Tölvumál - 01.02.1978, Blaðsíða 4

4
tölvumAl
í för meÖ sér, að kaupandinn tekur á sig þá hættu aö eiga
ekki fyrir búnaöinum, ef gengi sígur verulega eöa aÖflutn-
ingsgjöld hækka stórum frá því aö pantað er og þangaÖ til
búnaðurinn er afhentur. Þá þarf einnig aö taka tillit til
hvar búnaðurinn veröur afhentur. Ýmist er verðið miðaÖ viö
afhendingu í erlendri höfn eöa þaö miðast við aö búnaðinum
sé skilað inn á gólf til kaupanda. Mismunurinn getur þvi
veriö fólginn í flutningskostnaöi, vátryggingu og aðflutn-
ingsgjöldum. En hvort sem afhending búnaöar miöast viö
erlenda höfn eöa ekki, þá kemst hann fyrr eöa síðar til
kaupanda. þá er eftir aö setja hann upp og prófa hann.
Stundum er uppsetning og prófun búnaðar innifalin í verðinu,
en stundum hvorugt. Þegar svo hagar til er uppsetningar-
kostnaöurinn yfirleitt ákveöinn hundraðshluti af kaupverði.
Afhendingartími er afar mikilvægt atriði x samkomulagi
milli kaupanda og söluaðila. Hann er einskonar mælikvaröi
á þörf kaupanda fyrir búnaðinn og getu söluaöila til aö
afhenda hann. Venjulega er þörfin meiri en getan. Þó eru
til undantekningar frá þessu. Aöalatriðið er samt aö sölu-
aöilinn afhendi búnaðinn á þeim tíma, sem hann lofaði. En
þaö hefur sýnt sig þau þrjú ár sem ég hef haft tækifæri til
að fylgjast meö þessum málum hér á landi, aö efndirnar hafa
reynst mörgum erfiðar. BÚnaöur, sem ég hef átt aö fá, hefur
verið afhentur hálfum mánuöi til þremur mánuðum seinna en
lofaö haföi verið. Má þaö heita furðulegt, sérstaklega þegar
þess er gætt aö framleiðendur tölvubúnaöar hafa fyrir löngu
tekið upp aðferöir Henry Fords sáluga og nota óspart færi-
bandið. Þeir gera áætlanir um framleiösluna langt fram í
tímann og nógan ættu þeir aö eiga búnaöinn til aö fylgjast
með áætlununum. Enda standast þessar áætlanir yfirleitt.
En hvaö er það þá, sem veldur aö búnaður er afhentur allt
að þremur mánuöum seinna en ætlast var til? ÁstæÖurnar til
þess geta verið margskonar en mig langar til aö minnast
hér á tvær ástæöur, sem aö mínu mati mega teljast oeðlilegar.
í fyrsta lagi er þaö reynsluleysi söluaöila, sem oftast ma
skoða sem byrjunarörðugleika og honum tekst að yfirstíga um^
síðir. 1 öðru lagi er þaö sú tilhneiging kaupanda aö líta á
björtustu vonir söluaöila, sem loforö um afhendingu, og sem
eflaust má setja í samband viö þá áráttu okkar íslendinga
aö viö megum lítiö vera aö því að bíöa eftir afgreiöslu á
sama hátt og aðrir viöskiptavinir framleiöenda, þvi við
viljum fá allt strax. Ein meginorsök þessa bráðlætis okkar
er eflaust sú, aö mjög getur reynst erfitt aö afla fjármagns
hér á landi og eins hversu ótryggt það fjármagn er gagnvart
erlendri mynt, þá loks þaö er fengið. Afleiöingin veröur
sú, aö koma þarf þessu fjármagni sem allra fyrst í lóg, og
því þarf aö afhenda búnaöinn sem allra fyrst. Þar viö bætist
svo tröllatrú okkar íslending-a á vélum og öllu tengdu vélum.
Er mér ekki grunlaust um, aö við reynum stundum að leysa
vandamál dagsins í dag með tækni mopgundagsins.
Nú eru miklar líkur á því, aö fleirum en okkur lítist vel
á tiltekinn búnaö. Svo sérstæðar eru óskir okkar nú ekki, að
hjá okkur gildi allt önnur lögmál en annarsstaðar í heiminum.
En hin mikla þörf okkar fyrir búnaðinn svo fljótt sem auðið
er gerir það aö verkum, aö viö megum helst ekki vera að því
að bíða eftir því aö röðin komi aö okkur x biöröð framleið-
endanna. Þaö er því nokkuö freistandi fyrir söluaðila aö
lofa svolítið upp í ermina á sér til aö eiga auöveldara með
sölu. Nú er því ekki þannig fariö aö söluaðilinn geti lítið