Sovétvinurinn - 01.09.1935, Blaðsíða 4

Sovétvinurinn - 01.09.1935, Blaðsíða 4
[Sovétvinurinn] út og Mandsjú-ættin var rekin frá völdum við lítinn hróður. Kína var nú lýðveldi. Ulu heilli höfðu samt margir hinna gömlu valdhafa siglt hraðbyri inn í flokk byltingamanna og nælt sér í áhrifastöður. — Hindruðu þeir framkvæmd á flestum fyrirætlunum Dr. Sun-jat-sen. Lék þeim jafnvel hugur á því, þess- um fulltrúum yfirstéttarinnar, að endurreisa keis- aradæmið með nýjum keisara (Juan-sji-kai), en þá greip hinn ótrauði kínverski verkalýður aftur til sinna ráða og hindraði það ráðabrugg. Upp úr þeirri borgarastyrjöld var myndað sérstakt lýðveldi, Suður- Kína, mcð höfuðborginni Kanton, en hún hafði löng- um verið miðstöð byltingahreyfinganna. Þetta gerð- ist árið 1916, en árið eftir neyddu bandamenn Kin- verja inn i ófriðinn mikla. Að honum loknum, er skipt var herfanginu, nýlendum Þjóðverja, hlutu Kinverjar engin fríðindi, jafnvel ekki hernumin lönd Þjóðverja í Kína. Rússneska byltingin var frelsisboði hinni kúguðu kínversku alþýðu, enda leitaði Kuo-min-tang styrks hjá verkalýðnum í hinum frjálsu Sovét-lýðveldum. Verklýðshreyfingin fékk nýjan byr í seglin og fyrir áhrif hennar var stefnu Kuo-min-tang breytt í þá átt, að flokkurinn teldi fyrirkomulag Sovét-lýðveldanna æskilegast. Viðurkenndi hann einnig Kommúnista- flokk Kína sem hliðstæðan flokk (flokksþing 1920 og 1921) og hét á allan þrælpíndan verkalýð til fylgis við sig til að hrekja úr landi erlendu imperialistana. Rússneskir sérfræðingar voru fengnir til að undir- búa allsherjar herhlaup á hendur imperialistunum, en þegar allur þessi undirbúningur stóð hæst, lézt frelsishetja undirstéttanna og smáborgaranna, Dr. Sun-jat-sen 12. marz 1925. Var torfyllt skarð hans i baráttunni. Við forystu tók Tsjang-kai-sjek hers- höfðingi og hægri armur flokksins varð yfirsterk- ari. Skömmu síðar hófst borgarastyrjöldin. Kuo-min- tang herinn lagði af stað norður eftir Konton til ófriðar við Vú-pei-fú hershöfðingja, er ríkjum réð í miðhluta landsins og Tsjang-tso-lin, er með völd fór í Norður-Kína og Mandsjúríu. Var hinn fyrri leiguþý Breta, en sá síðarnefndi verkfæri Japana. 1 vestri stjórnaði „kristni" hershöfðinginn Feng-hsu-sjang. Hann sá fljótt, hvað verða vildi, og bauð fylgi sitt Kuo-min-tang, Suðurherinn hélt ósigrandi áfram norður eftir. Allstaðar var honum fagnað af alþýðu manna, en yfirstéttin lét sér fátt um finnast. Af tvennu illu kaus hún heldur yfirdrottnun imperialist- anna, en sígur verkalýðsins. (Er nú komið að lokaþættinum, uppreisn kin- verskrar alþýðu gegn erlendri og innlendri yfirstétt, sú sem nú magnast dag frá degi og svikararnir í Kuo- min-tang fá enga rönd við reist. Verður hennar getið í næstu grein). Sosjtsjenko: Afbrýði og menntun. í Leningrad bjuggu hjón. Maðurinn gengdi þýð- ingarmiklu starfi i þjónustu Sovétlýðveldanna. Hann var enn á bezta aldursskeiði, þroskaður og ákveðinn maður, trúr sósíalismanum og svo framvegis. Þó hann væri óbreyttur almúgamaður og hefði fengið litla menntun í sveitinni, þar sem hann lengst hafði búið, hafði hann nú aflað sér góðrar mennt- unar og kunni vel skil á öllum háttum stórborgar- innar og var fær um að taka þátt í kappræðum lærðra manna, hvort sem þær snerust um sálfræði eða rafmagnsfræði. En kona hans var aftur á móti hin fáfróðasta, hafði ekkert lært og kærði sig ekki um neina mennt- un, hún gat ekki einu sinni skrifað nafnið sitt. Maður hennar sagði oft við hana: Þú ættir endi- lega að læra að lesa, Pelageja, eða að minsta kosti læra að skrifa nafnið þitt. Öll þjóðin er a'ð hrista af sér ok aldalangrar fáfræði og menningarleysis. Og mér er raun að því, að þú, sem ert kona forstjóra brauðverksmiðju, skulir vera ólæs og óskrifandi. En konan svaraði: Æ, Ivan Nikolajevitsj, til hvers SBtti eg að fara að byrja á því nú að læra að lesa og skrifa? Eg er farin að eldast og get ekki lengur kreppt fingurna utan um pennaskaft. Við skulum láta ungu kynslóðina um það. Maður hennar varð auðvitað hryggur og stundi: Ó, Pelageja Maximova..... En dag nokkurn færði hann henni samt kennslu- bók í lestri og sagði: Þetta er nýjasta kennslubókin, samin eftir vísindalegum reglum, nú lærir þú að lesa, eg ætla sjálfur að segja þér til. Nú er ekkert undanfæri. En Pelageja brosti bara, stakk bókinni niður í kommóðuskúffu og hugsaði með sér, að hún væri bezt komin þar og gæti ef til vill komið eftirkom- endum þeirra að gagni. Svo var það einn dag, að Pelageja fór að bæta jakkaermi Ivans. Hún settist við borðið, tók sér nál og spotta í hönd og tók að sauma, en þá heyrði hún eitthvað skrjáfa í jakkavasanum. Það eru likast til bankaseðlar, hugsaði Pelageja. Hún stakk hendinni í vasann: Sendibréf. Hreint, snoturt umslag, sem skrifað var utan á með falleg- um stöfum, og af bréfinu var ilmlykt. Pelageja horfði á bréfið, en gat auðvitað ekkert lesið. I fyrsta skipti á æfinni sá hún eftir þvi að hafa ekki lært þá list. Hjarta hennar dróst saman af kvöhun afbrýðinnar: Heldur Ivan Nikolajevitsj

x

Sovétvinurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Sovétvinurinn
https://timarit.is/publication/237

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.