptaldir, ef kosti skyldi kalla, en lestina verður að meta móts við kostina til þess að geta dæmt um, hvort haldandi sje í einkunnagjöfina. Fyrst og fremst er það ókostur, og hann ekkert litilvægur að talsverður tími fer til þess að gefa vitnisburði dag- lega og í hverri' kenslustund. Flestir kennarar munu vera á því, að þeim tíma sje til annars betur varið. • Annað er þó verra, og það er það, að vitnisburðirnir eru venjulega ekki rjettir, líklega sjaldnast nokkuð verlegí að marka þá, þó að kennarinn vilji vanda sig og vera óhlutdrægur. Ekki að tala um ósköpin, þegar kennarinn brúkar vitn- isburðinn til að svala geði sínu. En ranglát vinisburðargjöf getur ekki verið rjettur mælikvarði á framfarir barn- anna, nje heldur haft góð áhrif á rjett- lætistilfinningu þeirra sjáfra, barnanna. Börnin eru furðu glöggir dómarar,. og þaö eru ekki lengi að finna það, ef þeim sýnist rétti hallað með vitnisburðargjöfum, hvort sem það kann að vera af hlutdrægni gert, eða alveg óviljandi. . Hjer er því varlega farandi, og þegar af þeirri ástæðu, sem nú var nefrid, best fyrir kennarana og skólann að vera laus við daglegu einkunnirnar. Gjörum nú samt sem áður ráð fyrir, að vitnisburðum væri útbýtt nokkurnveg- inn rjettlátlega, — væri þeir þá óyggj- andi til að dæma um framfarir barnanna ? Nei, eugan veginn þarf það að vera. Peirra barna vitnisburðarbók er helst að marka, sem eru námfús og halda sig að náminu neð iðni og ástundun, eins fyrir það, þó að þau ættu ekki von í neinum vitnisburði. En svo eru lötu börnin, sem vitnis- burðargjöfin kann að vera keyri á. Pau líta í bækurnar sínar, búa sig ef til vill vel undir þá kenslustund, sem þau eiga von á að verða yfirheyrð í, en vanrækja því fremur að búa sig undir allar hinar. Allur hópurinn er t. d. 30 börn, í hverri kenslustund yfirheyrir kennarinn 6 — 7 börn; kemst ekki yfir meira á 50 mínútum. — Hvert barn er þá yfirheyrt 4. hverja kenslustund, er vanrækja allar hinar. Peir fá svo háar einkunnir; vitnisburðaraókin er full af glæsilegum einkunnum, en höf- uðið er tómt. Vitnisburðurinn dregur þá foreldra og vandamenn á tálar, og gefur börnunum i sjálfum einnig rangar hugmyndir um I sig. —

x

Skólablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Skólablaðið
https://timarit.is/publication/236

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.