Skólablaðið - 15.11.1909, Blaðsíða 1

Skólablaðið - 15.11.1909, Blaðsíða 1
Skólablaðið. Þriðji argangur. 22. tb. Kemur út tvisvar í mánuðí. Koslar 2 kr. d ári Auglýsingaverð: 1 kr. þuml. Afgr. Bergst.str. 27. 1909. Gagnfræðaskólinn á Mureyri settuu. Svo kvað Matthías: Nú kallar þjóðin ykkur, Iandsins arfa, að yrkja og vakta helgan föðurgarð; og enginn tími stefndi þjóð til starfa með stærri von um hundraðfaldan arð. Um láð og lög og loftsinsfimbulvegi er leiðin frjáls, og sigruð tíð og rúm, ný sköpun byrjuð, bjart af nýjum degi, og besta fortíð orðin rökkurhúm! Pví lofið guð, þið yngismenn og meyjar, að megið lifa þessa furðu-tíð, sem vefur saman álfur, höf og eyjar og allar þjóðir gerir banda-Iýð! En munið, börn, því meira sem er unnið, er meira eftir — hærri, stærri þraut, og litlu munar, langt þó sýnist runnið, á lífsins stóru guðdómlegu braut. Kom heill til náms, þú ungi lærdóms lyður, sem lyfta skalt til manndóms veikri þjóð! í minni festu fyrst hvað skyldan býður, svo för þín verði heillarík og góð. Sjá, markið er, að mentist vorar bygðir, svo mættum aftur verða sæmdarþjóð, því skólinn á að skapa dáðogdygðir og drengskap leiða í ykkar merg og blóð. F*að var sú tíð, að vorar norðursveitir sín verja kunnu gömlu fjórðungs mót og gæta alls, er afl og menningveitir, að ekki týndi fornri hjeraðsbót. Og meðan kröftum fjöll á Fróni skifta, sem fyrrum, þarf að jafnahjeraðsvöld, Og skuli aftur lýða kjörum lyfta, skal íifna alt sem best var fyr á öld. Sem gullnir tindar hefja sál til hæða, og hafsins töfrar vekja manndóms þrá, eins kennir sagan, fóstra vorra fræða. þann fremdarhug, sem lyftir andans brá. Ög henni ásamt: óður vor og tunga er æðsta ment, er styrkir, göfgar oss. Því gleym þú aldrei, lands vots öldin unga, að elska þessi fólks vors dýrstu hnoss! Margt er að læra, Ijúfu méntavinir, en listin æðst er þó að verða menn, sem réynast sinnar þjóðar heilla-hlynir, því harðar skúrir biða Snælands enn! Oott er að fljúga, — vinna veröld hálfa, og verða mikill, hver í sinni bygð, en mest er vert að sigra vel sig sjálfa með sannri visku, fjelagsskap ogtrygð! Stafsefningin. Hinn 6. þ. m. áttu 25 íslensku kenn- arar í Reykjavík fund með sjer í barna- skólahúsinu til að ræða um stafsetn- ingu á íslensku. Á fundinum vóru íslensku kennarar barnaskóla Reykja- víkur, kennaraskólans, mentaskolans, kvennaskólans, iðnskólans og Jón Ölafsson alþm. og ritsjóri fyrir hönd verslunarmannaskólans. Fundurinn hafði aðallegaveriðboð- aður til þess að leita fyrir sjer um samkomulag um eina og sömu staf- setningu í öllum þessum skólum. Hinu ekki við að búast að á einum fundi yrði auðið að kryfja svo til mergjar þær stafsetningarreglur, sem nú eru algildastar, að úr því yrði skor- ið, hvor þeirra væri rjettmætust í raun og veru. f umræðunum kom það skýrt í ljós, að samkomulag um eina og sömu rjett- ritun í öllum skólum landsins þótti æskileg; annað í raun og veru óhæfa. En hvaða stafsetning skyldi þá kos- in til þess? Hjer er ekki um margtaðvelja. ílang- flestum — ef ekki öllum — skólum er annað tveggja fylgt hinni svo nefndu Blaðamannastafsetningu þráðbeint, eða þámeðþeimafbrigðum,semstjórnarráð- ið ljet taka upp í Lesbókina, sem tvö hefti eru komin út af, og hið þriðja væntanlegt von bráðar. En afbrigðin eru ekki önnur en þau að rita je en ekki é, og hvergi z. En þó að afbrigðin sjeu ekki fleirien þetta, þá eru þau svo stórvægileg, að þau valda talsverðum glundroða, ef látið er afskiftalaust, hvort þeim er fylgt eða ekki, — ef einn skólinn fylg- ir þeim en annar ekki, — einkum þó að því er z-una snertir. íslensku kennarar þeir, sem nota Les- bókina, finna eðlilega til erfiðleikanna á því að kenna ekki að öllu leyti hina sömu stafsetningu og á henni er. Hún á og að vera svo samin að öllu leyti, að hún geti verið örugg leiðbeining fyrir kennara og nemanda einnig um það, hvernig eigi að rita málið. Pað mun því hafa verið almenn ósk fundarmanna að fylgja stafsetning Les- bókarinnar af þessum praktisku ástæð- um, enda þó að þeir, að minsta kosti sumir hverjir, hölluðust engusíðurað Blaðamanna stafsetningunni óbreyttri. En það var ekki líklegt til að leiða til samkomulags við Blaðamannafjelag- ið, eða þá kennara sem bundist hafa heiti um það að fylgja þess stafsetn- ingu. Pá var t. d. mentaskólinn frá; íslensku kennarinn þar átti víst mikinn þátt í því að leggja þann grundvölf sameiginlegrar rjettritunar sem lagður er með Blaðam.stafsetningunni, og tel- ur sig bundinn við hana, að svo stöddu. Þar sem það var markmiðið að ná samkomulagi um eina stafsetningu í öllum skólum, var eðlilegt að fundur- inn vildi ekki fara fram á neitt annað en það, sem samkomulags von var um við bestu menn Blaðamannafje- lagsins og lærðustu menn í þessum greinum, sem styðja þá stafsetningu. Vjer höfum það fyrir satt að Blaða- mönnum hafi ekki verið fast í hendi með z-una. Það hafi þvert á móti verið vilji nokkuð margra þeirra manna, sem þar áttu hlut að máli, að sleppa henni pegar frá byrjun, enda þó að svo færi að henni væri haldið. Gæti nú orðið samkomulagum það, að sleppa z-unni — sem ekki ætti að vera vonlaust um — þá er aðeins eitt stafsetningaratriði sem milli bery'e, eða é. Og það ætti ekki að valda nein- um tilfinnanlegum glundroða í rjett- ritunarkenslunni, nje erfiðleikum á því að nota þær íslenskukenslubækur, sem nú eru fyrir hendi. Það veldur varla sjerlegum erfiðleikum í lestrarkenslu og skriftar, að gera barni skiljanlegt að stafurinn é jafngildi í riti og fram- burði je. — Með þetta fyrir augum var í fund- arlok borin upp svo látandi tillaga til fundarályktunar, og samþykt með 19 atkv. gegn 3: Fundurinn telur heppilegt að Blaða- mannastafsetningin sje kend i öllum

x

Skólablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Skólablaðið
https://timarit.is/publication/236

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.