Vísir - 14.12.1960, Blaðsíða 137

Vísir - 14.12.1960, Blaðsíða 137
ullarvinnsla þ. á m. dúkar gólfteppi, prjón- lesvörur o. fl., skinnasútun og alls konar skó- iðnaður. Einnig stóraukin vinnsla kjötafurða m. a. til niðursuðu. Af verksmiðjuiðnaði, sem vinnur úr erlend- um hráefnum, er málmiðnaSurinn þýSingar- mestur og hafa i þessum iðnaði orðið risa- vaxnar framfarir. Fyrstu stálskipin hafa þegar verið smíSuð og fyrsta dieselvélin. Hefur þessi grein lagt fram mikilvægan skerf til fiskiðn- aðarins með smíði véla í frystihús og síldar- og fiskimjölsverksmiðjur. Aðrar greinar i þess- um flokki auk þeirra, sem áður eru taldar, hafa einnig bætt vélakost sinn og aukið fram- leiðslumöguleikana. Má þar nefna skófram- leiðslu, fatnaðarframleiðslu, ýmis konar um- búðaframleiðslu, en þarfir fiskiðnaSarins og annars verksmiðjuiðnaðar kröfðust hagkvæmra og ódýrra umbúða, raftækjaframleiðsla, fram- leiðsla á byggingarefni þ. á m. úr vikri til einangrunar og úr hraungrýti, veiðarfærafram- leiðslu, málningarframleiðslu og framleiðslu á ýmsum snyrti- og hreinlætisvörum. Þá ber hér að nefna raforkuframleiðsluna, sem er undirstaða margra hinna þýðingar- mestu iðnaðargreina. Með Efrafallsvirkjuninni nýju hafa verið virkjuð 105602 kw vatnsafls í vatiisaflsstöðvum og er fsland meðal fremstu landa í Evrópu um rafmagnsneyzlu á ibúa. Þrátt fyrir allar þessar framfarir hefur iðn- aðurinn á ýmsan hátt orðið afskiptur um fyrirgreiðslu af hálfu hins opinbera. Ósann- gjörn skattalög hafa komið i veg fyrir myndun stærri fyrirtækja i einkaeign, iðnaðurinn hefur verið afskiptur með lánsfé og skortur á erlend- um gjaldeyri til vélakaupa og hráefnaöflunar komiS þyngra niður á ýmsum iSnaSargreinum en eSlilegt var. Einnig hafa hömlur á fjárfest- ingu verið iðnaðinum mikill fjötur um fót. Þó má fullyrða, að augu almennings og stjórnar- valda opnist æ meira fyrir gildi iðnaSarins fyrir þjóðarbúskapinn. Járniðnaðurinn er ein þýðingarmesta iðn- greinin. Merki um þetta er bygging áburðarverk- sniiSjunnar og sementsverksmiðjunnar, sem háðar eru byggðar fyrir atbeina rikisvaldsins °g aS mestu leyti í eigu ríkisins, m. a. vegna Þess aS einkaframtakiS i landinu hafSi eigi yfir aS ráSa fjármagni til þess aS ráSast í Pessar framkvæmdir á eigin spýtur, en erlend- lr lánsmöguleikar einokaSir af ríkinu meS löggjöf. Var bygging áburSarverksmiSjunnar fyrsta atak til stóriðnaðar, sem byggt var á einum 'nikilvægasta þætti náttúruauðæfa landsins, 0rku fallvatnanna, en með þeirri ákvörðun Var haft í huga að verksmiðjan gæti veriS stoS fyrir elzta og öldum saman helzta at- vinnuveginn. Sementsverksmiðjan er stærsta iðnaðarfyrirtæki landsmanna. Einn þeirra erfiSleika, sem íslenzka þjóSin varS aS berjast viS frá upphafi, var skortur á hentugu byggingarefni í landinu sjálfu. Það var þvi eSlilegt að næsta stórframkvæmdin á sviði verksmiðjuiSnaðar væri einmitt bygg- ing sementsverksmiðju. Á verksmiðjan eftir að verða mikil lyftistöng fyrir ýmsar verklegar framkvæmdir í landinu. VERKEFNIN FRAMUNDAN. Undanfarin ár hefur verið mikið rætt og ritað um nauðsyn þess að gera atvinnulíf þjóðarinnar fjölbreyttara og efnahagsafkomuna þar með öruggari, og hefur þá einkum verið litið til aukins verksmiðjuiðnaðar. Ekki skal hér rætt um framtiðarmöguleika þeirra greina verksmiSjuiSnaSar, sem fyrir eru, en aSeins vikiS nokkrum orSum aS því, sem oft er kall- aS stóriSnaður á íslandi. Þegar um stóriSnað verður að ræða hér á landi, mun hann fyrst og fremst byggjast á þeim orkumöguleikum, sem fyrir eru í land- inu, þ. e. vatnsafli og varmaorku. Áætlanir hafa veriS gerSar um virkjunarmöguleika vatns- aflsins og eru hagkvæmir virkjunarmöguleikar taldir yfir 20.000 millj. kwst. á ári, en tækni- lega séS mun véra hægt aS virkja talsvert meira. Nú hefur einungis verið virkjað vatns- afl, sem nemur 2%—3% þessarar orku. Ein- hver stærsti iðnaður, sem rætt hefur verið um að setja hér upp til hagnýtingar vatnsorkunnar, er aluminiumframleiðsla, en einnig hafa verið gerðar athuganir í sambandi viS ýmsan raf- magnsfrekan efnaiSnað. Um jarShitann er erfiSara að áætla en vatns- orkuna. Hefur þó verið komizt að þeirri niður- stöðu, að ef jarðhitinn væri notaður til upp- hitunar, sé hann allt aS þvi eins mikill og vatnsorkan. En gufuna má einnig nota til rafmagnsframleiSslu og sem hitaorku í ýmis konar efnaiðnaði. Þar hefur verið bent á ýmsa notkunarmöguleika, m. a. framleiðslu á þungu vatni. Þá inniheldur gufan ýmsar lofttegundir, sem hafa mikla þýðingu í efnaiðnaði, þar sem töluvert magn fæst af þeim. Áður en hafizt verður handa um hagnýtingu náttúruauðæfa landsins til stóriðnaSar, verSum við að gera okkur ljóst, að verulegt átak á þessu sviSi verSur ekki gert nema með aðstoð erlends fjármagns og þarf að vinda bráðan bug að þvi aS setja löggjöf, sem gerir þaS kleift, að erlent einkafjármagn fáist til fram- kvæmda hér og atvinnuuppbyggingar. Sá verksmiðjuiSnaður, sem nú er hér og þeir iðnaðarmöguleikar, sem bundnir eru við virkjun fallvatna og hagnýtinu á jarðgufu gefa okkur ástæðu til þess að ætla og vona að Island geti orðiS hlutgengur aSili í efnahags- samstarfi hinnar frjálsu Vestur-Evrópu vegna iSnaðarframleiðslu, sem byggjast mundi á náttúruauðæfum landsins. En hvort sem þær vonir rætast eða ekki er verksmiðjuiSnaðurinn í dag orðinn einn af máttarstólpum þjóð- félagsins og á eflingu þessa framtíðaratvinnu- vegar veltur að miklu leyti hvort hægt verður að halda uppi núverandi lifskjörum í landinu og bæta þau. EJÖFUM sérlega gott úr- val af karlmannaföt- um og karlmannafataefnum í nýtízku munstrum, þar á meðal Regnbogamunstur. H A N N A R T - snið. Últíma h.f. Afmælisblað VÍSIS VlSIR 50 ÁRA 137
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.